"Pottenrevolutie" in Egypte - Annabell Van den Berghe

Terwijl in Egypte de polarisatie tussen Mursi aanhangers en het leger steeds groter wordt, laat een derde groep van zich horen. Ze noemen zichzelf het ‘Derde plein’ en willen niet kiezen tussen Mursi of het leger. Wat zij willen, is een democratisch beleid dat zorgt voor brood, vrijheid en sociale rechtvaardigheid.
analyse
Analyse
Aansturen van de 'analyse' teaser o.a. op de home pagina en 'analyse' weergave op een detail artikel. Deze tag zorgt er ook voor het automatisch aanvullen van de 'analyse' overzichtspagina

“Je bent voor het leger of voor de Moslimbroeders. Er is geen middenweg.” zegt Amin, één van de jongens die op 30 juni zijn tent uitsloeg op het Tahrirplein. Sinds het afzetten van president Mursi houdt hij er de wacht. Overdag gaat de verkeersgekte in Cairo zijn gewone gangetje. Auto’s rijden er kriskras over het plein. En toch blijft hij hier. “De Moslimbroeders willen het plein veroveren. Op een dag komen ze naar hier en dan sta ik klaar. We zullen ze kapotmaken.”

Polarisatie

Egypte lijkt in twee kampen opgesplitst die elkaar onverbiddelijk willen uitroeien. Maar het is met geen van beiden goed gesteld. Het Tahrirplein waar de sympathisanten van het leger eind juni verzamelden, ligt er tegenwoordig triest en verlaten bij. Slechts één enkele dorre boom geeft nog blijk van wat ooit een met groen bezaaid plein was. Bij Rabaa, waar pro-Mursi betogers langer dan een maand om het herstel van hun president vroegen, doen de pas geplante babyboompjes vermoeden dat niet zolang geleden niets van de plek nog recht stond. Volledige straten werden in brand gestoken en door de politie schoongeveegd. Terwijl beide kampen de onmogelijke strijd verder voeren, lijkt de initiële strijd, die om democratie gaat, wel vergeten.

Wie strijdt aan de kant van Mursi, strijdt voor het terughalen van een wanbeleid. Onder Mursi’s bewind ging het met de veiligheid van kwaad naar erger. Er vielen tientallen doden en Mursi eigende zichzelf onaanvaardbaar veel macht toe. Zij die hiervoor vechten, vechten niet voor democratie.

Wie strijdt aan de kant van het leger, strijdt voor een harde hand die optreedt tegen alles wat een vingerbreed in de weg staat. Een strijd tegen terrorisme, zo stelt de staatstelevisie. En onder die terroristen zijn honderden vreedzame betogers en tal van kritische journalisten. Wie hiervoor vecht, vecht evenmin voor democratie.

Derde plein

Maar Khaled Abdalla wil niet kiezen. “Het begon bij de laatste verkiezingen. Egypte kreeg de keuze opgedrongen tussen Shafiq of Mursi, het leger of de Moslimbroeders.” vertelt hij. “Maar die keuze is zinledig. Die spelers domineren al decennialang het politieke toneel van Egypte en geen van hen is bekommerd om het Egyptische volk.” Khaled kant zich tegen beide groepen. En hij staat niet alleen. Met een honderdtal medestanders trok hij op 26 juli naar wat het ‘Derde plein’ wordt genoemd. Toch blijft het erg stil rond het Derde plein. De buitenlandse media richt zich op de strijd tussen het leger en de moslimbroeders. Ook de binnenlandse media heeft geen plaats voor een alternatief geluid. Na de heksenjacht op moslimbroeders worden nu ook steeds vaker journalisten en revolutionairen achter tralies geplaatst.

Tarek Shalaby, een Egyptische revolutionair en blogger zag het al aankomen. “Iedereen wist dat de interim-regering de moslimbroeders monddood zou maken, en daarna de strijd zou uitbreiden. Iedere vorm van kritiek wordt afgeschilderd als terrorisme, ook wij.”

De interim-regering legt iedereen het zwijgen op. Met het uitgaansverbod is het elke avond vanaf negen uur doodstil in de straten van Egypte. Een gevaarlijke stilte zegt Khaled, want niemand weet wat die stilte precies betekent. “Stilte voor de storm? Angst? Of worden er plannen gesmeed voor wraak? Stilte kan zoveel betekenen.” Met de noodtoestand vreest iedereen voor arrestatie. Wie spreekt, wordt opgepakt. En leger en politie kijken nauwlettend toe.

Potten en pannen

Toch breken Khaled en Tarek elke avond die bedreigende stilte, met het initiatief ‘Masmou3’ wat betekent ‘gehoord worden’. Als om negen uur menig Egyptenaar zich - gekluisterd aan het televisiescherm - voedt met legerpropaganda, slaat Masmou3 vijf minuten lang op potten en pannen om de bevolking wakker te schudden. Op verschillende plekken in de stad kan je ze horen, en hun geluid wordt dagelijks sterker.

Dat in de Egyptische media met geen woord gerept wordt over Masmou3 laat de initiatiefnemers koud. Hun aantal groeit snel aan en hoe langer de strijd tussen de twee kampen doorgaat, hoe omvangrijker het Derde kamp volgens hen wordt. “Bij de laatste verkiezingen waren we nog groen achter de oren. We waren revolutionairen, maar wisten niet hoe politiek precies werkt. Intussen zijn we sterker, beter en met meer. We zullen altijd onze stem laten horen. Laat de verkiezingen maar komen, wij staan paraat.” aldus Tarek.

(De auteur is freelance journaliste en pendelt tussen België en Egypte.)