Honderden doden bij ontruiming sit-ins in Egypte

De Egyptische veiligheidsdiensten hebben een eind gemaakt aan twee sit-ins van Mursi-aanhangers in Caïro, maar dat is ontaard in zware rellen. De cijfers over het aantal slachtoffers lopen flink uiteen, maar er zijn zeker honderden doden en gewonden. De interim-regering heeft voor één maand de noodtoestand afgekondigd en een nachtelijk uitgaansverbod.
AP2013
Gewonde aanhangers van Mursi liggen op straat in de wijk Nasr City.

Na een dag van geweld heeft het leger intussen de twee protestkampen van moslimbroeders, op het Nahda-plein en die op het Rabaa-plein volledig ontruimd. Het is niet duidelijk hoeveel doden daarbij gevallen zijn. Officiële cijfers spreken van 235 doden en een 2.000-tal gewonden. Onder de doden zouden ook 43 politiemannen zijn.

De Moslimbroederschap heeft het zelf over 2.200 doden. "Je hoort hier verschillende cijfers", zegt radiocorrespondente Rena Netjes vanuit Caïro. De officiële cijfers zijn laag ingeschat, die van de Moslimbroeders hoog. "Verwacht wordt dat het uiteindelijke dodental ergens tussenin zal liggen", zegt Netjes.

Onder de dodelijke slachtoffers is ook een 61-jarige cameraman die werkte voor de Britse privé-zender Sky News.

Noodtoestand

Het uitroepen van de noodtoestand is bekendgemaakt door het kantoor van interim-president Adly Mansour. Volgens Mansour is het de bedoeling om de orde te herstellen en de regeringsgebouwen te beschermen. Daarbij zal het leger de politie helpen, voor zover dat al niet het geval was.

Vanaf vanavond geldt er een nachtelijk uitgaansverbod in de hoofdstad Caïro en in 11 van de 27 provincies: Gizeh, Alexandrië, Beni Sueif, Minya, Assiut, Sohag, Buheira, Noord- en Zuid-Sinaï, Suez en Ismaïlia. Het uitgaansverbod geldt tussen 7 uur 's avonds en 6 uur 's ochtends, meldt de woordvoerder van de Egyptische regering.

In Caïro heerst vanavond dan ook een "ijzige rust", en er zijn nauwelijks mensen op straat.

Ochtendlijke razzia's tegen Moslimbroeders

De operatie van de Egyptische veiligheidsdiensten ging om 7 uur lokale tijd van start. Zowel op het Nahda-plein vlak bij de campus van de universiteit van Caïro als in het stadsdeel Nasr City hadden zich sinds geruime tijd aanhangers van de verdreven president Mohammed Mursi verzameld voor een sit-in om zijn terugkeer te eisen. Ze werden door de veiligheidsdiensten met bulldozers en gepantserde voertuigen belaagd in een poging hun protest op te breken. Daarbij werd ook traangas gebruikt. Zijstraten werden afgezet en helikopters vlogen boven de massa betogers.

Wat volgde was een bloedbad. Over het aantal doden lopen de cijfers uiteen. Een journalist van het persagentschap AFP telde eigenhandig 124 lichamen in drie verschillende mortuaria in Caïro. Het persagentschap Reuters sprak met een verpleegster in een van de ziekenhuizen in Caïro, en zij heeft het over 60 doden in het ziekenhuis waar ze werkt.

Volgens het Egyptische ministerie van Binnenlandse Zaken gebruikten de veiligheidsdiensten alleen traangas, maar werden ze door de manifestanten beschoten. De Moslimbroederschap houdt vol dat de veiligheidsdiensten het vuur hebben geopend. Dat wordt ook bevestigd door ooggetuigen tegenover het persagentschap Reuters.

"Ik heb nog nooit zoveel bloedvergieten gezien tijdens iets wat moet doorgaan als een vreedzame betoging", schrijft CNN-correspondent Reza Sayah. Toen hij en zijn ploeg een ziekenhuis bezochten, liepen ze "letterlijk door het bloed van de slachtoffers".

Anderzijds zijn er ook beelden verspreid waarop te zien is hoe manifestanten met wapens schieten op leger en politie.

AP2013

Protest breidt uit

Nu het leger inderdaad tot de actie is overgegaan, blijkt te gebeuren wat veel waarnemers hadden gevreesd: het straatgeweld breidt uit naar andere steden. De Moslimbroeders hebben trouwens opgeroepen om de straat op te gaan. "Dit is geen poging om betogers uiteen te drijven, maar een bloedige poging om alle oppositiestemmen tot zwijgen te brengen", zegt een woordvoerder van de Moslimbroeders.

Volgens onbevestigde berichten zouden er ook tientallen doden zijn gevallen bij rellen in Alexandrië, de tweede stad van het land. In Fayum, ten zuidwesten van Caïro werden koptisch-christelijke kerken in brand gestoken en zouden er 35 doden zijn gevallen.

Er worden ook aanvallen van moslimbroeders gemeld in Buhayra in het noorden en in de kanaalsteden Suez en Ismaïliya. In de centrale Nijlvallei zouden duizenden aanhangers van Mursi een koptische kerk in brand hebben gestoken. Ook daar is sprake van meer dan veertig doden. Ook in Assiut, een bolwerk van radicale islamisten, Sohag en Aswan zouden er rellen zijn geweest. Hoe de toestand daar nu is, is niet bekend.   De koptische christenen in Egypte zijn zoals bekend niet bepaald voorstander van een islamitisch regime, en worden door de Mursi-aanhangers beschouwd als bondgenoten van de door de militairen geïnstalleerde interim-regering. 

Leger en politie proberen te vermijden dat het geweld uitzwermt. Zo zijn er wegversperringen aangebracht rond de internationale luchthaven van Caïro.