Represented by ZUMA Press, Inc.

Waar komt Halloween vandaan?

Pakweg twintig jaar geleden kenden wij Halloween enkel uit Amerikaanse griezel- en verwante films (met als uitschieter en klassieker “Halloween I”, van John Carpenter uit 1978).

Vandaag de dag worden wij verondersteld om ook een pompoen uit te hollen en er een brandende kaars in te zetten, versieren wij ons huis met heksen gezeten op bezemstelen, maken wij al dan niet als griezel of heks vermomd nachtelijke Halloween-wandelingen, vermaken we ons op Halloweenfeestjes en eten op restaurant het speciale Halloween-menu… 

En toch is Halloween niet louter een bedenksel van “de commercie”. Het is een feest dat zijn oorsprong vindt in het heidendom, zoals wij dat noemen. Tweeduizend jaar geleden (min of meer) vierden de Kelten op 1 november Samhain, een feest dat het einde van de zomer en het begin van de duisternis en de kou inluidde.

Het was hun jacht- en oogstfeest, hun Nieuwjaar, hun dodenfeest. Er werden grote vuren aangestoken (de zogenoemde bonfires) en stropoppen verbrand, om zo de ronddolende boze geesten te verdrijven. Het heidense feest raakte eerst vermengd met de Romeinse cultuur (toen Rome het land van de Kelten veroverde en koloniseerde). Samhain viel samen met het Romeinse oogstfeest Pomona.  

Later, bij de opkomst van het christendom, werd daaraan de christelijke gewoonte toegevoegd om op 2 november, met Allerzielen, (tegenwoordig meest op 1 november) de doden te herdenken. In Engeland, Wales, Schotland en Ierland placht men op die dag in lompen rond te lopen en om soulcake ofwel zielenbrood te smeken.

Sting, de artiest die punk, pop en klassiek speelt, maakte een cd met oude Britse liederen, waarop het aloude lied van Allerzielen te horen is. In de loop der eeuwen verwaterde het heidense ritueel tot een traditie, waarbij kinderen en volwassenen vermomd van huis tot huis tot huis trekken met een kaars in een uitgeholde pompoen (de Jack’—o’- Lantern) en om snoep of een andere traktatie bedelen (Trick or Treat) .

De hongersnood in Ierland, in de tweede helft van de 19e eeuw, dreef de Ieren naar het nieuwe continent, naar Amerika. Ze namen Halloween mee. Het feest ging deel uitmaken van de Amerikaanse cultuur. En het waaide tenslotte, in een nog meer verwaterde vorm, naar onze contreien over. Het is een dag om te griezelen geworden, om pret te hebben, om bang te zijn en bang te maken. Met het begin van de winter, met de doden, met de oogst heeft Halloween niets meer te maken. Al vind je op het internet menige site waarin naar de heidense roots van Halloween wordt teruggegrepen. Waar kwistig met heksen, duivels, geesten en rituelen wordt rondgestrooid. En waar – al dan niet terecht – de band tussen Halloween en de Wicca ( in Groot-Britannië nu een erkende religie) wordt gelegd.