"Laat de nieuwe Senaat een 7e staatshervorming voorbereiden"

Als de zesde staatshervorming eenmaal uitgevoerd zal zijn, zal het institutionele zwaartepunt in België ontegensprekelijk bij de deelstaten komen te liggen. Maar toch is die staatshervorming zeker niet perfect, zei Vlaams minister-president Kris Peeters tijdens een gastcollege aan de Gentse universiteit. Hij pleit daarom voor een "7e staatshervorming", die voorbereid kan worden door de nieuwe Senaat.

Peeters was door professor Herwig Reynaert uitgenodigd om de eerste les van het vak Interne Belgische Politiek te geven. Hij was gevraagd dieper in te gaan op de (politieke) uitdagingen voor Vlaanderen. Die liggen wat hem betreft onder meer op het institutionele vlak. "De zesde staatshervorming is niet het eindpunt. Zeker niet aan alle vragen die wij (CD&V, red.) hadden, is tegemoetgekomen. Wanneer de zesde staatshervorming is "geconsumeerd", komt er zeker nog een zevende staatshervorming "

Hoe de zevende staatshervorming die hij wenst eruit moet zien, kan Peeters (nog) niet zeggen. Ook niet of er al tijdens de volgende legislatuur een akkoord over gevonden moet worden dat tegen de verkiezingen in 2019 uitgevoerd moet zijn. "Het antwoord daarop volgt in de komende campagne", zei Peeters.

Van de Senaat, die na de verkiezingen van mei 2014 een ontmoetingsplaats van de deelstaten zal zijn, vindt Peeters alvast dat hij "dan is samengesteld zoals het hoort". Volgens Peeters kan die Senaat onderzoeken of de volgende staatshervorming gebaseerd moet zijn op het fameuze artikel 35 van de Grondwet, dat stelt dat de federale overheid enkel nog bevoegd is voor die beleidsdomeinen die haar expliciet zijn toegewezen.

Hoe dan ook is Peeters geen voorstander van een onafhankelijk Vlaanderen. "Het kader "België" is nog altijd een voordeel. Vlaanderen zou miljarden euro moeten vrijmaken om die toegevoegde waarde te compenseren. De kleur van de kat interesseert mij niet, als ze maar muizen vangt", stelde hij lapidair. "Ik bedoel daarmee: welzijn en welvaart creëert."

"Stabiliteitsbevoegdheden" en "welzijns- en welvaartsbevoegdheden"

Het Belgische staatsbestel kan volgens Peeters het best samengevat worden als "positief confederalisme". "Het Belgische federalisme is uniek en draagt al bepaalde confederale elementen in zich, zoals de paritaire samenstelling van de ministerraad. Ik noem dat positief omdat het wil zeggen dat we - paradoxaal genoeg - meer moeten samenwerken naargelang we als deelstaten meer bevoegdheden krijgen." De minister-president haalde onder meer de discussie over het competitiviteitspact aan als voorbeeld.

Het federale niveau moet bevoegd blijven voor wat Peeters noemt de "stabiliteitsbevoegdheden". De "welzijns- en welvaartsbevoegdheden" moeten exclusief aan de deelstaten toekomen. "Defensie is een goed voorbeeld van een stabiliteitsbevoegdheid. Sociale zekerheid is minder makkelijk te plaatsen."

De minister-president herhaalde terloops dat hij geen voorstander is van samenvallende verkiezingen. "Alle verkiezingen laten samenvallen, is onrecht aandoen aan de verschillende niveaus." Als het van Peeters afhangt, wordt er gebruik gemaakt van een achterpoortje. Zo wil hij in het volgende Vlaams parlement een bijzondere meerderheid mobiliseren om de regionale verkiezingsdatum te verplaatsen.

Tot slot blikte Peeters ook vooruit op de regeringsvorming na de verkiezingen van mei volgend jaar. Hij stelde zich openlijk de vraag of de Vlaamse partijvoorzitters bij de formateur van de Vlaamse regering langs zullen willen gaan zolang er geen federale informateur is. Als er in Wallonië sneller dan in Vlaanderen een regering gevormd wordt, zal bovendien via de federale onderhandelingen de druk op de Vlaamse partijen worden verhoogd, vreest Peeters.