Het grote gezin is de pineut - Luc Van der Kelen

Waar is de tijd dat de Bond van Grote Gezinnen nog een van de steunpilaren was van de CVP? Toen Frans Van Mechelen, bouwer van de eerste cultuurcentra in Vlaanderen, daar met vaste hand regeerde. In die tijd was een katholiek gezin per definitie een groot gezin, waar nog geluisterd werd als de paus het condoom verbood, of de pil. Toen kon de CVP maar beter voor de grote gezinnen zijn. Daar zaten veel stemmen.
opinie
Opinie
Aansturen van de 'opinie' teaser o.a. op de home pagina en 'opinie' weergave op een detail artikel. Deze tag zorgt er ook voor het automatisch aanvullen van de 'opinie' overzichtspagina

Vandaag zijn grote gezinnen een uitzondering. Het gemiddelde ligt in het kinderarme Vlaanderen beneden de twee kinderen per gezin. Niet genoeg om ons aantal inwoners op peil te houden. Daar hebben we nu asielzoekers en andere migranten voor nodig.

Voor een partij is het grote gezin dus niet langer van politiek-electoraal belang. Nu kunnen partijen beter al die gezinnen met één en twee kinderen een plezier doen.

Het is een oude vorm van politiek. In de verkiezingscampagne beloof je de grote meerderheid van de gezinnen gewoon meer geld. Ook al is er geen geld meer in de staatskas. Dus moet je hier wat weghalen om daar wat extra te geven.

Of dat nu in België is of in Vlaanderen maakt niet uit. Met beloften — sommigen zouden het omkoping noemen — hopen de partijen stemmen te halen. Dat kan in Vlaanderen nu eens niemand verwijten aan de PS of welke Franstalige partij ook. Het geldt net zo goed voor CD&V en de N-VA en de Open Vld en zelfs voor de sp.a en Groen.

Op exacte cijfers zal de kiezer nog even moeten wachten vooraleer hij kan gaan shoppen bij de partij die hem/haar in zijn/haar situatie het meest winst belooft. Alleen sp.a heeft nu een becijferd voorstel. De rest houdt het bij het principe van eenzelfde bedrag voor ieder kind of evenveel kansen voor elk kind in dezelfde situatie.

Hoe meeer, hoe duurder?

Wat in al die voorstellen als een paal boven water staat, is dat de grote gezinnen de pineut zullen worden. Nu krijgt het eerste kind 90 euro, het tweede 167 en het derde (en alle volgende) 250 euro, zonder rekening te houden met het verhoogd kindergeld voor kinderen met een handicap of met de leeftijdstoeslagen. Grosso modo komen alle voorstellen erop neer dat Vlaanderen straks meer geld zal geven aan het eerste kind en dat gezinnen met drie en meer kinderen serieus zullen inleveren.

De grootste kost zit toch bij het eerste kind, vandaar... zegt Gwendolyn Rutten, moeder van twee. Nu is dat toch wel snel gesproken. Jazeker, basisuitrusting moet je wel aanschaffen als je eerste baby eraan komt. Die kun je dus hergebruiken bij baby 2 en 3.

Maar dan vergeet de Open Vld-voorzitster net als haar collega's wel dat kroostrijke gezinnen (drie kinderen en meer) een grotere en dus duurdere auto moeten kopen en een groter huis met meer slaapkamers. Naarmate kinderen opgroeien vragen ze immers om een eigen kamer, waar ze zichzelf kunnen zijn. In grote gezinnen is een beetje privacy geen luxe. Als je er vier of vijf hebt rondlopen, betekent dat vijf of zes slaapkamers. En huizen kosten veel geld en zullen nog duurder worden, als die Vlaamse partijen tegelijk ook de woonbonus voor nieuwbouw willen schrappen of sterk verminderen, behalve voor de laagste inkomens. En dan zwijg ik nog over eventuele vakanties.

De pineut

Laat ik eens wat cijfers hanteren, uit het leven gegrepen, voor een eenverdienersgezin met zes kinderen met een hoger inkomen (en los van de leeftijdstoeslag). Vandaag krijgt dat gezin 1.257 euro/maand. In het voorstel van de sp.a zou datzelfde gezin nog 6 x 130 euro of 780 euro/maand krijgen als basisbedrag en niks daarboven, gezien de inkomensgrens wordt overschreden. Verlies 477 euro of bijna 500 euro/maand, dus 6.000 euro op jaarbasis. Merci sp.a.

Over naar het voorstel van Groen: van 1.257 euro/maand zou dat gezin terugvallen op 540 euro (basisbedrag 90 euro x 6). Verlies meer dan 700 euro of 8.400/jaar. Ingrijpend, nietwaar !

Bij de andere partijen zijn de cijfers nog niet bekend, enkel dat Open Vld de eerste twee kinderen elk 250 euro zou geven en de andere kinderen 'minder'. Stel dat Open Vld voor de vier volgende kinderen telkens het huidige basisbedrag van het eerste kind zou toekennen (90 euro), zou het gezin in dit voorbeeld nog 860 euro overhouden, nog steeds 400 euro verlies of een kleine 5.000 euro per jaar. Daar gaat de jaarlijkse vakantie, niet aan twijfelen, en misschien zelfs de gezinshulp door een au pair. Wat moet zo'n gezin doen? Minder verdienen om in aanmerking te komen voor een sociale bonus? Of van de regen in de drop belanden?

Zoals altijd zal het de middenklase zijn die het minst krijgt en het meest moet betalen, terwijl ze daar niet kapitaalkrachtig genoeg voor is. Waar hebben we dat nog gehoord? Grote gezinnen zouden wellicht nog het best af zijn in de voorstellen van de N-VA, hoewel de partij daar nog geen cijfers heeft opgezet en anderzijds het minst vriendelijk is voor kinderen uit kansarme gezinnen. Ook CD&V heeft nog geen berekende voorstellen, maar het mag duidelijk zijn dat grote gezinnen ook hier zullen inleveren, gezien de partij ieder kind eenzelfde bedrag zou toekennen.

Andere verkiezingen

Waarom is het kindergeld plots zo hot? Omdat de zesde staatshervorming Vlaanderen bevoegd maakt voor de toekenning van het kindergeld. Het zal de Vlaamse overheid dus vrij staan om met het bestaande budget andere accenten te leggen, de een minder te geven en de ander meer. Daarvoor zal de uitslag van de verkiezingen dus bepalend worden, vandaar dat de partijen zich beijveren om voor de grootste groepen het meest geld te voorzien.

Niet alleen het kindergeld verhuist naar de deelstaten. Dat geldt ook voor de woonbonus, de aftrek van de rente van uw hypotheek. Ook daar bereiden de Vlaamse partijen kandidaat-bouwers een nieuw systeem voor dat betaalbaarder moet worden voor de fiscus en dus … minder interessant voor de bouwer. Nog een reden om de komende Vlaamse verkiezingen zeer serieus te nemen. Deze keer zal het belang van de verkiezingen niet gaan over communautaire twisten rond BHV's en evenmin over federalisme, separatisme of confederalisme. Je voelt zo dat sociale, financiële en economische kwesties bovenaan de agenda zullen staan, ook al zal de N-VA als vanouds pijlen schieten op de PS.

Onze welvaart

Niet méér Vlaanderen, maar wat Vlaanderen met zijn nieuwe macht en bevoegdheden zal doen, daar moet het in ieders belang over gaan. Al dat N-VA- en CD&V-gedoe over confederalisme zal in het niet verzinken bij de echte inzet van de verkiezingen. Die zal handelen over ons sociaal welzijn, onze jobs en onze toekomstkansen.

De voorstellen die nu de ronde doen zullen ingrijpend zijn voor de burgers. Dat ze zich maar niet laten meesleuren in een nieuw communautair opbod. In de volgende regeerperiode staan onze welvaart en ons welzijn op het spel.

Dat is te belangrijk voor het politieke strategospel van de laatste jaren.

(De auteur was politiek commentator bij Het Laatste Nieuws.)
 

VRT NWS wil op vrtnws.be een bijdrage leveren aan het maatschappelijk debat over actuele thema’s. Omdat we het belangrijk vinden om verschillende stemmen en meningen te horen publiceren we regelmatig opinieteksten. Elke auteur schrijft in eigen naam of in die van zijn vereniging. Zij zijn verantwoordelijk voor de inhoud van de tekst. Wilt u graag zelf een opiniestuk publiceren, contacteer dan VRT NWS via moderator@vrt.be.