Limburgse onderzoekers ontwikkelen goedkope ivf-behandeling

Onderzoekers van de Universiteit Hasselt, het Ziekenhuis Oost-Limburg in Genk en de University of Colorado hebben een goedkope ivf-techniek ontwikkeld die een grote impact kan hebben op het leven van miljoenen onvruchtbare koppels in ontwikkelingslanden. Er zijn intussen al baby's geboren dankzij de nieuwe techniek, wat volgens onderzoeker professor Willem Ombelet bewijst dat geavanceerde vruchtbaarheidsbehandelingen meer betaalbaar en dus wereldwijd toegankelijk kunnen worden.
CC STUDIO/SCIENCE PHOTO LIBRARY
Een menselijk embryo van vier cellen.

Op een congres in Londen hebben de Belgische en Amerikaanse onderzoekers de resultaten van een eerste studie in het Ziekenhuis Oost-Limburg voorgesteld: hun vereenvoudigde techniek kost zo'n 200 euro per behandeling en de resultaten zijn vergelijkbaar met die van de conventionele, dure in-vitrofertilisatietechniek. Die kostprijs is slechts zo'n 10 tot 15 procent van de prijs van een conventionele ivf-behandeling.

De prijs ligt zo laag omdat ze een kweekmethode voor embryo's gebruiken waar geen duur ivf-labo met CO2-incubatoren, medische gastoevoer en luchtzuiveringssysteem voor nodig zijn. De goedkope kweektechniek is gebaseerd op een incubatorsysteem dat bestaat uit twee glazen buisjes. Het eerste buisje dient als de generator van CO2 vanuit een chemische reactie tussen citroenzuur en natriumbicarbonaat of zuiveringszout. Dit brengt de kweekbodem in het tweede buisje in evenwicht. De verbinding tussen de buisjes kan makkelijk verwijderd worden nadat het evenwicht van de kweekbodem bereikt is. Eicellen en sperma worden geïnjecteerd in het buisje met de kweekbodem zonder dat de luchtomgeving in het buisje verstoord wordt. De kweektechniek wordt tWE lab genoemd, naar the Walking Egg, een stichting die het programma ondersteunt.

De vereenvoudigde methode levert resultaten op die vergelijkbaar zijn met de duurdere methodes en tot nog toe werden 12 gezonde baby's geboren uit deze nieuwe ivf-kweektechniek. Deze ivf-methode luidt een nieuw tijdperk in de geschiedenis van ivf in en zal doeltreffende behandelingstechnieken beschikbaar maken voor een groter deel van de onvruchtbare wereldbevolking, zei dokter Elke Klerkx (kleine foto) op de conferentie.

Onvruchtbaarheid verwaarloosd

Onvruchtbaarheid is waarschijnlijk het gezondheidsprobleem dat in ontwikkelingslanden het meest over het hoofd gezien wordt. Het beïnvloedt volgens de Wereldgezondheidsorganisatie WHO het leven van meer dan 200 miljoen koppels.

Onvrijwillige kinderloosheid kan in ontwikkelingslanden meer verregaande sociale gevolgen hebben dan in de westerse wereld, in het bijzonder voor vrouwen. Vele gezinnen in ontwikkelingslanden zijn om te overleven sterk afhankelijk van hun kinderen en daarom is kinderloosheid niet enkel een medisch maar ook een sociaal probleem.

In totaal hebben intussen al vijf miljoen ivf-baby's het levenslicht gezien maar door de hoge kosten van de behandeling is dit voorrecht grotendeels weggelegd voor koppels in ontwikkelde landen, en is ivf slechts beschikbaar en betaalbaar voor minder dan 10% van de wereldbevolking.

CC STUDIO/SCIENCE PHOTO LIBRARY

Goedkoop labo

Dokter Klerkx en haar team in Genk zullen nu een low cost ivf-laboratorium bouwen, dat als voorbeeld kan dienen voor labo's die in ontwikkelingslanden gebruikt kunnen worden.

De kosten voor een normaal ivf-laboratorium liggen tussen 1,5 en 3 miljoen euro, en Klerkx verwacht dat de goedkope versie minder dan 300.000 euro zal kosten. Het goedkope labo in Genk moet tegen november klaar zijn en er zal personeel getraind worden uit ontwikkelingslanden. 

Hoopgevend

Experts op het congres over vruchtbaarheid in Londen zeiden dat de techniek ivf beschikbaar zou kunnen maken in veel plaatsen ter wereld, vooral in Afrika, waar er nu een grote nood is die niet beantwoord wordt.

Ze waarschuwden er echter wel voor dat tot nog toe alleen aangetoond is dat het systeem werkt in de rijke, ontwikkelde wereld, in een laboratorium in België, en dat er nog meer uitgebreide proeven nodig zijn in ontwikkelingslanden.

Richard Kennedy, de secretaris-generaal van de International Federation of Fertility Societies, zei dat het werk van de Belgische onderzoekers een groot potentieel had. "Onvruchtbaarheid is een ziekte die geen nationale grenzen respecteert. Een behandeling is tot nu toe onbetaalbaar voor veel mensen in de ontwikkelingslanden."

HANK MORGAN/SCIENCE PHOTO LIBRARY