"Ook schadevergoeding bij treinvertraging wegens overmacht"

Treinreizigers hebben ook recht op een vergoeding wanneer hun trein wegens overmacht een grote vertraging oploopt. Dat heeft het Europees Hof van Justitie bepaald in een arrest. De NMBS laat weten het arrest "grondig te bestuderen". De ombudsman voor de treinreizigers roept op tot een "constructieve dialoog".

Een Europese verordening uit 2007 stelde al dat treinreizigers die met meer dan een uur vertraging worden geconfronteerd, recht hebben op een gedeeltelijke terugbetaling van hun ticket. Loopt de vertraging op tot 2 uur of meer, dan kan de reiziger zijn ticket voor de helft terugbetaald krijgen.

Een arrest van het Europees Hof van Justitie bepaalt nu dat het recht op schadevergoeding ook geldt wanneer de vertraging het gevolg is van overmacht. Het waren de Oostenrijkse spoorwegen die de kwestie bij het Hof hadden aangekaart omdat ze er niet mee akkoord gingen dat hun nationale controleorgaan eiste dat de bepaling in hun reglement werd geschrapt die stelde dat het recht op schadevergoeding in geval van overmacht vervalt.

"NMBS hanteert al enkele jaren een gunstig systeem"

In een reactie laat NMBS-woordvoerder Bart Crols weten dat de NMBS het arrest grondig zal bestuderen. Hij wijst erop dat de NMBS "al enkele jaren in vergelijking met andere landen een erg gunstig systeem hanteert" van compensatie voor vergoedingen.

Reizigers van wie de trein minstens 60 minuten vertraging heeft ("occasionele langdurige vertraging"), worden door de NMBS "vergoed aan 100 procent van de waarde van een enkele reis", zo staat op de website van de maatschappij. Wie in een periode van zes maanden minstens 10 vertragingen oploopt van meer dan 30 minuten, krijgt een compensatie van 50 procent. Bij 20 vertragingen van meer dan 15 minuten is dat 25 procent.

Er zijn evenwel uitzonderingen. Zo betaalt de NMBS geen compensatie in geval van "overmacht, bijvoorbeeld natuurrampen of extreme weersomstandigheden", indien de trein meer dan 60 minuten vertraging heeft.

In 2012 betaalde de NMBS voor 1,31 miljoen euro compensaties uit aan reizigers omwille van vertragingen, zo bleek in juli uit het antwoord van minister van Overheidsbedrijven Jean-Pascal Labille (PS) op een parlementaire vraag. De spoorwegmaatschappij kreeg vorig jaar 80.500 aanvragen tot compensatie.

"Langdurige processen en conflictsituaties vermijden"

De ombudsman voor de treinreizigers Guido Herman, roept op tot een constructieve dialoog om te komen tot een goede, praktische regeling over compensatie bij vertragingen "waar iedereen zich in kan vinden".

Herman verwijst naar de sector van de luchtvaart, waar de operatoren volgens hem initieel de Europese regels over passagiersrechten "vrij conservatief en vooral in hun eigen belang" interpreteerden. Na een aantal processen werden ze echter gedwongen om de rechten veel breder in te vullen.

"De operatoren hebben er alle belang bij goed naar hun klanten te luisteren", zegt Herman. Door te overleggen "kunnen we vermijden dat er langdurige processen en conflictsituaties ontstaan." De ombudsman pleit niet gewoonweg voor zo veel mogelijk compensatie voor de reizigers. "Ik kan me inbeelden dat er situaties zijn waarbij de klant aanvaardt dat de maatschappij geen vergoeding moet betalen."