Blote kroon - Kristien Hemmerechts

De kroon ontbloten. Tot voor kort was het iets waarvan elke Belg wist dat je het niet mocht doen. Er bestond ook zoiets als het ‘colloque singulier’, wat betekende dat je nooit aan derden mocht vertellen wat de koning je onder vier ogen had toevertrouwd. De afgelopen weken is de kroon dermate ontbloot dat je op zoek zou gaan naar vijgenbladeren en schaamlappen om haar weer te bedekken. Of naar een boerka.

Een prettig schouwspel biedt ze niet, zo’n ontblote kroon. En ze zorgt voor lichtjes surrealistische situaties: de ene dag zie je de nieuwe koning met gemalin arriveren in een chique zwarte slee voor de zoveelste blijde intrede. De volgende dag ben je er bij wijze van spreken getuige van hoe diezelfde koning in een vorig leven gedwongen werd zijn relatie af te breken met een jonge vrouw op wie hij dol verliefd was. Die jonge vrouw kreeg tekst noch uitleg, en werd behandeld als een potentiële terroriste. Het betrof een gefictionaliseerde versie van de vermoedelijke feiten. Toch is het moeilijk om die scène uit je hoofd te bannen wanneer je Filip in zijn rol van koning handjes ziet schudden. Of wanneer je ziet hoe hij fier als een gieter Elio Di Rupo staat op te wachten voor de wekelijkse audiëntie. Misschien is het voor één keer een goede zaak dat het Nederlands van de premier zo abominabel is. De kans is klein dat hij de bewuste aflevering heeft gezien. Anders, vrees ik, zou het grote wilskracht van hem vergen om zijn gezicht in de plooi te houden.

Gefictionaliseerd of niet, wat extra context en informatie zouden welkom zijn geweest. Moeten wij echt geloven dat de kroonprins door twee heren in maatpak met zachte dwang werd weggemarcheerd bij zijn vriendin? En wie of wat waren die mannen? Agenten van de Staatsveiligheid? Knechtjes van maffiabazen, voor de gelegenheid ingehuurd door Paola? De kijker heeft er het raden naar. Je kunt alleen maar hopen dat in werkelijkheid Filip meer haar op zijn tanden heeft gehad. Of kloten aan zijn lijf.

Ook van Albert valt te verhopen dat de echte man meer daad- en wilskracht aan de dag heeft gelegd. De gefictionaliseerde Albert is een zwakkeling. Nu eens wordt hij gemanipuleerd door zijn kabinetschef, dan weer door zijn vrouw, die op haar beurt door meester intrigante Fabiola wordt gestuurd. Goddank is die Salische wet intussen geschrapt en krijgen we volgende keer geen koningin in de coulissen maar eentje op de troon. Die hoeft zich dan niet tot slinks gekonkelfoes te verlagen om haar wil te laten kennen.

Eén beeld uit de koninklijke soap die ons afgelopen weken werd geserveerd kan ik niet uit mijn hoofd krijgen, en helaas is het geen fictie: het gepijnigde gezicht van barones Sybille de Selys Longchamps. We mogen aannemen dat het ooit levensvreugde uitstraalde, maar dit gezicht was hard en gehard. Geheime liefde kan romantisch klinken, maar eigenlijk is die weinig verkwikkelijk. Zowel de liefde als de geliefden worden aangetast door de onvermijdelijke leugens. Die bittere waarheid stond op het gezicht van de barones te lezen. Ze ondernam ook geen poging om wat of wie dan ook in een mooier daglicht te plaatsen. Sommige dingen die ze vertelde waren ronduit bizar, zoals de aparte telefoonlijn die ze van haar tweede echtgenoot eiste om haar relatie met Albert te kunnen verder zetten. Ik dacht: misschien gaat het wel zo in ‘hogere kringen’.

Vroeger was het een nationale sport om grappen te vertellen over het koningshuis. Of om te proberen over de muren van het paleis te gluren. Die muren zijn gesloopt. Het schouwspel is niet fraai. Het beste wat nu kan gebeuren is dat Albert zijn dochter erkent, en dat we daarna allemaal doen alsof die paleismuren de hele tijd keurig overeind zijn gebleven, en de kroon nooit werd ontbloot.

(De auteur is schrijver en docente aan de KU Leuven HUBrussel.)

lees ook