Wat kost het koningshuis? - Michaël Van Droogenbroeck

In discussies over de rol of het nut van de monarchie is de kostprijs ervan vaak een argument. Toch is het niet eenvoudig om een bedrag te plakken op de totale kostprijs van het koningshuis. Dat komt omdat niet alle uitgaven even transparant terug te vinden zijn in de verschillende begrotingen.
analyse
Analyse
Aansturen van de 'analyse' teaser o.a. op de home pagina en 'analyse' weergave op een detail artikel. Deze tag zorgt er ook voor het automatisch aanvullen van de 'analyse' overzichtspagina

Wat we wel zeker weten zijn de dotaties die de Koninklijke familie jaarlijks ontvangt. Vanaf de eedaflegging van koning Filip ziet die verdeling er als volgt uit:

Koning Filip & Koningin Mathilde € 11.500.000
Koning Albert & Koningin Paola € 923.000
Koningin Fabiola € 461.500
Prinses Astrid € 320.000
Prins Laurent € 307.000

Belasting betalen

De vergoeding (de civiele lijst) die Filip als koning krijgt blijft op dezelfde hoogte als wat Albert als staatshoofd ontvangt: 11,5 miljoen euro per jaar. Een belangrijk verschil is dat koning Filip voortaan btw en accijnzen zal moeten betalen, zodat er netto minder overblijft. De dotatie die Koning Albert krijgt valt vanaf morgen terug op 923.000 euro per jaar. Zowat een vijfde daarvan wordt beschouwd als loon, daar moet hij personenbelasting op betalen – ook dat is nieuw. De dotatie die koningin Fabiola ontvangt valt terug tot 461.500 euro. Prinses Astrid en prins Laurent blijven de dotatie ontvangen die ze eerder al kregen. Voor de hele koninklijke familie komen de dotaties neer op een jaarlijkse kost van ruim 13,5 miljoen euro.

Verborgen kosten

Maar de totale kost van het koningshuis valt hoger uit. Heel wat departementen in de begroting (landsverdediging, binnenlandse zaken en justitie bijvoorbeeld) maken kosten die gerelateerd zijn aan de functie van de koninklijke familie. Daar komen ook de kosten van de beveiliging bij. Over de totale kostprijs van de ondersteuning voor het koningshuis is er tot nog toe weinig transparantie. Professor Herman Matthijs schat die kostprijs op 15 miljoen euro per jaar. Samen met de kost van de dotaties komt dat neer op een totale kostprijs voor het Koningshuis van 28,5 miljoen euro per jaar of omgerekend 2,6 euro per Belg per jaar. Vanaf dit jaar keert een deel daarvan via de personenbelasting en de BTW en accijnzen ook terug naar de schatkist. Matthijs schat dat dat maximum neerkomt op 1 miljoen euro.

En in andere landen?

Is dat totaal bedrag nu veel of relatief weinig? Een vergelijking met de kostprijs van Koningshuizen in andere landen kan daarover meer inzicht opleveren. Het probleem met zo’n vergelijking is dat ook in andere landen er niet altijd evenveel transparantie is over wat de totale kostprijs is van het koningshuis. De totale kostprijs voor de koningshuis in andere monarchieën ziet er als volgt uit.

Nederland: 39 miljoen euro
Zweden: 14 miljoen euro
Luxemburg: 9,2 miljoen euro
Spanje: 8,4 miljoen euro


Op basis van die gegevens en schattingen zien we dat het Belgische koningshuis niet het duurste maar ook niet het zuinigste is van Europa.

Republiek?

Ook de totale kostprijs van een republiek ligt niet noodzakelijk lager. In Duitsland ligt de totale kost op ruim 30 miljoen per jaar, maar het loon van de Duitse president is met 277.000 euro wel beduidend minder dan de dotaties bij ons.

(De auteur is sociaal-economisch redacteur bij VRT Nieuws.)