N-VA verliest Franstalige vrienden - Véronique Lamquin

Eerst wilden ze geen commentaar kwijt. Woensdagochtend toen we de Franstalige partijen even polsten, over eventuele reacties na de tweede persconferentie van de N-VA, klonk het: “we zullen zeker niet reageren op de voorstellen van een partij.”
opinie
Opinie
Aansturen van de 'opinie' teaser o.a. op de home pagina en 'opinie' weergave op een detail artikel. Deze tag zorgt er ook voor het automatisch aanvullen van de 'opinie' overzichtspagina

Maar zodra het project voor Brussel bekend werd, barstten de reacties spontaan los. Om twee redenen. Eerst, de Brusselkeuze is absoluut onaanvaardbaar voor de Franstalige partijen. Twee, veel Franstalige boegbeelden worden volgend jaar kandidaat in Brussel: Laurette Onkelinx, Didier Reynders, Joëlle Milquet,…

Dit weekend volgden grondigere reacties. Charles Michel en Paul Magnette onderstreepten dat de congresteksten van de N-VA synoniem zijn voor de splitsing van het land. De partijvoorzitters maakten het uiterst duidelijk: ze zullen zich verzetten tegen een partij die de Sociale Zekerheid afbreekt en Brussel in gevaar brengt.

Vastberaden Franstaligen

Felle woorden die nu in een politieke strategie vertaald moeten worden. Precies zoals in 2010, toen bleek dat de Franstalige partijen de les van 2007 getrokken hadden. Deze keer zouden ze op één lijn aan de onderhandelingstafel zitten. Hun strategie bepaalden ze in permanent onderling overleg. Niet evident: MR, PS, Ecolo en CDH hadden meningsverschillen op veel domeinen. Maar die gomden ze achter de schermen weg.

Iedereen zegt nu dat het project van de N-VA een doodgeboren kind is, dat Bart De Wever geen enkele partner zal kunnen vinden in 2014. De kans bestaat nochtans dat er otoch nderhandelingen met de N-VA gestart moeten worden … Alles zal uiteraard afhangen van de Vlaamse kiezer. Haalt de N-VA een monsterscore (ruim 30%), dan wordt het haast onmogelijk om met Bart De Wever niet eens te proberen te onderhandelen, tenminste in een eerste fase dus. Haalt N-VA geen monsterscore (onder hun resultaat van 2010 bv) dan wordt het hoogstwaarschijnlijk dat de huidige federale meerderheid haar mandaat verlengt.

Onderhandelen met de N-VA zou een aartsmoeilijke oefening voor de Franstaligen zijn. Hun rode lijnen zullen dezelfde zijn als in 2010-2011. Namelijk: geen splitsing van de Sociale Zekerheid, en Brussel als volwaardig Gewest. Uiteraard hebben PS, MR, CDH en Ecolo toen een eerste breuk in de Sociale Zekerheid geslikt. Namelijk kinderbijslag plus delen van de ouderenzorg. Bij de Franstalige partijen houden ze vast: dit zijn geen fundamentele pijlers van de Sociale Zekerheid, zoals, bv, pensioenen, werkloosheid, enz. Voor de Franstalige partijen ligt een volledige splitsing van de Sociale zekerheid absoluut onaanvaardbaar.

Niet alleen omdat transfers broodnodig voor Wallonië en Brussel zouden zijn, zoals sommigen zeggen in Vlaanderen. Maar gewoon omdat de splitsing van de Sociale Zekerheid de splitsing van België ook betekent: een land zonder solidariteit tussen de deelstaten heeft geen bestaansreden meer.

Geen twee en een halve

Het hoofdstuk Brussel is even onaanvaardbaar voor de Franstalige partijen. In de laatste onderhandelingen hebben ze van het Gewest een prioriteit gemaakt. Het Gewest moest dezelfde bevoegdheden krijgen als het Vlaamse en het Waalse Gewest. Maar vooral, de persoonsgebonden materies moesten zeker niet naar de Franstalige en Vlaamse Gemeenschappen overgeheveld worden: dit zou subnationaliteiten gecreëerd hebben in Brussel. Totaal onaanvaardbaar voor de Franstaligen. Daarom stelden ze voor de gemeenschappelijke gemeenschapscommissie te gebruiken, als alternatief.

Zolang CD&V zich daartegen kantte was er geen transfer van de kinderbijslag. Pas toen Wouter Beke de GGC aanvaardde als oplossing werd de kinderbijslag (ruim 6 miljard) aan de lijst van transfers toegevoegd. Het is dus duidelijk: De Franstaligen zijn op dat vlak vastberaden. Subnationaliteiten zijn een absolute taboe voor alle Franstalige partijen.

Dat botst trouwens met de realiteit van Brussel. Het Gewest is niet langer de juxtapositie van Franstaligen en Nederlandstaligen… Men spreekt 104 talen in Brussel, drie kwart van de bevolking is van buitenlandse afkomst. Die mensen beschouwen zichzelf niet als Franstaligen of Nederlandstaligen, die zijn gewoon Brusselaars, Belg, of inwoners van Molenbeek, Elsene… Men moet geen sociologisch onderzoek verrichten om die realiteit te beseffen: neem gewoon de metro, en je hoort en ziet de diversiteit van de stad. Een evolutie die trouwens recent en snel ontwikkeld is. En die wordt bevestigd door alle studies over Brussel.

Daarom is het N-VA-programma voor Brussel absoluut onaanvaardbaar. En een compromisoplossing lijkt onmogelijk te vinden. N-VA houdt vast aan een België met twee deelstaten die een kleine derde co-beheren, voor de Franstaligen is België een federale staat met drie gelijkaardige deelstaten. Het is ofwel twee, ofwel drie. Maar geen twee en een halve.

N-VA als verkiezingsthema voor de Franstalige partijen

De komende maanden zullen de Franstalige partijen gebruiken om hun strategie te bepalen, geldig voor alle resultaten van de verkiezingen. Men zal ook N-VA als campagnemiddel gebruiken.

De laatste maanden werd herhaaldelijk gesuggereerd dat de MR de beste partner van de N-VA zou kunnen zijn in een socio-economische regering. Didier Reynders profileerde zich als de beste vriend van Bart De Wever, en was zo blij dat hij met de N-VA-voorzitter deze zomer mocht gaan eten. Vorige week liet partijgenoot Jean-Luc Crucke weten, in een paar interviews, dat een coalitie MR-N-VA best mogelijk zou zijn, met Didier Reynders als premier.

Dit was voor de persconferenties van de N-VA. Maar nu is dit een beetje vervelend voor de MR. De andere partijen zullen dit hoogstwaarschijnlijk gebruiken tijdens de campagne. Des te meer omdat Didier Reynders in Brussel kandidaat is. Daarom probeert Charles Michel zo snel mogelijk afstand te nemen van  elke vorm van ambiguïteit. Andersom lijkt een campagne tegen de N-VA een premie voor de PS, in de rol van de beste vijand.

(De auteur is politiek verslaggever bij Le Soir.)

VRT NWS wil op vrtnws.be een bijdrage leveren aan het maatschappelijk debat over actuele thema’s. Omdat we het belangrijk vinden om verschillende stemmen en meningen te horen publiceren we regelmatig opinieteksten. Elke auteur schrijft in eigen naam of in die van zijn vereniging. Zij zijn verantwoordelijk voor de inhoud van de tekst. Wilt u graag zelf een opiniestuk publiceren, contacteer dan VRT NWS via moderator@vrt.be.