"Mens onmiskenbaar verantwoordelijk voor opwarming aarde"

Het nieuwe klimaatrapport van de Verenigde Naties stelt de mens "duidelijker dan ooit" verantwoordelijk voor een groot deel van de opwarming van de aarde sinds de jaren 50. De klimaatexperts verwachten onder meer dat de zeespiegel sterker zal stijgen dan tot nu toe gedacht.

Een nieuw internationaal wetenschappelijk rapport toont ondubbelzinnig aan dat menselijke activiteit de belangrijkste oorzaak is van de klimaatopwarming. Het IPCC, het klimaatpanel van de Verenigde Naties, noemt de rol van de mens in de opwarming van de aarde "buitengewoon waarschijnlijk". Het gaat om de krachtigste term ooit. In een eerder rapport in 2007 werd het menselijke aandeel nog als "erg waarschijnlijk" beschreven.

Maar volgens de wetenschappers is de bewijslast sindsdien toegenomen dankzij betere waarnemingen, een beter begrip van het klimaatsysteem en verbeterde modellen om de gevolgen van de temperatuurstijgingen te analyseren.

"Op basis van onze wetenschappelijke vaststellingen zien we dat de atmosfeer en de oceanen opgewarmd zijn, dat de hoeveelheid sneeuw en ijs afgenomen is en dat het globale gemiddelde zeeniveau gestegen is. Ook de concentratie van broeikasgassen is toegenomen", aldus co-voorzitter Qin Dahe.

De concentratie van broeikasgassen in de atmosfeer is tot een recordhoogte gestegen in de recente geschiedenis, zo zeggen de onderzoekers. Dat is onder meer te wijten aan de sterk gestegen uitstoot van CO2 in China en in andere groeilanden. Als gevolg daarvan zijn er meer extreme weersomstandigheden zoals hittegolven en overstromingen. In 100 jaar tijd is ook het niveau van de oceanen met gemiddeld 20 centimeter gestegen door het smelten van gletsjers en ijskappen.

Het volledige klimaatrapport bestaat uit 2.000 pagina's en wordt pas maandag gepubliceerd. Volgens de klimaatactivisten zou het rapport de regeringen moeten aanzetten tot actie.

Klimaatrapport in een notendop

  • Menselijke verantwoordelijkheid. Het panel verhoogt de graad van waarschijnlijkheid dat menselijke activiteiten - het verbranden van fossiele brandstoffen voorop - de belangrijkste oorzaak vormen voor de klimaatopwarming sinds het midden van de vorige eeuw naar "buitengewoon waarschijnlijk" (95 procent waarschijnlijk). In 2007 was het "erg waarschijnlijk" (90 procent), in 2001 "waarschijnlijk" (66 procent).
  • Trage opwarming deze eeuw. Korte, afzonderlijke periodes van warm weer - zoals in 1998 - zijn het resultaat van natuurlijke veranderlijkheid en hebben geen invloed op de lange termijn.
  • Gerichte opwarming. De temperaturen zullen waarschijnlijk met 0,3 tot 4,8 graden Celsius stijgen tegen het einde van deze eeuw. Het rapport maakt gebruik van nieuwe computermodellen die niet meer kunnen worden vergeleken met de scenario's uit 2001.
  • Stijging van het zeeniveau. De zeespiegels zullen waarschijnlijk met 26 tot 82 centimeter stijgen tegen het einde van de 21e eeuw. In het ergste geval kan er een stijging van 98 centimeter plaatsvinden. Het vorige rapport voorspelde een stijging van 18 tot 59 centimeter maar hield onvoldoende rekening met de dooi op de Zuidpool en in Groenland.
  • Klimaatgevoeligheid. Het rapport voorspelt dat een verdubbeling van de koolstofdioxideconcentraties in de atmosfeer zullen leiden tot een opwarming van 1,5 tot 4,5 graden Celsius.