"Mijn moeder blijft belangrijke inspiratiebron"

De Nederlandse koning Willem-Alexander heeft op Prinsjesdag in zijn eerste troonrede zijn moeder bedankt voor haar jarenlange inzet voor het land. Daarnaast had hij het zoals verwacht over de sombere economische toestand van het land.

"Ze heeft zich 33 jaar lang met groot plichtsbesef, warmte en diep gevoelde betrokkenheid ingezet voor het Koninkrijk en al zijn inwoners, in goede en in slechte tijden", zegt koning Willem-Alexander over zijn moeder in zijn eerste troonrede. "Zij blijft voor mij een belangrijke inspiratiebron."

Daarnaast had de Nederlandse vorst het zoals verwacht over de sombere economische toestand van het land. Het tekort voor volgend jaar bedraagt 3,3 procent. Die cijfers houden al rekening met een bijkomende besparing van zes miljard euro. Die bijkomende besparingen zouden wel gevolgen hebben voor de Nederlandse koopkracht die met 0,25 procent achteruit gaat.

Ook de werkloosheidscijfers zijn somber. Volgens de Nederlandse krant NRC is de werkloosheid sinds de jaren 80 niet meer zo hoog geweest. De groeiprognose voor volgend jaar bedraagt 0,5 procent, iets minder dan de 0,75 procent die eerder voorspeld was.

De klassieke verzorgingsstaat verandert volgens Willem-Alexander onder druk van het overheidstekort langzaam in een participatiesamenleving. "Van iedereen die dat kan, wordt gevraagd verantwoordelijkheid te nemen voor zijn of haar eigen leven", zegt hij. "Wanneer mensen zelf vorm geven aan hun toekomst, voegen zij niet alleen waarde toe aan hun eigen leven, maar ook aan de samenleving als geheel."

AP2013

Bijzondere troonrede

De troonrede van de koning in Nederland is een beetje vergelijkbaar met de "State of the Union" van de premier in ons land. Met de troonrede maakt de regering - het kabinet, zoals het in Nederland genoemd wordt - de plannen bekend voor het komende jaar.

Deze troonrede was om meerdere redenen erg bijzonder. Het was eerst en vooral de allereerste troonrede van de kersverse koning Willem-Alexander. Doordat hij de eerste koning is in ruim een eeuw, was het ook onmiddellijk voor het eerst sinds 1887 dat het opnieuw een koning was die de troonrede voorlas.

Daarnaast zat koningin Máxima naast Willem-Alexander toen hij zijn troonrede voorlas (kleine foto). Het was al van 2002 geleden dat de partner van het staatshoofd aanwezig was bij de troonrede. De intussen overleden Prins Claus bleef sinds 2002 weg bij de troonrede van zijn vrouw, de toenmalige koningin Beatrix, omdat zijn gezondheidstoestand dat niet meer toeliet.

De gouden koets en de miljoenennota

De troonrede gaat altijd gepaard met heel wat traditie. Zo is koning Willem-Alexander, samen met koningin Máxima, rond de middag in een gouden koets van het paleis Noordeinde naar het Binnenhof gereden (kleine foto), waar hij om 13 uur in de zogenoemde Ridderzaal zijn eerste troonrede heeft voorgelezen in het bijzijn van alle parlementsleden. Daarna reed het koningspaar terug naar het paleis Noordeinde voor de obligate balkonscène (foto onder).

Daarna was de rol van Willem-Alexander eigenlijk uitgespeeld en was de hoofdrol weggelegd voor de Nederlandse minister van Financiën, Jeroen Dijsselbloem. Hij heeft om 14.30 uur met het traditionele koffertje met daarin de rijksbegroting en de miljoenennota, in de Tweede Kamer toelichting gegeven over de begroting.

Vanavond om 20.30 uur volgt nog een debat op de Nederlandse openbare omroep met de grootste partijen van het land. Dat zijn de regeringspartijen VVD en PvdA en de vier grootste oppositiepartijen, SP, PVV, D66 en ChristenUnie.