Een zwaluw in de nazomer - Guy Janssens

Parijs en Berlijn hebben reden om een klein feestje te bouwen. De groeicijfers van het voorbije kwartaal zijn allebei positief. Voor Frankrijk, 0,5 %, voor Duitsland 0,7%. Voor president Hollande een geschenk uit de hemel, zo vlak voor de rentrée politique.
analyse
Analyse
Aansturen van de 'analyse' teaser o.a. op de home pagina en 'analyse' weergave op een detail artikel. Deze tag zorgt er ook voor het automatisch aanvullen van de 'analyse' overzichtspagina

Frankrijk en Duitsland...

Zo’n opsteker kon de Franse president wel gebruiken, nu zijn populariteit op een absoluut dieptepunt zit en de Fransen er niet van overtuigd waren dat hij de juiste man was om het land uit de recessie te sleuren. Wellicht kan hij deze kleine triomf als opstapje gebruiken om het verloren vertrouwen terug te winnen.

Ook bondskanselier Angela Merkel zal vast een klein rondedansje maken. Haar partij, de CDU, staat er al goed voor in het vooruitzicht van de verkiezingen, dit geeft haar nog wat extra wind in de rug met het oog op haar herverkiezing tot kanselier.

... en ook België, zij het minimaal

En nu we toch bezig zijn: ook België klimt heel voorzichtig weer uit het dal. Bij ons was de groei in het tweede kwartaal wel minimaal: 0,1% maar. Is dit de zwaluw die de lente (niet) maakt?

Opvallend bij de analyse van de cijfers in de drie landen is dat de groei telkens mee wordt bepaald door de binnenlandse vraag. De eigen koopkracht zorgt er dus mee voor dat de groei weer aantrekt. Die koopkracht is natuurlijk het gevolg van de inkomens die de inwoners van die landen verwerven door te werken. Er is dus blijkbaar ook weer wat vertrouwen om te gaan uitgeven, wat ook een gunstig teken is.

Maar die koopkracht is ook het gevolg van het feit dat er ook vervangingsinkomens zijn, dat er sociale uitkeringen zijn en loonindexeringen die onze koopkracht (min of meer) op peil houden. Dit is niet onbelangrijk als het erop aankomt de economische groei te ondersteunen. Keynes zal in zijn graf een lichte triomfantelijke grijns niet kunnen onderdrukken.

Subtiel spel van evenwichten

Voor een exportland als België is uitvoer natuurlijk van levensbelang. Maar in een omgeving van moordende concurrentie wordt het moeilijk om daar het verschil te maken, tenzij je bijvoorbeeld ter wille van de concurrentie gaat proberen de loonkosten naar beneden te halen.

Bijvoorbeeld door één of meerdere indexsprongen over te slaan, zoals de afgelopen maanden her en der werd gesuggereerd. Je wint dan wellicht aan buitenlandse marktaandelen, maar je verliest dan aan koopkracht in eigen land. Economische groei is een subtiel spel van evenwichten, waar absolute waarheden niet bestaan.

En er zijn de beurzen

De heropleving van de beurzen geeft ook een indicatie dat het met de economie weer de goede kant opgaat. Dat Delhaize goede cijfers neerzet heeft allicht ook veel te maken met dat consumptievertrouwen dat er weer is.

De eerste reacties op de positieve cijfers in België en bij onze buurlanden waren positief, ook van de bankanalysten. Zonder in overdreven gejuich te vervallen wijzen ze erop dat er toch een schuchter zonnetje van achter de wolken komt piepen. Voor het eerst sinds het begin van de crisis vijf jaar geleden is er weer wat optimisme waar te nemen.

Wat natuurlijk geen reden is om euforisch te gaan doen, zo wordt er onmiddellijk aan toegevoegd. Vanuit Europa wordt verwacht dat het karwei wordt afgemaakt om een nieuwe bankencrisis te vermijden, en dat wil op de eerste plaats zeggen de bankenunie voltooien.

Nederland blijft hangen

De lichte triomf van de heroplevende economie is niet overal waar te nemen. In Nederland bijvoorbeeld, altijd toonbeeld van zuinigheid en economische orthodoxie, blijven de groeicijfers uit. Nederland blijft nog in een recessie steken en zit ook met een overheidstekort dat de Europese doelstellingen niet haalt: 3,8%.
De regering Rutte haastte zich om te melden dat er geen nieuwe bezuinigingen aankomen om de drie-procent-drempel te halen. Ook bij onze noorderburen, geplaagd als ze zijn door een aanhoudende vastgoedcrisis, is er het besef dat het behoud van de binnenlandse koopkracht belangrijk is om weer aan te knopen met economische groei.

Het spook van de staatsschuld

Natuurlijk is de hemel nog niet helemaal opgeklaard en blijven er onzekerheden hangen. Bijvoorbeeld over de staatsschuld en de manier om die te financieren. Met de banken die, kwetsbaar als ze zijn, van cruciaal belang zijn om de overheden te blijven financieren en ze op die manier in staat te blijven stellen om de koopkracht via herverdeling in stand te houden. Het najaar zal leren of en hoe dit delicate evenwicht in stand zal worden gehouden.

 

(Guy Janssens is sociaaleconomisch redacteur en presentator van De Vrije Markt.)