CD&V wil hét "alternatief" zijn - Johny Vansevenant

Tijdens het voorbije weekend hield CD&V zijn lang verwachte Innestocongres in Lommel. Blikvangers waren de gelijke kinderbijslag voor elk kind en de woonbonus die meer moet gaan naar bestaande woningen dan naar nieuwbouw, naast de ingekorte zomervakantie voor leerlingen die er (voorlopig?) niet komt. Maar politiek belangrijker waren de toespraken en de interviews rond het congres. De boodschap was daarin dat CD&V een realistischer alternatief biedt voor N-VA.
analyse
Analyse
Aansturen van de 'analyse' teaser o.a. op de home pagina en 'analyse' weergave op een detail artikel. Deze tag zorgt er ook voor het automatisch aanvullen van de 'analyse' overzichtspagina

“Geen kil Vlaanderen”

De strijd om de centrum(rechtse) kiezer is volop aan de gang. Zowel CD&V als N-VA en Open VLD trekken aan zijn mouw. De CD&V-congresgangers wilden vooral de boodschap meegeven dat zij ‘de beste koop’ zijn, met bekende lijsttrekkers en een volgens hen realistisch programma.

In zijn slottoespraak zei voorzitter Beke letterlijk dat zijn partij een ‘warm’ alternatief biedt: “Wij passen voor een kil Vlaanderen, wij passen voor een hardvochtig Vlaanderen, wij gaan uit van een warm Vlaanderen, en daar heeft u vandaag de teksten voor geschreven.’

Wie moet hier het schoentje aantrekken? Ongetwijfeld is dit een sneer naar N-VA al hoorden we dat het ook op Open VLD kan slaan. Na de toespraak knalde wel “Formidable” van Stromae door de zaal van Center Parks. Stromae is de man die voor het hybride Brussel staat dat niet wil kiezen tussen Vlaanderen en Wallonië. (Tijdens het Feest van de Franstalige Gemeenschap riep hij het publiek toe: In Brussel spreken we Frans en Vlaams). Dat “Formidable” was dus ook een vingerwijzing die niet direct pro-N-VA was.

Geen conseparatisme

Minister-president Peeters schoot in zijn toespraak duidelijk met scherp naar N-VA door het te hebben over conseparatisme: “Wij negeren het cynisme en het negativisme. Wij stoppen niet bij het benoemen van de problemen, maar formuleren er krachtige antwoorden voor. Wij kiezen voor verantwoordelijkheid én verbondenheid. Voor economische groei én sociale rechtvaardigheid. Voor de uitgestoken hand in plaats van de gebalde vuist. Voor de zekerheid van de vooruitgang in plaats van de chaos van de blokkering. Voor een positief confederalisme in plaats van een verdoken conseparatisme.”

Peeters boodschap was dus weer dat zijn partij het redelijk alternatief in huis heeft. Dat CD&V de problemen wel zal oplossen zonder het keihard te spelen. Dat zijn partij niet in een regering stapt zonder het wegwerken van de loonkostenhandicap met de buurlanden, al liet het congres wat bewegingsruimte “bij voorkeur tegen 2016, uiterlijk tegen 2018”. En daarbovenop zette Peeters de N-VA nog eens extra weg als “extremisten” met het neologisme “conseparatisme”. Dus weer de boodschap van het “redelijk alternatief”.

Slaan en zalven

Niet dat CD&V echt deuren wil dicht gooien. De partij ligt midden in het bed en zal kunnen kiezen: een meerderheid vormen met N-VA of een klassieke “tripartite” tussen de drie klassieke politieke families. Dat koud en warm blazen bleek ook uit de weekend-interviews in de kranten. In De Morgen liet federaal minister Koen Geens wel zeer lieve woorden optekenen over N-VA-voorzitter De Wever: “Hij is een groot intellectueel en voor zover ik hem ken een aangenaam man. (…) Hij is een man van dialoog. Iemand die zeker bereid is tot compromissen.” Bij CD&V is het dus ook slaan en zalven. Wat is de boodschap hier? Met N-VA sluiten we een coalitie niet uit.

In de Tijd viel federaal staatssecretaris Bogaert wat uit de toon. Hij liet daar verstaan dat een coalitie met de PS onvermijdelijk wordt, omdat het alternatief met MR, CDH en Ecolo niet echt aantrekkelijker is: “De hemel zal niet opklaren zonder de PS in de regering.” Het leek niet echt de bedoeling dat Bogaert dit zou zeggen, want voorzitter Beke floot hem zaterdagmorgen al terug in het kersverse Radio 1-programma Bonus: “Hendrik heeft voor zijn beurt gesproken.”

Niet zonder Vlaamse meerderheid

Vlaamse minister van Verkeer en Openbare Werken Crevits sprak in Het Laatste Nieuws wel taal die N-VA weer wat hoop gaf: “Wat hoe dan ook niet wenselijk is, en voor mij zelfs uitgesloten, is dat er andermaal een federale regering gevormd zou worden zonder een Vlaamse meerderheid. Dit is elementaire democratische logica. Vorige keer kon het niet anders. Toen was de staatshervorming cruciaal. Straks staat het sociaal-economische centraal.” Het is hoogst uitzonderlijk dat Crevits uitspraken doet die buiten haar bevoegdheid liggen. Het zal ongetwijfeld weloverwogen zijn. Dat bleek toen voorzitter Beke in datzelfde radio-interview de uitspraken van Crevits beaamde.

Geen communautaire zuiverheid meer

Voor CD&V is het strategisch ongetwijfeld verstandig om geen deuren dicht te doen met N-VA. Al was het maar om twijfelaars niet in de armen van de partij van Bart De Wever te drijven. CD&V wil met zijn strategie de centrumkiezer bijhouden én terughalen van bij N-VA. En coalitie vormen met N-VA zou ook strategische voordelen kunnen bieden voor CD&V, want voorzitter Beke heeft al duidelijk gezegd dat er niets communautairs zal gebeuren in de volgende regering.

Dus zal N-VA zich moeten beperken tot wat voorzitter De Wever zelf noemt “een sociaal-economische herstelregering”. Dat betekent wel dat hij alleen zijn liberale vleugel zou plezieren, terwijl hij zijn communautaire vleugel in de kou zou moeten laten staan. Is De Wever bereid om tegen zijn communautaire “hardliners” in te gaan, is dan de vraag. Als dat hij dat wel doet, dan moet N-VA voor eeuwig en altijd zijn kritiek op de gematigde “Schiltz-lijn” laten vallen.

Met regeringsdeelname zou CD&V N-VA kunnen dwingen zijn communautaire zuiverheid te laten vallen. Iets wat voor de Vlaamse christen-democraten in de toekomst alleen maar strategisch voordeel kan opleveren.

Vlaamse meerderheid een “makkie”?

Anderzijds maakt de uitspraak van CD&V-minister Crevits de klassieke tripartite niet onmogelijk. In de regering Di Rupo zijn nu al 43 van de 88 Vlaamse zetels vertegenwoordigd. Bij de verkiezingen van 2010 zat CD&V in een absoluut dal met maar goed 17 procent van de stemmen. Nu spreekt de partijtop openlijk van meer dan 20 procent. Sommigen dromen zelfs van 25. Zo is de helft van de Vlaamse zetels voor de federale regering Di Rupo een “makkie”, zeker wanneer SP.A en Open VLD de meubels wat kunnen redden.

Geen Di Rupo II?

Gaat CD&V dan voor een Di Rupo II? Bij de partij hoor ik ontkennende geluiden. Instemmen met een klassieke tripartite, dus met een regering met de PS, zal niet “gratis” gebeuren.

Wellicht moet CD&V dan de premierpost krijgen, om aan te tonen dat de partij de touwtjes in handen heeft. In dat geval zou boegbeeld Peeters, na de verkiezingen, “een offer moeten brengen voor Vlaanderen” en dus federaal premier worden. Dit is uiteraard speculatie en maakt maar een kans als het zogenoemde “redelijk alternatief” aanslaat.

In diverse kranten stond vandaag een fotootje dat aantoont wie de absolute partijtop is. Drie politici hielden de in oranje gehandschoende duimen op elkaar: Kris Peeters, Hilde Crevits en Wouter Beke. Zij hebben de sleutels in handen…
 

(De auteur is politiek journalist bij VRT nieuws.)