Aantal werkenden met uitkering daalt pijlsnel

Bijna 3.000 werklozen zijn vorig jaar bij de kraag gevat toen ze hun uitkering probeerden te combineren met een job in loondienst. Dit soort uitkeringsfraude daalt pijlsnel, melden de Standaard en Le Soir. In 2008 werden nog 17.000 werkende werklozen betrapt. De RVA heeft ook 31 fictieve werkgevers ontdekt die valse ontslagdocumenten afleverden.

De strijd tegen uitkeringsfraude door werklozen is een topprioriteit voor de Rijksdienst voor Arbeidsvoorziening (RVA). Volgens Wouter Lange­raert, die instaat voor de administratieve opvolging van de fraudedossiers, is het geen toeval dat er steeds minder werkende werklozen zijn. "Elke RVA-medewerker heeft de opdracht om in elk dossier alert te zijn voor misbruiken en fraude. Bovendien bestaat er een intensieve data-uitwisseling met andere socialezekerheidsdiensten via de Kruispuntbank: bijvoorbeeld met het Riziv of de RSZ", aldus Langeraert in De Standaard en Le Soir.

"Dat de RVA bijna alles weet, werkt ontradend"

In die preventieve aanpak spelen ook de vakbonden een rol, meldt de Standaard. De meeste werklozen krijgen immers hun RVA-uitkering via de vakbonden uitbetaald. Die zogenaamde uitbetalingskassen zijn de voorhoede in het onderzoek. "Op die manier worden veel onterechte uitbetalingen vermeden", zegt Langeraert. "

Dit verklaart volgens Langeraert ook waarom er steeds minder gevallen zijn van een "verboden cumul" tussen een RVA-uitkering en een andere uitkering of een eigen inkomen. 'Het is bijna onmogelijk geworden om dit soort fraude te plegen. Door de wetenschap dat de RVA bijna alles weet, gaat de goesting om te frauderen omlaag. Er is een sterk ontradingseffect." In 2012 waren er 2.859 werklozen met een uitkering die tegelijk een loon verdienden, goed voor 1,2 miljoen euro. In 2008 waren er dat nog 17.457 en een bedrag van 18,4 miljoen euro.

"Niet elke inbreuk is zware fraude"

Ook gesjoemel met de gezinstoestand gebeurt frequent. Een werkloze die samenwoont, krijgt een lagere uitkering dan wanneer hij alleen woont op een eigen adres. Bij dergelijke fraude kan de RVA de onterechte betaling terugvorderen. "Die terugvorderingen verlopen niet altijd even vlot", aldus Langeraert. 'De betrokkenen kunnen in een precaire financiële situatie zitten waardoor ze niet kunnen terugbetalen. Als het ons niet zelf lukt, kunnen we de overheidsdienst Financiën vragen om tot een gedwongen betaling over te gaan."

Veel dossiers blijven beperkt tot een puur administratieve afhandeling. Zo zijn er mensen die een werkloosheidsuitkering aanvragen, maar er op dat moment geen recht op hebben. Dat geldt bijvoorbeeld voor wie om dringende redenen ontslagen is, bijvoorbeeld na niet-toegelaten afwezigheid op het werk. "Dit is geen zware fraude", benadrukt Langeraert in de twee kranten.

Wel zware fraude zijn de zogenaamde C4-carrousels. Dat zijn circuits waarbij valse ontslagdocumenten afgeleverd worden door niet-bestaande werkgevers aan nepwerklozen, tegen betaling. De RVA zelf heeft vorig jaar 31 fictieve werkgevers ontmaskerd, goed voor 278 fictieve werknemers.