VS is nipt aan kernramp ontsnapt

De Verenigde Staten zijn in 1961 ei zo na aan een kernramp ontsnapt. Dat schrijft de Britse krant The Guardian op basis van een geheim Amerikaans document. Een bommenwerper raakte in de problemen en verloor zijn nucleaire lading boven North Carolina.

23 januari 1961. John F. Kennedy is net drie dagen president van de Verenigde Staten. De Amerikanen zijn al even in een Koude Oorlog verwikkeld met de toenmalige Sovjet-Unie. We zijn enkele maanden voor de mislukte invasie in de Varkensbaai en anderhalf jaar voor de Cubacrisis de wereld op de rand van een kernoorlog brengt. Toch is het volgens een geheim Amerikaans militair document, waar The Guardian de hand op kon leggen, op deze dag dat de Verenigde Staten nipt ontsnapt is aan een nucleaire ramp.

Op die dag komt een B-52 bommenwerper boven de staat North Carolina in de problemen en verliest zijn nucleaire lading. De twee waterstofbommen van 4 megaton - 260 keer groter dan de bom die de VS op Hiroshima heeft gegooid - beginnen hun tocht naar beneden. Een van de bommen valt zonder veel erg. Het wapen is immers niet geactiveerd.

De andere bom begint zich automatisch te gedragen alsof ze in oorlogstijd boven de Sovjet-Unie is gegooid, opent de parachute en springt op scherp. In de bom zijn vier veiligheidsmechanismen ingebouwd die de ontploffing kunnen voorkomen. Drie daarvan weigeren dienst. Enkel de laatste veiligheid, een simpele elektrische schakelaar, blijft functioneren en voorkomt zo een nucleaire ramp.

Volgens experts was een elektrische shock genoeg geweest om de schakelaar alsnog uit te schakelen en de bom toch te laten ontploffen. Die ene schakelaar heeft wellicht het leven van miljoenen Amerikanen gered. De fall-out zou wellicht tot New York aan de oostkust gereikt hebben.

The Guardian baseert zich op geheime documenten die zijn opgevraagd door onderzoeksjournalist Eric Schlosser, die momenteel aan een boek werkt over de wapenwedloop. Volgens de journalist zijn er tussen 1950 en 1968 zeker 700 incidenten geweest waarbij alles samen zo'n 1.250 kernwapens betrokken waren.