Europese Commissie bereidt sancties voor tegen Kroatië

De Europese Commissie bereidt sancties tegen Kroatië voor. Daarmee wil het dagelijks bestuur van de Europese Unie de nieuwe lidstaat in de pas dwingen nadat het parlement in Zagreb drie dagen voor de toetreding een wetswijziging goedkeurde die de reikwijdte van het Europees aanhoudingsbevel inperkt.
Europees commissaris Viviane Reding.

Eurocommissaris voor Justitie Viviane Reding bevestigde dat de Commissie vorige vrijdag artikel 39 van het toetredingsverdrag met Kroatië heeft geactiveerd. Dat biedt haar het recht om naar sancties te grijpen wanneer Kroatië ernstig tekortschiet bij de implementatie van Europese wetgeving.

Een beslissing is nog niet gevallen. Woensdag lanceert de Europese Commissie eerst een consultatieronde met de lidstaten. Ze hebben tien dagen tijd om te reageren. Reding heeft hun goedkeuring echter niet nodig en lijkt niet terug te deinzen voor sancties. Ze beklemtoonde alvast dat ze de steun van de voltallige Commissie geniet.

Reding bevestigde alvast dat de Kroatische toetreding tot de Schengenruimte en de uitbetaling van steunfondsen in het vizier kunnen komen. Volgens diplomatieke bronnen gaat het onder meer om de blokkering van fondsen die Kroatië zou krijgen om de bewaking van de buitengrenzen te versterken. Ook enkele programma's op het vlak van justitie zouden opgeschort kunnen worden.

Het zit Reding hoog dat Kroatië het wederzijdse vertrouwen heeft geschonden. Jarenlang hebben de Kroatische regering en de Commissie onderhandeld over de toetredingsvoorwaarden en nooit stelden de Kroaten de reikwijdte van het Europese aanhoudingsbevel in vraag, aldus de eurocommissaris.

Echter, drie dagen voor de toetreding van Kroatië op 1 juli van dit jaar schaarde het parlement in Zagreb zich achter een uitzonderingsregeling die de geldigheid van het aanhoudingsbevel beperkt tot feiten die werden gepleegd na augustus 2002.

Zo slaagde de Kroatische regering erin de uitlevering te verijdelen van Josip Perkovic, een vroegere officier van de Joegoslavische geheime dienst die in Duitsland verdacht wordt van betrokkenheid bij de moord op een Kroatische dissident in 1983 in Beieren.

Kroatië bood reeds aan om de wet tegen midden volgend jaar opnieuw aan te passen, maar dat volstaat voor Reding duidelijk niet. "Als het lukt om de wet in enkele dagen te veranderen, kan de wet ook in enkele dagen weer in haar oorspronkelijke staat hersteld worden."

De Kroatische premier Zoran Milanovic reageerde gepikeerd op de dreigementen uit Brussel. "Ik zal niet dulden dat men de vloer aanveegt met Kroatië. Wij zijn een staat en geen vogelreservaat. Wat we doen is verkeerd noch immoreel", verklaarde hij.

Milanovic houdt staande dat hij met de begrenzing van het aanhoudingsbevel enkel wil bedingen wat ook aan andere lidstaten werd gegund. De regeringsleider lijkt alvast niet van plan om de wet sneller aan te passen. "We houden vast aan 15 juli. Dit is niet mijn privéspelletje, maar het standpunt van de hele regering."

De Kroatische premier haalde tenslotte uit naar de vermeende profileringsdrang van Reding. "Wie vertrouwt men hier? De democratisch verkozen regering van Kroatië of iemand van de Commissie die een zevende mandaat wil binnenhalen?", zei hij in een toespeling op het aantreden van een nieuwe Commissie volgend jaar.