"Waar wil De Wever met zijn partij heen?"

Het wordt hoog tijd dat de N-VA kleur bekent en duidelijk maakt of ze bij de verkiezingen van 2014 inzet op confederalisme dan wel de voorkeur geeft aan een centrumrechtse regering, al dan niet onder leiding van Kris Peeters (CD&V). Dat is de teneur die vandaag in verschillende krantencommentaren overheerst. In een beweging wordt de N-VA opgeroepen dringend zelf een kandidaat-premier naar voor te schuiven.

"Waar wil De Wever met zijn partij heen? Hoe wil hij daar geraken en welke partijgenoten zet hij daarvoor in?", stelt politiek analist van Het Laatste Nieuws Jan Segers zich de vraag. "Wie nog klaar ziet in de waas van de N-VA, steekt nu zijn vinger op."

Net als de andere krantencommentatoren lijkt hij het noorden kwijt nadat N-VA-voorzitter Bart De Wever maandag in "Terzake" verklaarde in Vlaams minister-president Kris Peeters (CD&V) een uitstekende federale premier te zien terwijl Peeters zelf volhoudt dat hij liefst gewoon Vlaams regeringsleider blijft.

Hoewel Segers De Wever enige lof toezwaait omwille van zijn strategisch inzicht, roept zijn uitspraak voor hem meteen heel wat nieuwe vragen op.

"Kiest de N-VA na de verkiezingen voor een economische herstelregering? Is het confederalisme bijzaak en kan de onafhankelijke Vlaamse republiek voor minstens 5 jaar in het vriesvak?"

Zelfs als de N-VA-eis voor een confederaal België overeind blijft, ziet Segers moeilijkheden. "Hoe krijgt de N-VA dat gerealiseerd zonder de steun van de PS? En wat houdt dat dan precies in, dat confederalisme à la N-VA? Weten ze dat zelf wel?"

"Het dilemma is levensgroot"

Ook Bart Sturtewagen van De Standaard meent dat de N-VA de eigen contradicties onder ogen moet zien. "Het is nu officieel: de strategie van de N-VA voor de verkiezingen van mei 2014 is een zootje. Ideeën die sneller vervliegen dan de adem waarmee ze worden uitgesproken, volgen elkaar op."

"De N-VA slaagt er niet in zich de mentaliteit van een grote partij aan te meten", gaat hij verder. "Buiten De Wever heeft ze geen top-personeel. Grote partijen kijken niet naar de kleintjes om hun strategie te bepalen. Grote partijen deinzen niet terug voor de gevolgen van hun verkiezingsoverwinningen. Grote partijen geven de macht niet weg."

"Maar vooral: grote partijen toeteren geen verwarrende signalen rond. De N-VA moet beslissen of ze, als de gelegenheid zich voordoet, voor een centrumrechts beleid gaat, ook zonder staatshervorming. Zo ja, dan dreigt ze het bewijs te leveren dat België wél kan werken. Zo neen, dan riskeert ze in de marge te verzeilen. Het dilemma is levensgroot."

Sturtewagen lijkt op zijn beurt verrast omdat De Wever zich in "Terzake" verrast toonde over het feit dat CD&V geen kandidaat-premier naar voor schuift. "Het volgt simpelweg uit de cijfers. In de huidige verhoudingen moet de N-VA dat gewoon zelf doen. Zij is afgetekend marktleider in Vlaanderen."

"Onzalige herinneringen aan Yves Leterme"

Bart Eeckhout van De Morgen draagt enkele mogelijke pistes aan waarom geen enkel Vlaams boegbeeld lijkt te staan springen voor de job van premier.

"Bart De Wever heeft een aantal goede redenen om te verzaken aan de verleiding van de Wetstraat 16. Als separatist het land leiden dat je wil splitsen, dat vergt een intellectuele spreidstand die zelfs de beste politieke communicator van deze tijd niet krijgt uitgelegd."

"Daar komt nog bij dat De Wever uitentreuren heeft bevestigd burgemeester in Antwerpen te zullen blijven. Die belofte breken zou een felle knauw in zijn geloofwaardigheid geven."

Kris Peeters heeft dan weer "onzalige herinneringen" aan partijgenoot Yves Leterme zat om zich niet als kandidaat-premier op te werpen en liever Vlaams minister-president te blijven. "Bovendien maakt de electoraal succesvolle compromisloze houding van de N-VA het momenteel voor elke Vlaamse politicus bijzonder lastig om federale ambities uit te spreken."

Kris Peeters of Kris Peeters

Toch tipt Eric Donckier van Het Belang Van Limburg Peeters zonder aarzelen als nieuwe federale premier. "Kiest de N-VA voor een rechtse regering zonder socialisten om belangrijke socio-economische hervormingen te kunnen doorvoeren? In dat geval is de kans groot dat Kris Peeters premier wordt."

"De tweede mogelijkheid is dat de N-VA blijft vasthouden aan haar vraag naar een 7e staatshervorming om van België een confederaal land te maken. In dat geval is het logisch dat de huidige tripartite wordt voortgezet. En in dat geval is het meer dan waarschijnlijk dat CD&V het premierschap voor Kris Peeters zal opeisen."