"Ik heb een nieuw Chinees woord geleerd. Het betekent hittegolf"

STANDPLAATS PEKING - Grote delen van China werden de voorbije weken getroffen door een onwaarschijnlijke hittegolf. VRT-correspondent Stefan Blommaert was er gloeiend bij en vertelt ons zijn ervaringen.

In mijn Chinese les heb ik onlangs een interessant nieuw woord geleerd: "relang", en dat betekent zoveel als hittegolf. Ik leerde niet alleen een nieuw woord, maar ook wat het betekent om een echt aanhoudende en spectaculaire hittegolf mee te maken.

In België is het de voorbije weken warm geweest, hoorde ik. Op Facebook en in de Vlaamse mediatitels was de uitdrukking "puffen en zweten" niet van de lucht. Zonder afbreuk te willen doen aan de verdiensten van de Belgische mooie zomer: hier in China is het al sinds begin juli onwaarschijnlijk warm.

De temperaturen in Peking zijn al die tijd amper onder de dertig graden gedaald. Veel vaker was het enkele graden warmer, en de dagen boven de 35 zijn niet op één hand te tellen. Twee weken geleden zag ik tijdens een weekendje in Shanghai de thermometer tot 39 graden stijgen. In sommige delen van China overschreed het kwik zelf de kaap van 43 (drieënveertig!). Het gaat niet om woestijngebied, maar om eerbare stedelijke omgevingen, die dit echt niet gewoon zijn.

Mensen wapperen zich een beroerte

Waaiers zijn in Azië bijzonder populair en vaak ook mooi versierd . Ze worden hier dan ook druk gebruikt momenteel. Vooral dames – maar ook heren – wapperen zich een beroerte. Ik vraag me soms af of de energie die wordt verbruikt om het object heen en weer te bewegen, de voordelen van de verkoeling niet teniet doet.

Overigens figureren ook allerhande andere voorwerpen om de huid – en vooral het hoofd – te beschermen tegen de zon. De parasol natuurlijk, maar bij ontstentenis daarvan doet een handtas of een A4-tje ook uitstekend dienst.

Op kantoor zorgt de airco voor verkoeling. Bij mij thuis ook, maar voor veel Chinezen is dat niet het geval. Ze wonen in een gebouw waar die apparatuur niet voorzien is, ze hebben geen geld om er zelf een te installeren, of ze moeten er gewoonweg niet van weten. Want heel wat Chinese burgers – en vooral de ouderen onder hen – vinden kunstmatige verkoeling in huis ofwel verspilling, ofwel ongezond. Misschien hebben ze gelijk, maar het is toch fijn om van in een zweetverwekkende drukpan plots in een paradijselijk frisse omgeving te stappen.

Menselijke baozi

Om de hitte in de stad te ontvluchten, is een bezoek aan een van de vele shoppingcentra ook ideaal. De airco staat er op maximum en er valt veel te zien, zowel voor window shoppers als voor de meer consumptiegerichte burgers.

De IKEA van Peking – sowieso al een trekpleister bij uitstek, vooral in het weekend – is een geweldige plek om af te koelen, vinden velen. Meer nog dan anders is de slaapkamerafdeling bijzonder in trek. Want zwoele warmte maakt moe, en een bed ‘uitproberen’ wordt bij IKEA gedoogd, zelfs al duurt de test een half uur of langer.

Zwembaden zijn natuurlijk ook heel populair deze zomer. Populair is een eufemisme. Bassins worden overspoeld door zwemlustigen. Beelden van een pretpark waar duizenden oververhitte lichamen een golfslagbad in beslag namen, zorgden voor een nieuwe term op de sociale media: ‘menselijke baozi’. Baozi zijn een soort van ravioli, gevulde deegwaren die oppervlaktedekkend komen bovendrijven in een pan kokend water.

Ecologische absurditeit

In winkelstraten voel je de koude lucht uit de winkels komen, de deuren staan vaak wagenwijd open. Heerlijk als je er voorbijloopt, maar vanuit ecologisch oogpunt natuurlijk een absolute absurditeit.

Op straat langs de voor het rode licht wachtende auto’s fietsen, geeft dan weer een omgekeerde – lees: minder aangename – sensatie. Vanuit de airco-uitlaat en de draaiende motoren blaast een onaangename vochtig-warme walm je tegemoet. Alsof er in de sauna nog wat water op de hete kolen wordt gegooid, en je zit daar pal naast. In het verkeer heb je helaas al je kleren aan. En je moet opnieuw op de pedalen drukken.

Brandwonden van het hete asfalt

Het bakken van spek en eieren op het hete trottoir in Shanghai (een experiment van plaatselijke tv-journalisten) werd wereldwijd een mediahit. Maar er zijn hier wel meer leuke en minder leuke weetjes over de hitte die de voorbije dagen in kranten en op televisie opdoken. Een kleine greep:

  • In Zuid-China viel een man van zijn fiets. Op het eerste gezicht zonder veel erg, breuken bleven alvast uit. Toch raakte de fietser zwaargewond, zijn armen en benen bleken namelijk serieuze brandwonden te vertonen, en niet alleen door wrijving. De temperatuur van het wegdek bedroeg 57 graden.
  • In de oostelijke provincie Zhejiang liep een vliegtuig tijdens het taxiën op het tarmac vast in gesmolten asfalt. Het toestel was op weg naar de startbaan. De vlucht werd geannuleerd, de luchthaven gesloten. De 77 ongedeerde passagiers konden via een ander vliegveld opstijgen.
  • Een krant in Kanton deed straatinterviews met burgers over hun ervaringen met de hittegolf. De journalist polste ook bij een van de vele Afrikaanse expats daar, en die zei droogweg dat hij terug wou naar Afrika want dat de hitte in China niet meer te verdragen is. "Ik ben nog nooit zo zwart geweest als deze zomer," zo voegde de man eraan toe.

Landbouwsector is zwaar getroffen

Maar genoeg gelachen. De hittegolf is echt een probleem. De landbouw kreunt onder het meteorologisch geweld. Schrijnende beelden op televisie tonen verschrompelde groenten, verbrande thee, verdorde velden.

Op veel plaatsen is er te weinig water. Volgens de Chinese autoriteiten worden 6 miljoen mensen en 1,7 miljoen stuks vee in China getroffen door watertekort. 

Het einde van de ellende is nog niet in zicht. De hittegolf zal zeker nog tot het einde van de week voortduren, hier en daar nog langer. Volgens de Chinese maankalender is de herfst begonnen. Aan den lijve is daar nog maar weinig van te merken (foto onder: een panda krijgt verkoeling in de zoo met ijsblokken).