Genoom van 700.000 jaar oud paard gereconstrueerd

Wetenschappers zijn erin geslaagd om het genoom in kaart te brengen van een paard dat zo'n 700.000 jaar geleden leefde. Dat is een opmerkelijke prestatie, want de oudste volledige genoomsequenties tot nog toe waren niet ouder dan 70.000 jaar. Het genoom is het geheel van alle erfelijke informatie.
Enkele Prezwalski-paarden, de laatste in het wild levende paardensoort.

De wetenschappers slaagden erin om het genoom van het prehistorische paard te reconstrueren aan de hand van een stuk bot dat uitstekend bewaard was gebleven in de Canadese permafrost, de permanent bevroren ondergrond. Daardoor konden er nog stukjes DNA teruggevonden worden.

Na een uitgebreide analyse konden de wetenschappers in totaal ongeveer 70 procent van het hele genoom van het prehistorische dier in kaart brengen. Dat vergeleken ze vervolgens met de genomen van een 43.000 jaar oud paard, 5 hedendaagse paarden, een przewalskipaard (de laatste soort van paarden die in het wild leeft, ze zijn met uitsterven bedreigd) en een ezel.

Het onderzoek leverde enkele opmerkelijke vaststellingen op. Zo concluderen de wetenschappers dat de voorouder van alle moderne paardachtigen ongeveer 4 à 4,5 miljoen jaar geleden geleefd moet hebben. Tot nog toe werd aangenomen dat dat 2 miljoen jaar geleden was.

Ze stelden ook vast dat de paardenpopulatie erg beïnvloed is geweest door klimaatveranderingen. De laatste piek in de populatie was tijdens de laatste ijstijd. Dat komt omdat bij koudere temperaturen bossen plaatsmaken voor graslanden. Een andere conclusie was dat er geen tekenen waren dat het przewalskipaard ooit gekruist heeft met het hedendaagse, gedomesticeerde paard, zoals veel wetenschappers dachten.

Wat is de betekenis van dit onderzoek?

Dat de wetenschappers erin geslaagd zijn om het genoom in kaart te brengen van een dier dat zo lang geleden geleefd heeft, is een grote stap, luidt het. "De tijdsbarrière naar achteren duwen, is belangrijk omdat het gevolgen heeft voor onze kennis van de evolutie van alle soorten, zowel mensachtigen als andere dieren. Nu kunnen we verder terugkijken in de tijd dan iedereen voor ons gedaan heeft", zegt Eske Willerslev van de Universiteit van Kopenhagen, een van de auteurs van de studie.

"Er waren veel dingen waarvan nog niet zo lang geleden gezegd werd dat ze niet mogelijk zouden zijn in de studie van prehistorisch DNA, tot de technologieën van de nieuwe generatie eraan kwamen. En plots is alles veranderd. En dan bedoel ik ook alles", zegt een andere onderzoeker. Het reconstrueren van DNA zou het in principe mogelijk maken om prehistorische dieren te klonen. "Maar dat is onze bedoeling niet", zeggen de onderzoekers.