390 miljard bomen en 16.000 boomsoorten in Amazonewoud

Een nieuwe grootschalige internationale studie heeft becijferd dat er zo'n 390 miljard bomen staan in het Amazonewoud in Zuid-Amerika. Het aantal boomsoorten zou rond de 16.000 liggen. Opvallend, "amper" 227 van die soorten zijn goed voor de helft van het totale aantal bomen.

Tijdens het onderzoek, dat gepubliceerd is in het wetenschappelijke magazine Science, hebben meer dan 120 wetenschappers alle bomen met een stam dikker dan 10 centimeter gecatalogiseerd op 1.170 verschillende locaties in het Amazonegebied. De bedoeling was om zo een duidelijker beeld te krijgen van de diversiteit in het gigantische gebied. Voor dit onderzoek waren er enkel lokale studies, het was zelfs nog niet geweten welk de meest voorkomende boomsoort was in het woud.

Dat blijkt de palmsoort Euterpe precatoria te zijn. In totaal schatten de onderzoekers het aantal soorten op 16.000. Maar slechts een klein aantal daarvan, 227 soorten, zijn goed voor de helft van het totale aantal bomen. "We weten dat het normaal is dat enkele soorten een ecosysteem domineren. Maar als je een systeem hebt met 16.000 boomsoorten en slechts 227 daarvan maken de helft uit van het totale aantal bomen, dat was zelfs voor ons een verrassing", zegt onderzoeker Hans ter Steege van het Naturalis Biodiversity Center in Leiden, in Nederland.

Waarom net die soorten "hyperdominant" zijn, is voor de wetenschappers een raadsel. "We weten niet goed waarom deze soorten zo ongelofelijk dominant zijn, omdat ze geen specifieke gemeenschappelijke ecologische eigenschap hebben die opvalt", zegt Ter Steege. Een mogelijkheid is dat de soorten meer bestand zijn tegen ziektes en planteneters.

"Er is een zeer interessant debat aan de gang tussen mensen die denken dat de hyperdominante soorten zo vaak voorkomen omdat ze door precolumbiaanse (voor 1492 dus) inheemse groepen gecultiveerd werden en anderen die aannemen dat ze al lang dominant waren voor de moderne mens toekwam in Zuid-Amerika", zegt Nigel Pitman, ecoloog en co-auteur van de studie.

Nog volgens de studie zijn er dan weer 11.000 erg zeldzame boomsoorten, die samen slechts 0,12 procent van het Amazonewoud uitmaken. Van 5.800 soorten er zouden zelfs minder dan 1.000 exemplaren zijn, genoeg om ze te catalogiseren als bedreigd. Volgens de onderzoekers is hun studie daarom van groot belang voor milieubeschermers in het gebied.