Naar een grote coalitie in Duitsland?

Bondskanselier Angela Merkel heeft de afgelopen vier jaar een regering van christendemocraten (CDU/CSU) en liberalen (FDP) geleid. Grote vraag is of die coalitie na de verkiezingen voort kan of dat er toch een grote coalitie met christendemocraten en sociaaldemocraten (SPD) uit de bus komt. En hoe ver staan die twee partijen van elkaar?
AP2013

De voorkeur van beide grote partijen, CDU en SPD, is heel duidelijk. Beide partijen willen een coalitie met elkaar, een zogenaamde grote coalitie, het liefst vermijden. Merkel wil na de verkiezingen graag doorgaan met de FDP, maar die partij flirt in de opiniepeilingen met de kiesdrempel van 5 procent. Als de liberalen de kiesdrempel niet halen, dan moet Merkel uitkijken naar een andere coalitiepartner.

Peer Steinbrück van de SPD was in het tv-debat met Merkel even formeel. Hij wil een coalitie met de CDU/CSU vermijden en mikt op een coalitie met Die Grünen, al is een rood-groene regering volgens de opiniepeilingen niet haalbaar. Een samenwerking met Die Linke heeft Steinbrück uitgesloten.

Prognoses, een week voor de verkiezingen

CDU/CSU         40%     

SPD                  28%

Grünen             10%

Linke                  8%

FDP                    5%

Waarom niet samen?

De conclusie is duidelijk. Als de FDP de kiesdrempel niet haalt en rood-groen geen meerderheid heeft, dan schiet er niet veel anders over dan een grote coalitie, zoals in de periode 2005-2009. Toen vormden CDU/CSU en SPD al eens regering met Merkel als kanselier en Steinbrück als minister van Financiën.

De standpunten van beide partijen liggen trouwens niet zo ver uit elkaar, al blijven er grote verschillen over bepaalde thema's.Een overzicht.

Belastingen

De CDU/CSU verzet zich tegen iedere verhoging van de belastingen. Ze wil tot Europese afspraken komen inzake vennootschapsbelasting en wil fraude aanpakken via een internationale uitwisseling van gegevens.

De SPD daarentegen pleit voor de invoering van een beperkte vermogensbelasting en een verhoging van de heffingen op inkomsten uit kapitaal. Voor wie meer dan 100.000 euro verdient, moet het belastingtarief tot 49 procent stijgen. De partij wil de belastingverhogingen gebruiken voor een vermindering  van de schulden en voor investeringen in onderwijs en infrastructuur.

Werkgelegenheid

De SPD pleit voor een invoering van een minimumloon van 8,50 euro per uur, een bedrag dat ieder jaar moet worden aangepast. Ze wil normale jobs, waarvoor sociale zekerheid betaald moet worden, weer tot de regel maken. Interimarbeiders moeten evenveel betaald worden als contractuelen en misbruiken inzake deeltijdse arbeid moeten worden aangepakt.

CDU/CSU zet alles in op het aan het werk zetten van zo veel mogelijk mensen. Ze verzet zich tegen een algemeen minimumloon en wil dat de onderhandelingen daarover op sectorniveau gevoerd worden. Deeltijdse contracten en interimwerk hebben hun plaats in de economie. Zij zorgen voor flexibiliteit in de arbeidsmarkt en geven werknemers de kans om toe te treden tot die markt.

Energie

Zowel CDU/CSU en SPD zijn voorstanders van de "Energiewende", de omschakeling naar hernieuwbare energie. Tot het zo ver is, moeten moderne gas- en kolencentrales voor een gewaarborgde bevoorrading instaan.

De SPD stelt voor om een ministerie van Energie op te richten om de omschakeling te coördineren. Mocht de elektriciteitsprijs te hard stijgen, dan wil de SPD de taks erop eventueel verlagen. De christendemocraten van hun kant willen energie-intensieve bedrijven ontzien.

CDU/CSU wil de vergoeding voor groene energie en de voorrang bij het op net net zetten van deze stroom afschaffen. De SPD wil de huidige regeling behouden.

Gezinspolitiek

De SPD wil het kindergeld  differentiëren naargelang het inkomen van een gezin. Armere gezinnen krijgen dus meer geld dan rijke gezinnen. De partij wil ook het "Betreuungsgeld" afschaffen, dat is  een premie voor gezinnen die hun jonge kinderen niet naar de crèche of opvang sturen. Het uitgespaarde geld wil de partij investeren in het creëren van meer kinderopvangplaatsen.

Voor de CDU/CSU is het gezin het fundament van de maatschappij. Ze pleit dan ook voor een verhoging  van het kindergeld en het behoud van het "Betreuungsgeld".  De partij pleit ook voor een fiscale begunstiging van gezinnen met kinderen.

Gezondheidszorg

De SPD wil af van het duale systeem in de Duitse gezondheidszorg met private en wettelijke ziekenfondsen. De partij pleit voor een eenvormig systeem voor iedereen. Het zorgpersoneel moet beter betaald worden en een verhoging van de bijdragen om de kwaliteit van de verzorging te verhogen is niet uitgesloten.

CDU/CSU is tegen een eengemaakte wettelijke verzekering en wil daarentegen bijkomende private zorgverzekeringen wettelijk ondersteunen. Ziekenfondsen die hoge reserves hebben, moeten verplicht worden om een deel van de bijdragen van verzekerden terug te betalen.

Bundesrat

Verschillen dus, maar geen onoverbrugbare als het tot onderhandelingen zou komen. Bovendien heeft Merkel nog een goede reden om met de SPD in een grote coalitie te stappen. Na de laatste deelstaatverkiezingen heeft de huidige coalitie van christendemocraten en liberalen geen meerderheid meer in de Bundesrat, de Duitse senaat. Dat bemoeilijkt het werk van de regering. Door te kiezen voor een grote coalitie zou Merkel dat probleem van de baan ruimen.