Wetenschappers zoeken lucht van 1,5 miljoen jaar oud

Zwitserse wetenschappers plannen een expeditie naar Antarctica om er te zoeken naar luchtbelletjes van 1,5 miljoen jaar oud in het ijs. Die prehistorische lucht zou belangrijke informatie kunnen leveren over de samenstelling van onze atmosfeer in die periode.
Zo ziet een uitgeboorde ijskern eruit.

De wetenschappers hebben gisteren in een rapport de locaties voorgesteld waar er mogelijk ijs te vinden is van 1,5 miljoen jaar oud. Om die te bepalen, hebben ze een computermodel opgesteld met klimaatgegevens over Antarctica. De voorgestelde locaties liggen vooral in het oosten van het continent. Hun bevindingen zijn gepubliceerd in het wetenschappelijke magazine Climate of the Past.

De komende jaren willen de onderzoekers effectief gaan boren naar ijskernen. Een dure onderneming, want de kostprijs wordt geschat op minstens 50 miljoen euro. Door te boren in het ijs, kunnen ze als het ware terugkijken in het verleden. De oudste ijskern die tot nog toe werd bovengehaald, was ongeveer 3,2 kilometer lang en gaat terug tot zo’n 800.000 jaar geleden.

Wat is het doel van de onderneming? In de ijskernen zijn luchtbelletjes gevangen uit de tijd waarin het ijs ontstaan is. Door de lucht te analyseren, kunnen de wetenschappers meer te weten komen over de samenstelling van de atmosfeer van de aarde. En dus kan het een belangrijke bron zijn over klimaatverschuivingen doorheen de tijd.

AP2012

Oplossing voor klimaatraadsel?

In het bijzonder willen de wetenschappers de overgangsperiode tussen 1,2 miljoen en 900.000 jaar geleden nader onderzoeken. Voor die tijd wisselden de warme periodes en de periodes van afkoeling (ijstijden) op aarde zich naar schatting elke 41.000 jaar af. Nadien werd de tijd tussen warme en koele periodes een stuk langer. De overgang duurt sindsdien zo’n 100.000 jaar.

De oorzaak van die verandering is nog onbekend. Wetenschappers vermoeden dat het te maken heeft met de waarden van broeikasgassen in de lucht. Maar om dat te bewijzen, hebben ze wetenschappelijke gegevens nodig en dan is het 1,5 miljoen jaar oude ijs de enige manier om die te bekomen. De ijskern van 800.000 jaar toonde bijvoorbeeld aan dat er wel degelijk een verband is tussen meer broeikasgassen (zoals CO2) in de atmosfeer en een hogere temperatuur.

Het vinden van de juiste locatie is overigens moeilijker dan het lijkt. Want gewoon dieper boren is niet voldoende. Zo kan het ijs op grote diepte afgesmolten zijn door de warmte van de aarde. De onderste ijslagen blijven bovendien niet altijd netjes in chronologische volgorde, soms verschuiven ze door elkaar.