Milieubelasting in Torhout: taks of heffing?

Eén jaar na de gemeenteraadsverkiezingen gaan we na wat er is gebeurd met de beloftes op ons participatief platform "De vragende partij". Sommige beloftes werden al dan niet ingelost. Hier volgt een voorbeeld van in Torhout. De selectie is gemaakt uit de antwoorden op een oproep aan de indieners van voorstellen. Uiteraard hebben we het alleen over projecten van de nieuwe besturen.

In Torhout deed CD&V-burgemeester en lijsttrekker Norbert De Cuyper vorig jaar aan de vooravond van de gemeenteraadsverkiezingen een plechtige belofte. Met CD&V aan het roer zou er de komende zes jaar geen belastingverhoging komen. Een verkiezingsoverwinning en nauwelijks twee maanden later ging de milieubelasting omhoog. Kiezersbedrog, zo stelt de oppositie. Een detail, luidt het bij de meerderheid.

Eerst de feiten. CD&V behaalde in oktober vorig jaar 48,64 procent van de stemmen in Torhout. Met 15 van de 27 zetels behield de partij haar absolute meerderheid in de gemeenteraad. SP.A-Groen haalde 21,37 procent en is met zes zetels in de gemeenteraad de belangrijkste oppositiepartij. N-VA strandde op de derde plaats met 19,67 procent van de stemmen, goed voor vijf zetels.

Toenmalig en huidig burgemeester Norbert De Cuyper (kleine foto) beloofde de Torhoutenaren tijdens de campagne dat er geen belastingverhoging zou komen. Op de website van De Vragende Partij klonk dat zo.

"Geen belastingverhoging maar waar mogelijk besparingen invoeren op niet verplichte uitgaven. De personeelskosten kunnen na grondige evaluatie gedrukt worden door een meer efficiënte taakverdeling. Op die wijze willen we een afslanking van het personeelsbestand bekomen zonder naakte ontslagen maar door vrijgekomen plaatsen (o.a. pensionering) niet opnieuw in te vullen."

Maar enkele weken na de gemeenteraadsverkiezingen besliste de CD&V-meerderheid om de milieubelasting voor iedereen met 10 euro per jaar te verhogen. Alleenstaanden zagen hun belasting verhoogd worden naar 55 euro, gezinnen met maximaal 3 personen naar 63 euro, gezinnen vanaf 4 personen naar 70 euro en handelszaken, zelfstandigen, vrije beroepen en eigenaars van een tweede verblijf betalen nu 63 euro.

De verhoging, zo berekende het schepencollege, zou jaarlijks 87.000 euro in het laatje brengen. Maar oppositiepartijen SP.A-Groen en N-VA reageerden ontzet en beschuldigden de christendemocraten van kiezersbedrog.

“Een overdreven reactie”, zo stelt schepen van Financiën Servais De Roo (CD&V). “In principe hebben ze gelijk, natuurlijk. Alleen gaat het hier niet om een belastingverhoging. De milieubelasting is namelijk een heffing, geen taks. Onder belastingen versta ik de personenbelasting en de opcentiemen en dié gaan niet omhoog.”

Hij benadrukt dat de daarbovenop geplande verhoging van de huisvuilzakken van 1 euro naar 1,30 euro een beslissing is van de intercommunale MIROM. “De stad Torhout kon die beslissing niet tegenhouden. Maar ook daar wordt het principe gehanteerd dat de vervuiler betaalt.”

De extra inkomsten dienen, zo stelt de schepen van Financiën, om enkele grote projecten van de vorige legislatuur (o.a. ontmoetingscentrum Ten Walle en het nieuwe stadskantoor) te helpen financieren. Voor deze legislatuur zouden er trouwens geen nieuwe, grote projecten gepland zijn.
 

"Principeel kiezersbedrog"

Gemeenteraadslid voor oppositiepartij SP.A Dalila Douifi (kleine foto) veegt de uitleg van De Roo meteen van tafel. “Principieel gaat het om kiezersbedrog en wij hebben daar als oppositie dan ook zeer fel op gereageerd. Ook vanuit de bevolking is er heel veel reactie gekomen. Zeker omdat CD&V tijdens de campagne keer op keer beloofde dat ze de belastingen niet zou verhogen.”

“De milieubelasting is de nieuwe naam voor de oude huisvuilbelasting. De belasting is tijdens de eerste budgetbespreking na de verkiezing lineair, voor iedereen dus, verhoogd met 10 euro. Dat heeft ook niets te maken met het principe dat de vervuiler betaalt en met de hoeveelheid afval die je naar het containerpark brengt.”

Douifi benadrukt dat de gemeente inderdaad in enkele gevallen het “vervuiler betaalt”-principe toepast. “Er is de verhoging van de prijs van de huisvuilzakken en ook het Diftar-systeem (het systeem waarbij je op het containerpark betaalt per gewicht, nvdr) wordt straks ingevoerd. Maar dat laatste geldt voor zowat heel West-Vlaanderen."
 

“Gemiste kans”

Volgens Douifi had de verhoging van de milieubelasting er niet eens hoeven te komen. “Er is vorig jaar al beslist om een nieuwe belasting in te voeren op nieuwe appartementsgebouwen. Projectontwikkelaars of particulieren die in Torhout een appartementsgebouw willen bouwen, moeten in hun project ook parkeerplaatsen inplannen. Wie dat niet doet, betaalt de extra belasting. De nieuwe belasting zou jaarlijks 50.000 euro opbrengen en werd als dusdanig opgenomen in de begroting voor 2013.”

Douifi juicht de nieuwe bron van inkomsten toe. “Er moet nu eenmaal geld gevonden worden en dit was een creatieve manier om het geld eens niet bij de gewone burgers te halen. Bovendien kon door deze extra inkomsten een belastingverhoging voor de burger vermeden worden.”

In de praktijk echter is het ver zoeken naar de nieuwe belasting. “Er is nog geen halve euro geïnd”, zegt Douifi verontwaardigd. “Het vereiste reglement is nog niet geschreven. Zolang dat er niet is, kan er geen geld geïnd worden. De belasting kan ook niet met terugwerkende kracht geïnd worden. Voor dit jaar zitten we dus met een tekort van 50.000 euro op de begroting.”

"Begroting is achillespees"

De reden voor het uitstel ligt volgens haar voor de hand. “De projectontwikkelaars – en in Torhout zijn het er maar een paar die de hele markt monopoliseren – zijn allesbehalve opgezet met de belasting.” Liever nog dan hen voor het hoofd te stoten, is beslist om het geld bij de burger te halen, aldus Douifi.

“De CD&V-meerderheid maakt eenzijdige beleidskeuzes door het geld enkel bij de bevolking te halen. De begroting is werkelijk de achillespees van dit schepencollege.”