Spanning in Portugal - José da Silva

De politieke onstabiliteit in Portugal, die het land al drie weken lang in zijn greep houdt, heeft voor behoorlijk veel onrust gezorgd. De financiële markten reageerden paniekerig. Hoewel ze enigszins zijn gekalmeerd, is de onrust nog steeds voelbaar.
opinie
Opinie
Aansturen van de 'opinie' teaser o.a. op de home pagina en 'opinie' weergave op een detail artikel. Deze tag zorgt er ook voor het automatisch aanvullen van de 'opinie' overzichtspagina

De rente op de Portugese lange termijn obligaties passeerde al enkele malen de grens van 7 procent. Ook Brussel was niet blij met het politieke steekspel in Lissabon, maar zelfs na de waarschuwende woorden van commissievoorzitter Barroso bleven de partijen in Portugal elkaar in de haren vliegen.

De Portugese president, Cavaco Silva, maakte uiteindelijk gisteren een einde aan de onzekerheid. De huidige coalitieregering van sociaal-democraten en centrum-democraten krijgt van de president een tweede kans. Wel moeten de coalitiepartijen “meer inzet” tonen en “een diepgaand dialoog” aangaan met de grootste oppositiepartij, de socialisten, zo zei de president in een toespraak op de Portugese televisie.

De crisis was ontstaan toen Paulo Portas, de leider van de kleinere coalitiepartij, de centrum-democraten, besloot uit de regering te stappen uit onvrede met det “autoritaire houding” van premier Passos Coelho. De val van de regering leek onvermijdelijk omdat het niet langer kon rekenen op een meerderheid in het parlement. Maar na intensief overleg tussen de coalitiepartijen draaide Portas bij. Hij sloot een nieuw akkoord met premier Coelho. Hierdoor zouden de centrum-democraten meer zeggenschap krijgen in de regering.

Zelf financieren?

De Portugese president was niet overtuigd. Cavaco Silva liet weten meer te voelen voor de vorming van een regering van nationale eenheid met ook de deelname van de grootste oppositiepartij, de socialisten. De afgelopen week probeerden de regeringspartijen en de socialisten een akkoord te bereiken. Die besprekingen liepen echter uit op niets.

Het besluit van de president om de huidige regering opnieuw een kans te geven, is positief ontvangen. Toch is er sprake van schijnbare rust. Het politieke getrouwtrek in Lissabon heeft het vertrouwen van de markten in een goede afloop van de financiële en economische problemen van Portugal nog verder doen afnemen. Dat wantrouwen zal vrijwel zeker ervoor zorgen dat de rente op de Portugese staatsobligaties de komende maanden hoog blijft. De cruciale vraag is, hoe lang blijft die rente hoog?

Tot midden volgend jaar is er niets aan de hand. Het land krijgt namelijk regelmatig een grote cheque van de trojka in het kader van de 78 miljard euro noodsteun. De laatste cheque wordt in juni 2014 overhandigd. Aanvankelijk werd ervan uitgegaan dat Portugal zich dan weer kan financieren op de financiele markten, maar dat wordt onmogelijk als de rente hoog blijft. Een tweede noodsteun is in dat geval onafwendbaar.

Afwachten

De gevolgen zullen dramatisch zijn. Naast de al bestaande harde bezuinigingen, zullen nieuwe besparingen nodig zijn. Pensioenen en lonen moeten nog verder worden verlaagd. Duizenden ambtenaren zullen moeten worden ontslagen. Het arme Portugal wordt nog armer. Dagelijks moeten al veel tienduizenden Portugezen bij de sociale keukens terecht voor een maaltijd. Hun aantal zal flink groeien als het land nog verder afglijdt. De werkloosheid (18%) zal hoogstwaarschijnlijk in de buurt komen van die van Spanje en Griekenland (27%).

Niemand in Europa kan nog overzien wat de gevolgen zullen zijn voor de stabiliteit in de eurozone en van de euro in het bijzonder. De geruststellende woorden van de Europese leiders dat het “wel mee valt”, daarbij wijzend op de relatief zwakke economie van Portugal, hebben in het verleden weinig indruk gemaakt toen het om Griekenland ging. Het worden spannende maanden!

(De auteur is VRT-correspondent in Portugal.)

 

VRT NWS wil op vrtnws.be een bijdrage leveren aan het maatschappelijk debat over actuele thema’s. Omdat we het belangrijk vinden om verschillende stemmen en meningen te horen publiceren we regelmatig opinieteksten. Elke auteur schrijft in eigen naam of in die van zijn vereniging. Zij zijn verantwoordelijk voor de inhoud van de tekst. Wilt u graag zelf een opiniestuk publiceren, contacteer dan VRT NWS via moderator@vrt.be.