Milieu-inspectie voert kerntaak op behoorlijke wijze uit

De Vlaamse overheid controleert regelmatig verschillende inspectiediensten die instaan voor naleving van de wetten (zoals milieuwetten) of het correct gebruiken van subsidies (jaarlijks voor zo’n 19 miljard euro). Een auditopdracht van 2 april 2012 gaat de werking na van de afdeling Milieu-inspectie binnen het Departement Leefmilieu, Natuur en Energie.

De inspecteurs controleren de naleving van de milieuhygiënewetgeving en hebben jarenlange ervaring in het plannen en uitvoeren van milieu-inspecties. Uit de doorlichting blijkt dat de afdeling haar kerntaak "op een behoorlijke wijze uitvoert", al zijn er ook een aantal opmerkingen, onder meer over de langetermijndoelstellingen.

Behoorlijke wijze

De Milieu-inspectie krijgt de positieve evaluatie vanwege haar planmatige aanpak (via een milieu-inspectieplan). Er is aandacht voor de opbouw van kennis en competenties, voor kwaliteitsbewaking en integer handelen.

"Procedures en instructies zijn voorzien om uniformiteit in de uitvoering en verdere afhandeling van een inspectieopdracht te waarborgen. Het milieuhandhavingsrapport rapporteert over de resultaten van de inspectie-activiteiten en kan gehanteerd worden als instrument bij de beleidsvoorhereiding en/of bijsturing", aldus de auditors.

Meer in detail stelde het auditagentschap vast dat de milieu-inspectie autonoom en "zonder inmenging van wie dan ook" kan werken, een milieu-inspectieplan bevat de jaarlijkse inspectieplanning, kwaliteitscontroles zijn aanwezig, en de toezichthouders krijgen onder meer de nodige vormingen. Een aantal praktische maatregelen bevordert de integere uitvoering van de inspecties.

Langetermijndoelstellingen

Uit de doorlichting blijkt echter dat een langetermijndoelstelling, gekoppeld aan een strategie, inspectieprioriteiten op basis van een risicoanalyse en indicatoren met betrekking tot de efficiëntie ontbreken.

"Vooral de langetermijndoelstellingen en strategie zijn onontbeerlijk, daar zij de basis vormt voor de beslissingen inzake de optimalisatie van de organisatiestructuur; beslissingen met het oog op de efficiënte inzet van personele en logistieke middelen, [en de] verdere uitbouw van de ICT-ondersteuning", luidt het.

Omdat in het milieuhandhavingslandschap een aantal belangrijke wijzigingen zal ondergaan (onder meer door de permanente omgevingsvergunning, de interne staatshervorming), moeten de evoluties als opportuniteit aangegrepen worden om de vermelde tekortkomingen te remediëren.

Concreet uit het ontbreken van een langetermijndoelstelling zich in het uitblijven van een meerjarenperspectief in de milieu-inspectieplanning voor het merendeel van de inspectieactiviteiten. Slechts in een beperkt aantal gevallen zijn de inspectieprioriteiten onderbouwd door een risicoanalyse.

Verder zijn "verschillende indicatoren aanwezig die de stand van zaken van de uitvoering van het inspectieplan weergeven, maar er wordt geen inzicht gegeven in de efficiënte inzet van middelen of in de afdekkingsgraad van de hinderlijke inrichtingen." Er zijn ook beperkingen in het dossieropvolgingssysteem en er ontbreekt een centrale milieuvergunningsdatabank.

Reactie van het management

Het management van de afdeling Milieu-inspectie kan zich globaal vinden in de audit en in de geformuleerde aanbevelingen. Het stelde een plan op om de aanbevelingen uit het rapport in de praktijk om te zetten. Tegen 2015 zouden een aantal aanbevelingen al uitgewerkt zijn, met de resterende aanbevelingen voor 2016.