Hoe openbaar is de nieuwe Griekse tv? - Bruno Tersago

Op 11 juni kondigde de Griekse regering aan dat de openbare omroep onmiddellijk zou worden gesloten. ERT zou een oord van verspilling en ondoorzichtigheid zijn. Diezelfde avond was Griekenland het enige westerse land dat zonder openbare omroep bleef.
analyse
Analyse
Aansturen van de 'analyse' teaser o.a. op de home pagina en 'analyse' weergave op een detail artikel. Deze tag zorgt er ook voor het automatisch aanvullen van de 'analyse' overzichtspagina

Hoewel ERT niet de meest geliefde zender was van de Grieken, kwam de sluiting voor velen toch als een schok. Zelfs tijdens de Duitse bezetting en gedurende het bewind van de militaire junta van 1967 tot 1974 was de openbare omroep blijven uitzenden?

Een sluiting met een reukje

Μet de sluiting van ERT zou de regering Samaras laten zien dat het haar menens was om de openbare sector te hervormen. Volgens de leenovereenkomst met de trojka moest de openbare omroep worden gesaneerd. Vreemd genoeg had de regeringswoordvoerder in mei 2013 nog 18 mensen op bestuurlijke posten benoemd, die op de kieslijsten van zijn partij Nea Dimokratia stonden, maar niet verkozen waren geraakt.

Dat politiek benoemde personeel liet zich trouwens na de sluiting niet meer zien in het omroepgebouw, maar de andere werknemers besloten om, tegen de regeringsbeslissing in, verder te gaan met uitzenden. De European Broadcasting Union (EBU), waarvan ERT stichtend lid is, voorzag een satellietlink, zodat het signaal via haar frequenties nog op te pikken was. Ook via het internet konden de uitzendingen van de ontslagen werknemers van ERT nog worden gevolgd.

En de kijkcijfers gingen de hoogte in. Opeens drukten de Grieken ERT aan het hart. De journalisten, bevrijd van het juk van de politieke inmenging, brachten objectief en kritisch nieuws, waar de Grieken in deze crisistijden enorm behoefte aan hebben.

Verwarring troef

Ondertussen had de Griekse Raad Van State geoordeeld dat de overheid de openbare omroep weliswaar wel mocht sluiten, maar dat het volk niet van berichtgeving verstoken mocht blijven. Er moest snel een oplossing worden gevonden. De regering Samaras had beloofd dat er een nieuwe, afgeslankte, omroep komt met de naam NERIT, maar die is nog niet klaar om de ether in te gaan.

ERT opnieuw openen, leek geen optie. De werknemers, die ondertussen een ongetekende ontslagbrief hadden gekregen waarin stond dat ze nog verantwoordelijk bleven voor het materiaal dat aan hen was toevertrouwd, hielden het omroepgebouw bezet. De nieuwe minister bevoegd voor Openbare Televisie liet daarop een interimzender opstarten: DT (Dimosia Tileorasi - Openbare Televisie) die midden juli oude programma’s van ERT begon uit te zenden.

Vrij snel bleek dat deze zender zijn intrek had genomen, tegen betaling, in de oude omroepgebouwen van de privezender MEGA, die behoort tot de uitgeversgroep waar de nieuwe minister nog werkzaam was als hoofdredacteur van één van de grootste kranten van Griekenland. Personeel was er nog niet, want dat moest worden aangeworven voor een periode van 2 maanden volgens objectieve criteria, aldus de bevoegde minister.

His masters voice

Er werden vraagtekens gezet hoe objectief die waren. Gezien journalistiek geen universitaire opleiding is in Griekenland, kregen kandidaten die goede punten hadden behaald in de middelbare school betere scores dan doorgewinterde journalisten die het minder goed deden op school. 5 jaar ervaring bij de openbare omroep werd op dezelfde manier beoordeeld als 5 jaar ervaring bij een amateuristische lokale zender. Op basis van deze criteria werden ervaren ERT-journalisten die zich in het verleden ooit kritisch hadden uitgelaten over het beleid van de regering Samaras makkelijk geweerd.

Toen de lijst met aanwervingen publiek werd gemaakt, stonden daar nog heel wat onduidelijkheden op: bij een aantal posities staan nog geen namen, en bij andere posities zien we dezelfde naam terugkomen, maar telkens met een ander nummer van de identiteitskaart (wat meteen ook de vraag oproept waarom de nummers van identiteitskaarten bekend moeten worden gemaakt). Er bleven dus heel wat vragen hoe de overheid de aanwervingsprocedure, waarvoor trouwens een heuse helpdesk was opgezet, had georganiseerd.

En plots, op 21 augustus, van 8 tot 10u in de ochtend, werd het eerste informatieve programma uitgezonden, met presentatoren. In het actualiteitenprogramma werden nieuwsfeiten becommentarieerd. Een aantal gezichten waren bekend voor het Griekse publiek: het ging om ERT-journalisten die de politieke verslaggeving over de regeringspartijen Nea Dimokratia en PASOK verzorgden.

De binnenlandse actualiteit leek zich vooral te beperken tot berichten die erop gericht waren om de voornaamste oppositiepartij SYRIZA in diskrediet te brengen. DT richtte ook zijn pijlen op de vakbonden van de ambtenaren die stakingen voor september aan het voorbereiden zijn uit protest tegen de massale ontslagen die er in de openbare sector zitten aan te komen. Nu pas is er een tweede informatief programma gelanceerd.

Chaotische toestand

Volgens de EBU zendt DT nu opnieuwl een redactioneel onafhankelijk nieuwsprogramma uit en daarom stopte de organisatie onmiddellijk met het doorstralen van het signaal van ERT. Daar worden nog steeds 4 journaals per dag gemaakt waarvan de werknemers de kosten zelf betalen, tegenover 1 actualiteitenprogramma op DT. De werknemers van ERT blijven nog steeds uitzenden op www.ertopen.com.

De situatie is chaotisch en onduidelijk: op dit moment heeft Griekenland eigenlijk 2 openbare zenders, waarvan er 1 in feite illegaal is. En er staat een derde, nieuwe, openbare zender in de steigers, die wellicht eind oktober zal beginnen uit te zenden, maar die vanaf nul zal moeten worden opgebouwd en waarvan de objectiviteit, op basis van wat DT uitzendt, nu al ter discussie staat.

 

(De auteur is correspondent voor VRT Nieuws in Athene.)