Spanningen aan Congolees-Rwandese grens lopen op

De Rwandese minister van Buitenlandse Zaken Louise Mushikiwabo spreekt dreigende taal nadat een granaat een dode heeft gemaakt in de Rwandese grensstad Gisenyi. De VN-Veiligheidsraad komt in spoed bijeen over de oplopende spanningen in Oost-Congo, waar het Congolese leger en de blauwhelmen samen vechten tegen de M23-rebellen, die steun krijgen vanuit Rwanda.

De toestand in Oost-Congo blijft verwarrend, maar is vooral explosief. Volgens de VN-blauwhelmen is de granaat die in Gisenyi terechtkwam; afgeschoten vanuit posities van de M23-rebellen. Hoe dan ook kwam een Rwandese vrouw in Gisenyi om het leven en raakte haar kind gewond.

Dergelijke incidenten vallen erg slecht in Kigali, dat sinds 1994-95 eigenlijk permanent strijdkrachten in Oost-Congo op het terrein heeft, al dan niet officieel. "Het aanhoudend bombarderen van Rwandees grondgebied is onaanvaardbaar. Het Congolese leger viseert Rwandese burgers", zegt de Rwandese minister van Buitenlandse Zaken Louise Mushikiwabo. "Wij zijn zo lang als we konden terughoudend geweest, maar deze provocatie is niet tolereerbaar. We zullen niet aarzelen ons grondgebied te verdedigen".

Kigali dreigt met andere woorden met een nieuwe invasie in Oost-Congo om het Congolese leger een lesje te leren. Meteen een gedroomde gelegenheid voor het regime van de Rwandese president Paul Kagame om zijn invloedssfeer in het mineraalrijke Oost-Congo te consolideren en te tonen dat het niet met zich laat sollen. Volgende maand zijn er trouwens verkiezingen in Rwanda.

Minister van Buitenlandse Zaken Didier Reynders (MR) betreurt de nieuwe escalatie van geweld en de bedreigingen in Oost-Congo. Hij wijst met een beschuldigende vinger naar de M23-rebellen, die met steun van Rwanda vechten tegen het Congolese regeringsleger, in de buurt van Goma, aan de grens met Rwanda.

Recentelijk is het opnieuw tot gewelddadige confrontaties gekomen in de buurt van Goma. Congo zegt dat daarbij ook raketten zijn afgevuurd vanop Rwandees grondgebied. Intussen hebben de Congolezen ook versterking gekregen van de VN-vredesmacht, maar deze week is ook een Tanzaniaanse blauwhelm gesneuveld. 

Zitten de boosdoeners in Kigali?

Diplomaten van de Verenigde Naties hebben vandaag nog eens klaar en duidelijk gezegd dat Rwanda de M23-rebellen in Oost-Congo militair steunt, de zoveelste bevestiging van wat onder meer ook de mensenrechtenorganisatie Human Rights Watch en zelfs de Verenigde Staten eerder al hebben gezegd.

Vorige maand wees Washington Kigali zelfs uitzonderlijk scherp terecht. "We roepen Rwanda op onmiddellijk alle steun aan M23 stop te zetten en alle militairen onmiddellijk terug te trekken", liet een woordvoerder van het ministerie van Buitenlandse Zaken toen optekenen.

Maar tot nu toe lijkt Kigali niet van plan toe te geven. Rwanda is nog altijd een bondgenoot van de VS en heeft een van de sterkste legers in Centraal-Afrika. Kagame is duidelijk niet van plan om zijn dominante positie zomaar op te geven.