"Rol van toezicht van rechter wordt uitgehold"

Jan Van den Berghe, de ondervoorzitter van de rechtbank van eerste aanleg in Gent en lid van de Hoge Raad voor de Justitie, vindt dat de rol van de rechter uitgehold wordt, onder meer in de asielproblematiek. Dat heeft hij gezegd in "Terzake".

"De rechter heeft een rol te spelen in de problematiek wanneer het aankomt op rechtsbescherming. Als rechter heb je geen uitspraak te doen over de gegrondheid van een beslissing van de politieke overheid of iemand al dan niet het land moet verlaten, maar er zijn wel regels die gerespecteerd moeten worden en er is een rechtsbescherming die moet gelden en die ook vastgelegd is in de wet", zegt hij.

Van den Berghe heeft in de deontologische code "het recht op verontwaardiging" laten inschrijven. "Ik ben een beetje verontrust over de gang van zaken. Rechtsbescherming, het toezicht van de rechter, ook op het handelen van de overheid, wordt uitgehold."

"In dit soort zaken kunnen mensen die illegaal in het land zijn, opgesloten worden, maar er zijn ook beperkingen, je kan iemand niet zomaar opsluiten. We stellen vast dat er problemen rijzen omdat er voorwaarden zijn, er moeten ernstige gronden zijn om iemand op te sluiten in afwachting van zijn uitwijzing, bijvoorbeeld ernstig vluchtgevaar. Er moet nagegaan worden of er geen alternatieven zijn om iemand niet op te sluiten."

Volgens Van den Berghe is er de afgelopen jaren een opvallende toename van mensen die in beroep gaan omdat ze in afwachting van hun uitwijzing worden opgesloten. "Veel mensen vinden in de beslissing weinig houvast of motivering terug. Als rechter kan je de uitwijzing niet ongedaan maken, maar we stellen wel vast dat beslissingen vaak niet uitdrukkelijk gemotiveerd zijn."

Van den Berghe benadrukt dat het hem vooral stoort dat de overheid meer en meer de toezichtsrol van de onafhankelijke rechter uitholt. "Ook de GAS-boetes zijn hier een schoon voorbeeld van. Men neemt een essentiële taak van de rechter weg. De overheid is daar rechter en partij tegelijkertijd."