Financiële apocalyps in de VS?

Als er eind deze week geen oplossing is voor het schuldenplafond, dreigen Amerika en de rest van de wereld in een nieuwe economische crisis te belanden waarvan de gevolgen niet te overzien zijn. Tom Van de Weghe zet op een rijtje wat we kunnen verwachten.
analyse
Analyse
Aansturen van de 'analyse' teaser o.a. op de home pagina en 'analyse' weergave op een detail artikel. Deze tag zorgt er ook voor het automatisch aanvullen van de 'analyse' overzichtspagina

Eigenlijk botste Amerika 5 maanden geleden al tegen het schuldenplafond aan, op 19 mei om precies te zijn. Maar dankzij een reeks 'buitengewone maatregelen', de officiële term voor boekhoudkundige trucjes, kon het Amerikaanse ministerie van Financiën nog steeds geld bijeenkrijgen zonder extra te moeten lenen.

Donderdag 17 oktober komt er een wettelijk einde aan het inzetten van die bijzondere ingrepen. Dan zijn ze opgebruikt. De Amerikaanse overheid heeft vanaf dan nog slechts 30 miljard dollar in kas, samen met het belastinggeld dat nog steeds mondjesmaat binnenkomt. Maar dat is ver van voldoende om Amerika te laten draaien.

Halloween

Er is dus nu donderdag niet meteen sprake van een 'default' of een wanbetaling. Maar het ministerie van Financiën komt wel in moeilijke papieren te zitten om zijn verplichtingen na te komen en betalingen uit te voeren. Er worden de komende weken voor minstens 60 miljard dollar nieuwe uitgaven verwacht.

Vooral de week tussen 22 oktober en 1 november wordt gevreesd dat de Amerikaanse regering niet meer in staat zal zijn om de dagelijkse rekeningen te betalen. Dan begint de miserie. Zo moeten tegen eind oktober de uitkeringen voor de sociale zekerheid betaald worden, moeten dokters geld krijgen van de overheid, moet de soldij van soldaten betaald worden. De overheid zal betaling per betaling moeten bekijken en voorrang moeten geven aan wat het meest dringend is.

De grootste catastrofe wordt echter verwacht tegen 31 oktober. Dan moet Amerika de interest terugbetalen op de openbare schulden, goed voor samen 6 miljard dollar. Lukt dat niet, dan komt er een financiële tsunami op gang. Dat komt neer op wanbetaling. Een horrorscenario, uitgerekend op Halloween. Beter hadden de Amerikanen het niet kunnen timen.

Ongelovige Thomassen

Verwacht wordt dat de kredietmarkt zal opdrogen, dat de dollar zal instorten en dat de rente van Amerika de lucht zal inschieten. Ingrediënten voor een wereldwijde economische crisis waarbij die van 2008 zal verbleken tot een opwarmertje. "Massale vernietiging", zo waarschuwde IMF-voorzitter Christine Lagarde al. "Ook de rest van de wereld zal in een nieuwe recessie belanden."

Maar mogelijk wordt dit doemscenario al veel vlugger werkelijkheid, bijvoorbeeld als de financiële markten de komende dagen in paniek raken bij het uitblijven van een oplossing. Kredietbeoordelaars zullen de kredietwaardigheid van de VS verlagen, interestvoeten zullen stijgen, Amerika zal geld moeten lenen tegen gigantische kosten.

Zolang de dominostenen niet omvallen, lijkt een deel van de Republikeinen nog steeds niet te geloven dat een default per se een slechte zaak hoeft te zijn voor Amerika. "Eerst zien, dan geloven", redeneren ze. Een Amerikaanse overheid op streng dieet, de natte droom van heel wat conservatieven. Precies de reden waarom het tot nog toe allemaal met een slakkengangetje vooruit is gegaan op Capitol Hill. Tot het te laat is.

Tom Van de Weghe is VRT-Correspondent in Amerika. (Twitter @tomvandeweghe)