Kleine dieren zien de wereld in slow motion

Kleine dieren zijn in staat om de tijd in "slow motion" waar te nemen. Dat betekent dat ze beweging op een veel fijnere tijdsschaal kunnen waarnemen dan grote dieren, wat hen in staat stelt om te ontsnappen aan de grotere dieren die op hen jagen. Dat staat in een studie die gepubliceerd wordt in het vakblad Animal Behaviour.
Goudmantelgrondeekhoorn (Callospermophilus lateralis).

Het onderzoeksteam van Trinity College Dublin, in Ierland, onderzocht de variatie in tijdsperceptie bij verschillende dieren. Ze verzamelden daarvoor enkele gegevens van andere onderzoekers die bij hun studie de snelheid gemeten hadden waarmee het oog licht kan verwerken. Toen die gegevens uitgezet werden op een grafiek, merkten de onderzoekers een bepaald patroon op: er bestaat een duidelijke relatie tussen lichaamsgrootte en hoe snel het oog kan reageren op veranderende visuele informatie, zoals een flikkerend licht.

Kleinere dieren lijken de tijd in slow motion waar te nemen, waardoor ze beweging op een veel verfijnder tijdsschaal detecteren dan grotere dieren. Insecten en vogels kunnen in één seconde veel meer informatie zien dan andere dieren. Het omgekeerde effect geldt voor grotere dieren, die dingen kunnen missen die kleinere dieren sneller opmerken. "Dit kan het verschil tussen leven en dood betekenen voor jagers en prooien", zegt onderzoeksleider Kevin Healy.

De dieren met het snelste visuele systeem die in de studie voorkomen, zijn de goudmantelgrondeekhoorn (grote foto bovenaan), de spreeuw (kleine foto linksboven) en de duif. Een bepaald soort loopkever kan sneller lopen dan zijn ogen kunnen bijhouden. Hij wordt eigenlijk blind zodat hij van tijd tot tijd moet stoppen om de positie van zijn prooi juist te kunnen bepalen.

Dieren met het traagste visuele systeem zijn de Europese aal, de lederschildpad (kleine foto links) en de zwartsnuithaai. De aal en de haai zijn relatief klein, maar hebben een traag metabolisme, wat hun trage perceptie verklaart.

De lederschildpad voedt zich voornamelijk met traag bewegende kwallen en heeft zelf ook een traag metabolisme, waardoor hij geen snel "visualisatiesysteem" nodig heeft.

"Dieren doorbreken grenzen van wat menselijk mogelijk is"

"De menselijke capaciteit om visuele informatie te verwerken, laat ons niet toe om nog sneller te rijden of sneller te vliegen dan we momenteel doen. Kleine dieren doorbreken de grenzen van wat menselijk mogelijk is", zegt Andrew Jackson, een van de auteurs van de studie. "Om datzelfde effect te krijgen, hebben wij computerassistentie nodig of moet ons visuele systeem versterkt worden door bijvoorbeeld medicijnen of implantaten."

"Ogen hebben die bijzonder snel informatie naar de hersenen doorsturen, heeft geen enkel nut als het brein die informatie niet even snel kan verwerken. Deze studie toont de indrukwekkende capaciteiten van zelfs de kleinste hersenen. Vliegen zijn misschien geen diepzinnige denkers, maar ze kunnen wel heel snel beslissingen nemen", zegt onderzoeker Graeme Ruxton.