Groenen en eurosceptici kleuren Oostenrijkse kiesstrijd

Oostenrijk raakt stilaan in verkiezingsmodus. Over drie maanden, op 29 september, gaan in het Alpenland de stembureaus open voor de parlementsverkiezingen. Een week na de Duitsers beslissen de Oostenrijkers dan over de toekomst van hun kanselier. Vorig weekend kon u een voorbeschouwing lezen op de Duitse kiesstrijd, vandaag blikken we vooruit op de Oostenrijkse stembusslag. En die wordt gekleurd door de groenen en een eurosceptische tachtigplusser.

De vorige “Nationalratswahlen” in Oostenrijk dateren van 2008. Door het aanhoudende gekibbel in de regering van premier Alfred Gusenbauer kregen de twee coalitiepartners toen zware klappen. Gusenbauers sociaaldemocratische SPÖ en de christendemocratische ÖVP bleven weliswaar de twee grootste partijen (respectievelijk 29% en 26%), maar ze verloren samen bijna 15 procent.

Het waren de partijen op de rechterflank die profiteerden. De rechtse vrijheidspartij FPÖ en de populistische BZÖ van Jörg Haider kregen er elk zes procent bij. Die sterke vooruitgang resulteerde echter niet in regeringsdeelname, want SPÖ en ÖVP besloten hun coalitie nieuw leven in te blazen. De sociaaldemocraat Werner Faymann (grote foto) volgde zijn partijgenoot Gusenbauer op als premier.

Faymann stabiele factor

In de peilingen ziet de situatie er voor de twee regeringspartijen vijf jaar later behoorlijk stabiel uit. Werner Faymann is kandidaat om zichzelf op te volgen als kanselier. De SPÖ’er trekt naar de verkiezingen met de slogan “Stürmische Zeiten. Sichere Hand” en profileert zich zo als dé stabiele factor in de Oostenrijkse politiek. Peilingen geven SPÖ momenteel 29 procent van de stemmen.

Coalitiepartner ÖVP brengt vicekanselier Michaël Spindelegger in stelling als kopman. Hij speelt de christendemocraten uit als “die Partei der Mitte” met een mix van ervaren parlementsleden, vrouwen en jongeren. Net als SPÖ zou ÖVP haar score uit 2008 (26%) min of meer weten te handhaven.

Grünen en FPÖ mikken hoog

De rechtse FPÖ lijkt net als in 2008 als derde grootste partij uit de bus te komen. Met 18 procent van de stemmen zou de partij bovendien exact hetzelfde resultaat halen als vijf jaar geleden. Lijsttrekker Heinz-Christian Strache mikt echter op meer dan twintig procent en zette al frontaal de aanval in op kanselier Faymann en diens regering: “Faymann is verantwoordelijk voor de miserie in Oostenrijk. Samen met Spindelegger natuurlijk, want die twee zijn precies een Siamese tweeling”, klonk het eerder deze week in een televisiedebat.

Na enkele uitstekende resultaten in deelstaatverkiezingen hopen ook “Die Grünen” een rol van betekenis te kunnen spelen. “Wij mikken op 15 procent, maar de cijfers zijn niet het belangrijkste. We willen iets verwezenlijken”, zegt frontvrouw Eva Glawischnig.

Eurosceptische miljardair

De grootste stoorzender bij de verkiezingen zou wel eens “Team Stronach” kunnen worden. De partij werd vorige zomer opgericht door Frank Stronach (foto), een zakenman die in Canada een fortuin verwierf als grote baas van autogigant Magna International. Met straffe uitspraken zoals “de euro is een misbaksel” vist de 81-jarige Stronach naar de stemmen van ontgoochelde kiezers. Bij drie deelstaatverkiezingen behaalde zijn partij dit voorjaar tot 11 procent van de stemmen en nu schommelt ze in de peilingen tussen 7 en 10 procent.

Bündnis Zukunft Österreich (BZÖ), het extreemrechtse erfstuk van de verongelukte Jörg Haider, lijkt de dupe te worden van het succes van Stronach. Meerdere parlementsleden maakten al de overstap, en in de peilingen scoort de partij niet meer dan twee procent. Daardoor dreigt ze volledig uit het parlement te verdwijnen.

Op 29 september moet duidelijk worden welke richting Oostenrijk uitgaat de komende vijf jaar.