"Kagame is bevelhebber van M23-rebellen"

Vier gedeserteerde Rwandezen zeggen dat het Rwandese leger hen heeft verplicht om mee te vechten met de M23-rebellen, in Oost-Congo. Ze hebben dat verklaard tegenover de Britse openbare omroep BBC, een nieuwe indicatie dat Rwanda inderdaad de Congolese rebellen steunt.

De vier militairen zijn gedeserteerd en willen asiel aanvragen in Oeganda. Het Rwandese leger ontkent hun beschuldigen en zegt dat de vier hun verhaal verzinnen in de hoop dat hun asielverzoek zal worden ingewilligd.

Bij de vier deserteurs is ook een man die zichzelf omschrijft als een kapitein van het Rwandese leger. Hij deserteerde naar eigen zeggen nadat hij had gezien dat er veel onschuldige slachtoffers vallen tijdens de oorlog in Oost-Congo. Volgens hem is de Rwandese president Paul Kagame (foto) de echte bevelhebber van de M23-rebellen. "Alles wat Kagame beveelt, moet worden uitgevoerd."

Een tweede deserteur zegt dat hij een student geneeskunde is. Naar eigen zeggen is hij in augustus vorig jaar ontvoerd in de Rwandese grensstad Gisenyi, en van daaruit naar Oost-Congo gebracht. Daar heeft hij een 3.000-tal gewonde strijders van M23 verzorgd. Volgens hem worden de M23-strijders al naar het front gestuurd vóór ze de gelegenheid krijgen om hun opleiding af te maken. 

De vier deserteurs hebben anoniem getuigd. Een woordvoerder van het Rwandese leger zegt niet te kunnen reageren op anonieme getuigenissen. 

Het net rond M23 sluit zich

Hoe dan ook lijkt het erop dat zowel de M23-rebellen als de Rwandese president Kagame steeds meer geïsoleerd komen te staan. M23 ontstond in 2012 en bestaat hoofdzakelijk uit voormalige Tutsi-rebellen die waren geïntegreerd in het Congolese regeringsleger, maar daaruit weer waren gedeserteerd. Vorig jaar slaagden de rebellen er nog in Goma in te nemen, de hoofdstad van de Congolese provincie Noord-Kivu. Ze moesten zich terugtrekken onder zware internationale druk.

M23, en daarvoor de Tutsi-rebellenbeweging van Laurent Nkunda, worden er al lang van beschuldigd dat ze financiële en logistieke steun krijgen van hun stamgenoten in buurland Rwanda, waar ook een Tutsi-regime aan de macht is. 

Ondanks de aanwijzingen die zich opstapelen, heeft Kigali altijd staalhard ontkend dat het zich mengt in het conflict in buurland Congo. Maar die ontkenningen klinken alsmaar ongeloofwaardiger.

Vorige week zei zelfs Washington, nochtans een bondgenoot van Paul Kagame, dat het nu maar eens gedaan moet zijn met die Rwandese inmenging in Oost-Congo. Ook de VN-macht in het gebied stelt zich harder op tegenover de rebellen en gaf hen gisteren 48 uur om de streek rond Goma te verlaten.

De VN-interventiemacht wil een veiligheidszone rond Goma creëren, desnoods met geweld. De blauwhelmen zijn duidelijk hun geduld met de M23-rebellen aan het verliezen.