Evolutie bevoordeelt egoïsme niet

Evolutie bevoordeelt egoïstische mensen niet, volgens een nieuw onderzoek. Dat spreekt een eerdere theorie tegen die oppert dat het beter is om jezelf op de eerste plaats te stellen.
Xinhua News Agency / eyevine. All Rights Reserved.

Integendeel, het loont volgens het onderzoek om samen te werken, zoals blijkt uit een model van het "dilemma van de gevangene". Dat is een scenario uit de speltheorie, de studie van het nemen van strategische beslissingen.

Bij de speltheorie bedenkt men "spelletjes" om situaties te simuleren waarin een conflict of een samenwerking kan voorkomen. Dat laat onderzoekers toe om de complexe strategieën te ontwarren bij het nemen van beslissingen, en vast te stellen waarom bepaalde vormen van gedrag opduiken bij individuen.

Het team zegt nu dat hun onderzoek op basis daarvan uitwijst dat we uitgestorven zouden zijn als we uitsluitend zelfzuchtig gedrag zouden vertonen.De studie is gepubliceerd in Nature Communications.

Vrijheid of gevangenis

Het team van de Michigan State University gebruikte een model van het dilemma van de gevangene, waar twee verdachten die ondervraagd worden in aparte cellen, moeten beslissen of ze al dan niet elkaar zouden verraden. In het model krijgt elk van de verdachten het voorstel dat hij vrijuit gaat als hij zijn medeverdachte verraadt. Die zou dan zes maanden de gevangenis ingaan, maar dat is enkel het geval als de medeverdachte niet praat. 

Als beide verdachten elkaar verraden, wat afvalligheid genoemd wordt, krijgen ze beiden drie maanden gevangenisstraf, maar als ze allebei zwijgen, samenwerking, krijgen ze allebei slechts een maand gevangenis.

De eminente wiskundige John Nash had eerder aangetoond dat de beste strategie in het dilemma van de gevangene was om niet samen te werken. "Jarenlang hebben mensen zich afgevraagd dat als Nash gelijk heeft, waarom zien we dan samenwerking in de dierenwereld, in de wereld van de microben en bij mensen?", zei de belangrijkste onderzoeker van het team, Christoph Adami, aan de BBC.

Xinhua News Agency / eyevine. All Rights Reserved.

Communicatie

Het antwoord is volgens Adami dat bij de eerdere theorieën men geen rekening hield met communicatie. "De twee gevangenen die ondervraagd worden, mogen niet met elkaar praten. Als ze dat wel zouden doen, zouden ze een pact sluiten en na een maand vrij zijn. Maar als ze niet met elkaar zouden praten, zouden ze in de verleiding komen om elkaar te verraden."

"Gemeen zijn kan je een voordeel geven op korte termijn, maar vast niet op de lange duur, je zou uitsterven", volgens Adami.

Daarmee spreekt hij een studie uit 2012 tegen, waaruit bleek dat zelfzuchtige mensen een voorsprong konden nemen op mensen die meer tot samenwerking geneigd zijn, wat op termijn zou moeten leiden tot een wereld vol egoïsten. Die strategie was wel afhankelijk van het feit dat een deelnemer wist wat zijn tegenstander eerder beslist had, en daar zijn strategie aan aanpaste.

Maar zegt Adami, belangrijk in een evolutionaire omgeving is het feit dat het niet lang een voordeel zou zijn, dat je de beslissing van je tegenstander kent, omdat je tegenstander het zelfde herkenningsmechanisme zou ontwikkelen om jouw beslissing te weten te komen.

En dat is precies wat zijn team vastgesteld heeft, dat elk voordeel van afvalligheid slechts van korte duur is. Ze gebruikten een krachtig computermodel om honderdduizenden "spelletjes" te spelen, waarmee ze een eenvoudige uitwisseling van acties simuleerden, waarbij rekening gehouden werd met een voorgaande communicatie.

"Wat we in de computer gemodelleerd hebben, waren zeer algemene zaken, namelijk beslissingen tussen twee verschillende vormen van gedrag. We noemden die samenwerking en afvalligheid. Maar in de dierenwereld zijn er allerhande soorten van gedrag die binair zijn, zoals bijvoorbeeld vluchten of vechten", zei Adami aan de BBC. "

Sociale insecten

Professor Andrew Coleman van de Leicester University zei dat de nieuwe studie "een rem zet op al te geestdriftige interpretaties van de  eerdere studie, die stelde dat manipulatieve, egoïstische strategieën zich zouden ontwikkelen."

"Darwin zelf was verbijsterd door de samenwerking die je kan observeren in de natuur. Hij werd vooral getroffen door de sociale insecten."

"Je zou kunnen denken dat de natuurlijke selectie individuen bevoordeelt die uitbuitend zijn en egoïstisch, maar we weten na tientallen jaren van onderzoek dat dit een al te simplistisch beeld is van de zaken, vooral als je rekening houdt met het "zelfzuchtige genen" aspect van de evolutie", zei Coleman. "Het zijn niet de individuen die moeten overleven, het zijn de genen, en genen gebruiken individuele organismen, dieren en mensen, als vehikel om zichzelf voort te planten." En zodoende hebben zelfzuchtige genen er baat bij dat het organisme waar ze in zitten, geneigd is tot samenwerking. 

Copyright © Stephen Dalton / Minden Pictures