Israëli's en Palestijnen na 3 jaar weer rond de tafel

Maandagavond beginnen in Washington nieuwe vredesgesprekken tussen Israëli's en Palestijnen. De Israëlische premier Benjamin Netanyahu en de Palestijnse president Mahmoud Abbas sturen hun onderhandelaars naar de Amerikaanse hoofdstad. Eerder vandaag had Israël bekendgemaakt dat het 104 Palestijnse gevangenen zal vrijlaten.
Mahmoud Abbas en Benjamin Netanyahu tijdens vorige onderhandelingen in 2010

Nieuwe vredesgesprekken hingen al in de lucht. Er was de mededeling van Netanyahu over de Palestijnse gevangenen en bovendien keurde het Israëlische parlement een voorstel goed waarin staat dat elk vredesplan aan de bevolking moet worden voorgelegd in een referendum.

Mogelijk gaat het om een politieke zet om de radicale Israëlische partijen te sussen die geen toegevingen willen doen aan de Palestijnen. Maar sommige waarnemers vrezen ook dat zo'n referendum de zaken zal bemoeilijken. Als er ooit een vredesakkoord komt, een fragiel politiek compromis, kan het met een referendum worden gekelderd en dan is iedereen terug bij af.

In ieder geval gaan Israëlische en Palestijnse onderhandelaars maandag en dinsdag rond de tafel zitten in Washington op uitnodiging van de Amerikaanse minister van Buitenlandse Zaken John Kerry. De laatste poging om de twee partijen te verzoenen, kelderde in 2010.

Voorbereidende werk

Abbas en Netanyahu gaan dus in eerste instantie niet zelf rond de tafel zitten. Maandag en dinsdag zullen de onderhandelaars het voorbereidende werk doen. Israël stuurt de minister van Justitie Tzipi Livni en advocaat en toponderhandelaar Yitzhak Molcho. Voor de Palestijnen gaan onderhandelaars Saeb Erekat en Mohammed Shtayyeh.

De inzet van de vredesgesprekken is nog steeds dezelfde: het bepalen van de grenzen, het lot van Palestijnse vluchtelingen, de bouw van de Israëlische nederzettingen en het statuut van Jeruzalem.

Teken van goodwill

De Palestijnen leken aanvankelijk niet enthousiast om aan tafel te gaan met de Israëlische onderhandelaars. President Abbas stelde voorwaarden aan de onderhandelingen: hij wilde dat Israël eerst een aantal gevangen Palestijnen vrijliet en ophoudt met het bouwen van nederzettingen in bezet gebied.

De laatste ronde van vredesonderhandelingen liep in 2010 stuk op dat tweede. Israël had een bouwstop aangekondigd, maar toen de gesprekken wat in het slop leken te geraken, weigerde Netanyahu om de bouwstop nog te verlengen.

Desondanks gaf premier Netanyahu een teken van goodwill om de onderhandelingen in de startblokken te kunnen zetten. Israël zal 104 Palestijnen in Israëlische gevangenissen vrijlaten. "Dit is niet gemakkelijk voor mij en voor de regering. Maar er zijn van die momenten waarop je harde beslissingen moet nemen in het belang van de natie."

Belangrijk detail: de gevangenen zullen in twee fases worden vrijgelaten, telkens als er vooruitgang in de vredesgesprekken wordt geboekt.