Europa is bang- Dirk De Wilde

Woensdag houdt Commissievoorzitter Barroso voor het Europees Parlement in Straatsburg zijn jaarlijkse State-of-the-Union. Daarmee start de laatste rechte lijn naar de verkiezingen van eind mei 2014. De confrontatie met de kiezer, waar veel Europese politici meer dan bang van zijn.
labels
Opinie
Aansturen van de 'opinie' teaser o.a. op de home pagina en 'opinie' weergave op een detail artikel. Deze tag zorgt er ook voor het automatisch aanvullen van de 'opinie' overzichtspagina

Er resten minder dan negen maanden tot de wedersamenstelling van het Europees Parlement. Dit wordt ongetwijfeld een aparte periode. Zowel het Parlement als de Commissie zijn aan het einde van hun mandaat, zodat er weinig ruimte is voor nieuwe initiatieven. Het inhoudelijke werk zal zich vooral beperken tot het afwerken van bestaande dossiers. De meeste dossiers zijn zeer technisch en dus niet van aard om de bevolking te begeesteren.

Nochtans moet de Europese Unie werken aan haar relatie met de bevolking, daarvan is de Commissie zich al langer bewust. De afgelopen maanden en ook nog de komende maanden vinden her en der dialogen plaats tussen commissarissen en burgers. Hiermee wordt tegemoet gekomen aan de oude klacht als zou Europa te weinig naar de burger luisteren.

Klachten

Die burger heeft meer dan ooit klachten over Europa. De Europese Unie wordt door heel veel mensen in grote mate verantwoordelijk gesteld voor de crisis. Europa heeft de banken niet voldoende gecontroleerd. Europa heeft verkwistende lidstaten niet in het gareel gehouden. Europa heeft te veel geaarzeld bij het zoeken naar oplossingen. En daardoor is Europa er niet in geslaagd de welvaart van haar burgers te garanderen.

Het lijkt een vrij evidente strategie dat mensen als Barroso en Raadsvoorzitter Van Rompuy zouden proberen dit beeld minstens te nuanceren. Dat ze duidelijk zouden maken waar Europa onschuldig is, en waar Europa wel fout treft. En meteen zouden duidelijk maken hoe de fouten uit het verleden worden rechtgetrokken.

Syrië

Alleen, net nu Europa volop werk wil maken van die Wiedergutmachung, toont datzelfde Europa haar totale machteloosheid in de kwestie-Syrië. Aan de overzijde van de Middellandse Zee woedt een vreselijk conflict en de Unie blijft daarin zo goed als irrelevant. De bevestiging van het beeld van tijger-zonder-tanden.

Barroso staat dan ook voor zijn moeilijkste State-of-the-Union ooit. Via een toespraak tot de volksvertegenwoordigers moet hij het volk zelf weten te raken.

Dat volk wordt in toenemende mate eurosceptisch. In België valt het nog goed mee, maar in veel andere landen zijn ‘Europa’ en ‘Brussels’ synoniemen voor al wat slecht is in politiek. Wat dus neerkomt op het slechtste van het slechtste.

Emotioneel

Die eurosceptische houding is in zeer grote mate emotioneel, een afkeer die los staat van argumenten en nuances.

Barroso kan en zal zich verdedigen met een opsomming van allerlei beleidsbeslisingen, een opsomming van alles wat gerealiseerd werd om de economie te versterken en de burger te beschermen. Maar Barroso weet ook wel dat dit niet volstaat. De meeste dossiers waar Europa mee bezig is, worden door de bevolking beschouwd als saai. De bankencrisis, om maar dat als voorbeeld te nemen, bracht Europa aan de rand van de afgrond, maar de oplossingen zijn zo technisch en complex dat er nauwelijks mensen geïnteresseerd zijn.

Barroso wijst daarom al meerdere maanden op de gevaren van populisme. In een maatschappij die zeer snel verandert, die zeer complex is, en nauwelijks nog houvasten biedt, is een simpele boodschap aantrekkelijk. Politici die zondebokken aanduiden, zijn populairder dan politici die oplossingen zoeken.

Noch de rationele argumenten, noch de emotionele oproep zal veel zoden aan de dijk brengen. Hoogstwaarschijnlijk zal het eurosceptische publiek niet eens luisteren naar de woorden van Barroso.

Herstel

Toch hoeft die daarom nog niet te wanhopen. Een cruciale factor in de Europese verkiezingen wordt de evolutie van de economie. Als de economie en de arbeidsmarkt zich voldoende herstellen, zal de ellende van de voorbije jaren sneller vergeten raken.

Politici in ‘Brussels’ en vooral in de nationale hoofdsteden kunnen echter meer doen dan hopen op economisch herstel. Zij moeten duidelijk maken waar het met Europa heen moet en vooral waarom. En die visie moeten ze open en consequent verdedigen. Niet zoals nu Europa met allerlei extra taken opzadelen en tegelijk het Europees budget verkleinen.

Het beeld bevestigen dat Europa een geldverspillende machine is zonder reëel nut, helpt nationale politici aan populariteit maar is populistisch. Al moeten en kunnen Barroso en de zijnen meer doen om de werking van Europa efficiënter en goedkoper te maken.

(De auteur is freelance journalist en gespecialiseerd in Europa.)
 

VRT NWS wil op vrtnws.be een bijdrage leveren aan het maatschappelijk debat over actuele thema’s. Omdat we het belangrijk vinden om verschillende stemmen en meningen te horen publiceren we regelmatig opinieteksten. Elke auteur schrijft in eigen naam of in die van zijn vereniging. Zij zijn verantwoordelijk voor de inhoud van de tekst.