Wie stapt mee in de Syrische interventie?

Een internationale militaire interventie in Syrië komt met rasse schreden dichterbij. De Amerikanen hebben al gezegd dat ze klaar zijn, maar wie doet er nog mee? Volgens minister van Buitenlandse Zaken Didier Reynders (MR) kan een militaire ingreep voor ons land niet buiten de VN om. Een overzicht van de standpunten.
AP2013

Dat de VS het voortouw neemt, is duidelijk. In Europa lijkt hun voornaamste bondgenoot Groot-Brittannië. De Britse premier David Cameron maakte al duidelijk dat het Britse leger de plannen voor een interventie aan het bekijken is en het parlement stemt donderdag over de opties. Minister van Buitenlandse Zaken William Hague zei eerder ook dat een interventie desnoods kan zonder de goedkeuring van de Veiligheidsraad van de VN.

De Britten waren samen met Frankrijk Europees de voortrekkers bij het afdwingen van de no-flyzone in Libië. Die militaire interventie had echter wel de goedkeuring van de Veiligheidsraad. Wat de Fransen nu gaan doen, is nog niet helemaal duidelijk.

President François Hollande (foto in tekst) zegt wel dat Frankrijk bereid is "hen te straffen die de beslissing hebben genomen onschuldigen te vergassen". Tijdens een bijeenkomst met Franse ambassadeurs zei Hollande dat "de burgeroorlog in Syrië nu de wereldvrede bedreigt".

Dat de Veiligheidsraad zijn goedkeuring zal geven voor een militaire interventie is heel onwaarschijnlijk. Rusland en China zijn gekant tegen een interventie en zullen wellicht hun veto stellen. Voor de VS is dat alvast geen reden om niets te doen. De Amerikanen hebben in het verleden al verschillende keren, onder meer in Kosovo, actie ondernomen zonder de goedkeuring van de Veiligheidsraad.

Met of zonder goedkeuring van de Veiligheidsraad?

Turkije, dat al vaak aandrong op een interventie, heeft al laten weten dat het wil deelnemen aan de internationale coalitie, wat de Veiligheidsraad ook beslist. In de Arabische wereld zijn Qatar en Saudi-Arabië andere mogelijke bondgenoten. Zij ondersteunen de Syrische rebellen al langer met geld en wapens en willen dat president Bashar al-Assad van het toneel verdwijnt.

Ook Denemarken wil eventueel buiten de VN om werken. "Als de Veiligheidsraad niet optreedt, worden we gedwongen alternatieve reacties te overwegen", aldus premier Helle Thorning-Schmidt. Al zei zij ook wel dat er "zorgvuldig" geluisterd moet worden naar de Veiligheidsraad. Australië, een nauwe bondgenoot van de VS, wil eveneens meewerken met of zonder de VN.

Andere landen zijn voorzichtiger. Duitsland laat weten dat het "de gevolgen zal ondersteunen" als bevestigd wordt dat het Syrische regime achter de gifaanval van vorige week zit. Maar wat de rol van Duitsland juist zou inhouden, daarover liet minister van Buitenlandse Zaken Guido Westerwelle (foto) niets los. Traditioneel staan de Duitsers weigerachtig tegenover het inzetten van eigen militaire middelen in het buitenland.

Italië zal zonder een mandaat van de VN zeker niet deelnemen aan een mogelijke militaire interventie in Syrië, zo heeft minister van Buitenlandse Zaken Emma Bonino gezegd. "De VN-Veiligheidsraad is voor ons de enige juridische toetssteen", luidt het. Het land blijft om een diplomatieke oplossing vragen. Ook Nederland is weinig enthousiast. "Wat betreft Nederland is de VN aan zet", aldus minister van Buitenlandse Zaken Frans Timmermans.

Wat doet België?

En wat met ons land? Buitenlandse Zaken laat weten dat België voorlopig niet benaderd is om eventueel deel te nemen aan een mogelijke interventie. De minister van Buitenlandse Zaken Didier Reynders zegt ook dat een interventie volgens ons land de goedkeuring van de Veiligheidsraad moet hebben. Reynders vraagt ook om de informatie die moet bewijzen dat het regime van Assad achter de chemische aanval zat, vrij te geven. Een Belgische deelname aan de actie lijkt dus verre van evident.

Aan de kant van de echte tegenstanders bevinden zich heel duidelijk China, Rusland en Iran. "Een militaire interventie is onverantwoordelijk en gevaarlijk", luidt het daar. Ook Israël, toch een tegenstander van het Assad-regime, wil zich niet mengen in het conflict, tenzij het rechtstreeks zou worden aangevallen.