"Rantsoenering leidt tot een maatschappij die we niet willen"

Een meerderheid van de Vlamingen is van mening dat terminaal zieke mensen minder recht hebben op gezondheidszorg. Vier op de tien vindt dat investeren in 85-plussers de moeite niet loont. Dat schrijft De Morgen op basis van een enquête uitgevoerd in opdracht van de socialistische mutualiteiten. "Mensen beseffen niet wat ze zeggen", meent professor emeritus Mark Elchardus die aan het onderzoek meewerkte.

In opdracht van de socialistische mutualiteiten voerde de VUB vorig jaar een onderzoek waarbij 2.650 Vlamingen tussen 18 en 75 jaar over hun mening over de gezondheidszorg in ons land werden ondervraagd.

De resultaten zijn niet min. 40% van de respondenten gaf aan dat een 85-plusser geen ingreep van 50.000 euro meer waard is, tenzij de hoogbejaarde die uit eigen zak kan betalen. Een meerderheid is van mening dat ook terminaal zieke patiënten minder recht hebben op gezondheidszorg.

"Amper een draagvlak voor rationalisering"

De resultaten vervullen professor emeritus Elchardus met afschuw. "Over het algemeen is de Vlaming erg tevreden over de gezondheidszorg. Alleen kunnen we het huidige performante en solidaire stelsel niet overeind houden als we niet doeltreffender en efficiënter gaan werken. Dat besef is er te weinig bij de bevolking."

"In de enquête werden de respondenten 2 mogelijke denksporen aangeboden om de betaalbaarheid op termijn te garanderen. De eerste is die van de rationalisering. Dat houdt bijvoorbeeld in dat niet elk ziekenhuis elke mogelijke behandeling aanbiedt, zoals nu vaak het geval is." Mensen zouden zich met andere woorden iets verder moeten verplaatsen naar een gespecialiseerde zorginstelling. "We stellen vast dat daar bij de bevolking amper een draagvlak voor is."

"Ik gruw van de stigmatisering"

Dat draagvlak is er wel wanneer het de tweede denkpiste van rantsoenering betreft. "Veel mensen zijn bereid oudere mensen bepaalde zorg te ontzeggen als die te veel kost. Ook terminale patiënten of mensen in een coma leggen we vanwege financiële redenen een grens op van tot waar we hen zorg toedienen. Dat gaat ver."

"Ik gruw van de stigmatisering. Mensen beseffen niet wat ze zeggen als ze het over rantsoenering hebben. Hier hebben alle sociale organisaties gefaald." Zij hebben volgens Elchardus de bevolking te weinig voorgelicht over het feit dat de gezondheidszorg zonder aanpassingen verder kan blijven bestaan. "Er moet iets gebeuren, maar dan wel liefst in een solidair systeem van rationaliseren en niet in een uitsluitingssysteem van rantsoeneren. Want dat gaat leiden tot een maatschappij die we eigenlijk zelf niet willen."