‘Woonbonus 2.0’ - Tom Vandenkendelaere

Met argusogen volgden vele jongeren deze week ongetwijfeld de discussie over de woonbonus. Op een dag willen we immers allemaal Hotel Mama kunnen verlaten.
opinie
Opinie
Aansturen van de 'opinie' teaser o.a. op de home pagina en 'opinie' weergave op een detail artikel. Deze tag zorgt er ook voor het automatisch aanvullen van de 'opinie' overzichtspagina

De hervorming van de woonbonus wordt zonder meer een boterham voor wie deel zal uitmaken van de volgende Vlaamse regering. Bij ongewijzigd beleid stijgen de uitgaven van 1,2 miljard in 2010 naar 2,9 miljard in 2024, zo becijferde de Vlaamse Woonraad einde vorig jaar. Te kostelijk, dat mag duidelijk zijn, maar moeten we die belastingvermindering zomaar afvoeren?

De woonbonus werd indertijd ingevoerd om het eigen woningbezit te stimuleren en de toegang tot een eigen woning te bevorderen. Op zich is dit een goede gedachte die tot op vandaag blijft gelden. Eén op de drie nestverlaters wil immers onmiddellijk een eigen huis verwerven, zo leert onderzoek ons. De vraag is evenwel of de huidige vorm van de woonbonus ook de meest efficiënte vorm is.

Waaier aan voorstellen

Deze week passeerden verschillende hervormingsvoorstellen de revue. N-VA stelde dat een fiscale aftrek fairder zou zijn dan een belastingvermindering, omdat dit hen zou belonen die het hardst werken. Het beeld dat daardoor het voordeel toekomt aan de hardwerkende Vlaming is mooi, maar klopt helaas niet. Je moet immers al een 3.600 euro per maand verdienen om een aftrek van 50% te kunnen genieten. Jonge gezinnen vallen dus per definitie uit de boot.

Het voorstel van Freya Van den Bossche om naar een eenvormig tarief te gaan van 45%, zou vele jonge nestverlaters daarom ten goede komen. Een goed voorstel dus, ware het niet dat dit al in het regeerakkoord opgenomen werd en het enkel nog in wet moet omgezet worden voor januari 2014. Nog anderen bepleitten een btw-verlaging voor nieuwbouw. Op het eerste gezicht klinkt dat als muziek in de oren, maar het is een maatregel die in praktijk nooit kan worden ingevoerd volgens de Europese regelgeving, die enkel sociale en renovatiemaatregelen toelaat. Als zelfs de grootste villa tegen een verlaagd btw-tarief gebouwd zou kunnen worden, kan dat bezwaarlijk als ‘sociaal beleid’ verdedigd worden tegenover Europa.

Starterswoningen

Welke nieuwe maatregelen zouden ons dan wel kunnen helpen? Willen we gaan voor een btw-verlaging, dan moeten we rekening houden met het Europese kader. Dat kader laat een ruime interpretatie van sociaal woonbeleid aan de lidstaat toe.

In vele Vlaamse steden en gemeenten worden nu al starterswoningen gebouwd, precies voor jonge koppels die een duwtje in de rug nodig hebben. Een btw-verlaging op het bouwen van starterswoningen zou concreet een voorstel kunnen zijn dat én vele jongeren ten goede komt, én niet riskeert om afgeschoten te worden door Europa. Anders dan het voorstel van een verlaging voor nieuwbouw situeert zich dit immers wel binnen een duidelijk afgebakend sociaal kader.

Koppeling aan energiezuinige investeringen

Gaat de Vlaamse regering straks voor het behoud van de woonbonus, wat wij zouden toejuichen, dan zou die gekoppeld moeten worden aan energiezuinige maatregelen. Vele jonge eigenaars zijn bereid om energiezuinig te renoveren, maar beschikken daarvoor niet over het nodige kapitaal. Bovendien legt de overheid alsmaar strengere energienormen op, waar een extra kostenplaatje aan verbonden is.

Helaas heeft diezelfde overheid quasi alle ondersteuning, zoals de groene lening en het belastingvoordeel voor energiebesparende maatregelen, afgeschaft om haar begroting op orde te krijgen. Een woonbonus op voorwaarde van aantoonbare energiezuinige investeringen, zou daarom een interessante incentive kunnen opleveren voor velen die vandaag nog te snel afzien van zo’n investering.

Veel bonus op het juiste moment, weinig als het minder nodig wordt

Vele jongeren zien de woonbonus liever niet verdwijnen, maar het systeem zoals het nu bestaat, verdient een grondige doorlichting. Daarbij pleiten wij voor een degressieve woonbonus. We beseffen het allemaal: vooral de eerste jaren na aankoop van de woning zijn het vaak financieel barre tijden. Als we dan toch de woonbonus willen hervormen om het eigen woningbezit verder te stimuleren, dan moet gedacht durven worden aan het drastisch optrekken van het maximale aftrekbare bedrag in de eerste vijf jaren, om in de volgende jaren en vooral vanaf het tiende jaar – wanneer het minder nijpt – het aftrekbare bedrag lager te leggen dan het nu ligt.

Vaak werd al met de vinger naar de babyboomers gewezen voor de factuur die ze de jonge generatie nalieten. Het vingerwijzen ligt niet in onze aard. De hervorming van de woonbonus is echter wel een gouden kans voor die babyboomers om iets voor een ambitieuze en hoopvolle generatie terug te doen. Als jongere roep ik dan ook op om in het aankomende verkiezingsgewoel de ‘Woonbonus 2.0’ geen vrucht van een politiek opbod te laten worden, maar de tijd te nemen om de woonfiscaliteit in al haar facetten meteen door te lichten.

(De auteur is nationaal voorzitter JONGCD&V)

VRT NWS wil op vrtnws.be een bijdrage leveren aan het maatschappelijk debat over actuele thema’s. Omdat we het belangrijk vinden om verschillende stemmen en meningen te horen publiceren we regelmatig opinieteksten. Elke auteur schrijft in eigen naam of in die van zijn vereniging. Zij zijn verantwoordelijk voor de inhoud van de tekst. Wilt u graag zelf een opiniestuk publiceren, contacteer dan VRT NWS via moderator@vrt.be.