Eindelijk (h)erkenning voor de olinguito

Amerikaanse wetenschappers hebben een nieuwe diersoort geïdentificeerd, de olinguito. Het is het eerste roofdier in 35 jaar dat ontdekt wordt op het Amerikaanse continent. Opmerkelijk: exemplaren van het diertje werden al jarenlang bewaard in museumarchieven, alleen was het tot nog toe niemand opgevallen dat het om een nog onbekende soort ging.

De ontdekking werd niet gedaan in de natuur, maar wel in stoffige museumarchieven, door een team van het beroemde Smithsonian National Museum of Natural History in Washington, in de Verenigde Staten. Kristofer Helgen, curator van de afdeling zoogdieren, was bezig met een omstandige studie naar olingos (slankberen), een geslacht van kleine roofdieren die in het Latijns-Amerikaanse regenwoud leven. Voor zijn onderzoek belandde hij in de archieven van het museum in Chicago.

"Ik trof in de archieven van het museum enkele botten en dierenhuid aan die mijn aandacht trokken. De huiden hadden een rijke rode kleur, en toen ik de schedels bekeek, herkende ik de anatomie niet. Het verschilde allemaal van eender welk ander dier dat ik al gezien had. Meteen al had ik het gevoel dat het wel eens een diersoort kon zijn die nieuw is voor de wetenschap", zegt Helger aan de Britse openbare omroep BBC.

De archieven van het Smithsonian omvatten onder meer de botten en huiden van meer dan 600.000 diersoorten. De meeste werden al een eeuw of langer geleden gevangen en zijn vaak niet of niet correct geïdentificeerd. De meest recente technologie maakt het mogelijk DNA te recupereren van zeer oude overblijfselen. Zo kon Helgen zijn theorie bevestigen: hij was inderdaad gebotst op een soort die de wetenschap nog niet kende.

2013 Getty Images

Helger en zijn team doopten het dier de olinguito (Latijnse naam: Bassaricyon neblina) en waren helemaal in de wolken met hun vondst. "De olinguito is een carnivoor, een groep zoogdieren die onder meer katten, honden en beren onder zijn rangen heeft. De meeste wetenschappers waren ervan overtuigd dat de lijst van carnivoren compleet was, maar dit is een nieuwe carnivoor, de eerste die in 35 jaar ontdekt wordt op het Amerikaanse continent."

Huiskat "meets" kleine teddybeer

De olinguito mocht dan wel geïdentificeerd zijn, maar de wetenschappers zaten nog met een prangende vraag: bestond het dier nog in het wild? Op basis van gegevens van de "oude" olinguito's werden expedities naar mogelijke vindplaatsen opgezet. En de onderzoekers hadden geluk. In de nevelwouden in de noordelijke Andes in Ecuador en Colombia konden ze olinguito's identificeren en op de gevoelige plaat vastleggen.

De wetenschappers konden het dier ook observeren. Dit zijn hun eerste bevindingen: de 35 centimeter grote olinguito lijkt nog het meest op een kruising tussen een huiskat en een teddybeer. Het is een carnivoor, maar blijkt voornamelijk fruit te eten. Het leeft meestal alleen, verlaat amper de bomen en is alleen 's nachts actief. Wijfjes krijgen maar één jong per worp. Er zijn redenen om aan te nemen dat er in het wild nog duizenden exemplaren leven.

Wetenschappers geloven ook dat tussen 1967 en 1976 een olinguito te zien was in verschillende dierentuinen in de Verenigde Staten. De verzorgers bestempelden het dier verkeerdelijk als een olingo en begrepen niet waarom het zich niet kon voortplanten. Het dier werd naar verschillende dierentuinen gestuurd, maar stierf voor het correct geïdentificeerd kon worden.

"Welke verrassingen wachten ons nog?"

De olinguito zijn wetenschappelijke naam geven, is slechts het begin. "Dit is maar de eerste stap", zegt Helgen. "Bewijzen dat een diersoort bestaat en die een naam geven, is waar alles begint. Dit is een prachtig dier, maar we weten er nog zo weinig van. In hoeveel landen leeft het? Wat kunnen we nog meer leren over zijn gedrag? Wat moeten we doen om zijn voortbestaan te garanderen?"

"De ontdekking van de olinguito toont aan dat de wereld nog altijd niet helemaal geëxploreerd is, de meeste geheimen nog altijd niet blootgelegd. Als er nog altijd nieuwe carnivoren ontdekt kunnen worden, welke andere verrassingen wachten ons dan nog?"

De resultaten van het onderzoek van Kristofer Helger en zijn team worden gepubliceerd in het tijdschrift ZooKeys.

2013 Getty Images

Een trotse Kristofer Helgen stelt de nieuwste ontdekking voor in het Smithsonian National Museum.