Europa: "Onvoldoende opvang voor gehandicapten in België"

Het Europees Comité voor Sociale Rechten in Straatsburg tikt de Belgische overheid op de vingers omdat er onvoldoende opvang is voor personen met een handicap. Met die uitspraak zullen ouders naar Belgische rechters kunnen trekken om opvang af te dwingen. Het Vlaams Agentschap voor Personen met een Handicap wijst erop dat het om een advies aan de Raad van Europa gaat, niet om een veroordeling.

Het besluit van het Europees Comité voor Sociale Rechten in een rapport is niet mals. "Door het tekort aan opvang voor mensen met een handicap belanden veel Belgische gezinnen in problematische situaties." Verschillende Belgische belangenverenigingen hadden de zaak in Straatsburg aangekaart en halen nu hun gelijk. Met deze uitspraak staat voor hen de deur open om naar Belgische rechters te trekken. Daar kunnen ze de rechten van gezinnen met gehandicapte kinderen opeisen.

Het Europees Comité oordeelt dat mensen met een handicap te lang moeten wachten op een plaats in een voorziening of op het persoonsgebonden assistentiebudget waarmee ze hun zorg zelf kunnen betalen. De federale en regionale overheden verdedigden zich door te zeggen dat de budgetten voor welzijnsdiensten door de crisis niet verhoogd konden worden zoals gepland. Die argumentatie wordt in het rapport dat vandaag werd gepubliceerd door het Comité "onaanvaardbaar" genoemd. Harde maatregelen kan deze uitspraak niet afdwingen. Het is vooral een morele veroordeling en zet politieke druk.

"We weten nog niets over de inhoud van de vorderingen"

In een reactie in De Standaard reageert Vlaamse minister van Welzijn Jo Vandeurzen (CD&V) afwachtend op het bericht. Hij wijst er op dat zowel de federale als de Vlaamse overheid al heel wat inspanningen levert voor personen met een handicap.

Zo zijn er enerzijds bijkomende budgetten ter ondersteuning van personen met een handicap en wordt anderzijds de ondersteuning meer flexibel gemaakt. "Op 12 juli heeft de Vlaamse regering het voorontwerp van decreet op de persoonsvolgende financiering principieel goedgekeurd. Met de uitvoering van dit akkoord zal voor iedere persoon met een erkende handicap en een vastgestelde ondersteuningsnood een basisondersteuningsforfait gegarandeerd worden", aldus de minister.

De minister verwacht op 8 oktober de beslissing van de Raad van Europa. Dat zal rekening houden met de bijkomende toelichting die ons land zal geven en met nieuwe beleidsontwikkelingen.

Aan Franstalige zijde wordt door Waals minister van Gezondheid en Gelijke Kansen Eliane Tillieux (PS) een onderzoek bevolen naar de benodigde maatregelen. 

"Dit is geen veroordeling"

Het Vlaams Agentschap voor Personen met een Handicap wijst er op dat België niet veroordeeld is. "Het gaat om een advies aan de Raad van Europa", zegt Karina De Beule van het Agentschap. Ze wijst er op dat er in Vlaanderen veel vooruitgang is geboekt. "In 2012 kon al 35 procent meer vragen om een opvangplaats positief beantwoord worden.

Volgens De Beule vormt de stijgende levensverwachting van personen met een handicap het voornaamste knelpunt. "Wij zijn de laatste om te zeggen dat er geen opvangprobleem is. Als Europa bijkomende inspanningen vraagt, zullen we dat zeker bekijken."

Het Europees Comité voor Sociale Rechten en het Europees Sociaal Handvest

Voor haar kritiek baseert het Europees Comité voor Sociale Rechten zich op het Europees Sociaal Handvest. In dat verdrag liggen rechten en vrijheden vast die moeten worden gerespecteerd door de staten die het ondertekend hebben. De meeste artikelen zijn echter als aanbevelingen geformuleerd en zijn dus niet-bindend.

Het Europees Comité voor Sociale Rechten staat in voor de controle op de naleving door de aangesloten landen. Jaarlijks maakt het orgaan conclusies en aanbevelingen op basis van rapporten die door de lidstaten worden ingediend. Daarnaast hebben bepaalde organisaties het recht om een situatie aan te kaarten bij het Europees Comité voor Sociale Rechten. Wanneer die ontvankelijk wordt verklaard, wordt de klacht ook onderzocht. Dat was ditmaal het geval.