Samen zijn we sterker - Ivo Mechels

Test-Aankoop vindt het fantastisch nieuws dat de consument binnenkort over een nieuw middel beschikt om zich te verweren tegen ondernemingen die hen schade berokkenen. De collectieve vordering is al jaren een van onze belangrijkste eisen.
opinie
Opinie
Aansturen van de 'opinie' teaser o.a. op de home pagina en 'opinie' weergave op een detail artikel. Deze tag zorgt er ook voor het automatisch aanvullen van de 'opinie' overzichtspagina

Vandaag is het immers jammer genoeg zo dat de consument vaak afziet van een gerechtelijke procedure, bijvoorbeeld omdat deze hem in verhouding tot de geleden schade te veel geld zou kosten. Vaak houdt hij het op een poging tot minnelijke schikking met de betrokken handelaar. Op die manier ontspringen ondernemingen die de wet niet respecteren de dans en kunnen ze hun praktijken ongehinderd voortzetten. In het verleden was er zo een onderneming die waterontharders verkocht. Ze smeerde de mensen onrechtmatige contracten aan. Dat ging niet om enorme bedragen. Voor de gedupeerden was het in ieder geval veel te weinig om hiervoor naar de rechtbank te stappen. Hierdoor kon het bedrijf zijn gang gaan.

Een groepsvordering is onmisbaar voor een betere schadeloosstelling van de slachtoffers. Het is immers efficiënter om een proces waar een groot aantal slachtoffers bij betrokken is en waarvan het resultaat mogelijk ten goede komt aan al deze slachtoffers, in handen te geven van een beperkt aantal mensen.

Niet alleen de kostprijs weerhield consumenten ervan om langs gerechtelijke weg actie te ondernemen, veel consumenten wisten ook vaak gewoon niet dat ze benadeeld werden. Zo was er een verzekeringsonderneming die op onwettige manier haar premie verhoogde. Enkel diegenen die het illegale karakter van de verhoging vaststelden konden potentieel hun geleden schade recupereren.

Preventief

Het is dan ook heel belangrijk dat de belangen van deze – meest kwetsbare - groep van mensen behartigd en verdedigd kunnen worden. Het belangrijkste middel hiertoe is het systeem van ‘opt-out’. Dit wil zeggen dat ook de groep van getroffen consumenten die om welke reden dan ook zich niet kenbaar kon maken voor of tijdens het proces vertegenwoordigd wordt in de zaak. Dit is niet alleen eerlijker, maar het verhoogt in grote mate ook de effectiviteit en slagkracht van de procedure. Het tegengestelde principe, namelijk ‘opt-in’, zou immers inhouden dat alleen de rechten behartigd kunnen worden van de consumenten die hiervoor een uitdrukkelijk, voorafgaand mandaat hebben gegeven. Dit is veel te tijdrovend en vermindert ook het preventieve effect van de groepsvordering.

De groepsvordering werkt immers ook preventief aangezien ze de handelaars aanspoort om beter toe te zien op de kwaliteit van hun aanbod aan de consumenten. Wij geloven heel sterk in deze preventieve functie van de wet. Ondernemingen weten dat ze zich vanaf nu niet meer alles kunnen permitteren. Niet alleen de positie van de consument wordt hierdoor versterkt, ook de ondernemingen zelf kunnen van de gevolgen van het bestaan van een groepsvordering profiteren. De spelers die het niet nauw namen met de wet kunnen nu worden gestraft en genieten zo niet langer een concurrentieel voordeel. Dit komt de werking van de markt ten goede.

Trots

Het wetsontwerp houdt bovendien ook voldoende waarborgen in opdat we niet terechtkomen in ‘Amerikaanse’ toestanden. Dit was ook nooit de wens van Test-Aankoop. De filter gevormd door de toelatingsfase van de rechtsvordering enerzijds en de verscherpte controle door de rechter gedurende de hele procedure anderzijds vormen robuuste barrières tegen misbruik van de collectieve vordering. De toelatingsfase geeft de rechter de mogelijkheid om de ontvankelijkheidsvoorwaarden van de vordering te controleren (d.w.z. na te gaan of de vordering wel degelijk in het door de wet bepaalde toepassingsgebied valt en wel degelijk wordt ingeleid door een vertegenwoordiger die voldoet aan de vereiste voorwaarden) en zich ervan te vergewissen dat een vordering tot collectieve schadeafwikkeling efficiënter is dan een klassieke gerechtelijke procedure.

Het principe dat de vertegenwoordiger zich niet mag verrijken vormt eveneens een solide barrière tegen abusieve rechtsvorderingen. Indien de eis die de vertegenwoordiger voor de rechtbank formuleert, niet wordt ingewilligd, moet hij de kosten en uitgaven van de rechtszaak betalen. Met als gevolg dat een groepsvertegenwoordiger niet zomaar zal beslissen om een procedure tot collectieve schadeafwikkeling in te leiden.

Test-Aankoop is er trots op dat na een jarenlange strijd de consument eindelijk over een noodzakelijk instrument zal kunnen beschikken om zijn rechten te beschermen en zijn schade te recupereren.

(De auteur is Lobby & Press Manager van Test-Aankoop.)

VRT NWS wil op vrtnws.be een bijdrage leveren aan het maatschappelijk debat over actuele thema’s. Omdat we het belangrijk vinden om verschillende stemmen en meningen te horen publiceren we regelmatig opinieteksten. Elke auteur schrijft in eigen naam of in die van zijn vereniging. Zij zijn verantwoordelijk voor de inhoud van de tekst. Wilt u graag zelf een opiniestuk publiceren, contacteer dan VRT NWS via moderator@vrt.be.