Herrijst komeet Ison alsnog uit zijn as?

"Deze ochtend dachten we dat hij stervende was, maar als een ijzige feniks is Ison achter de zon herrezen en schijnt hij eens te meer." Met die woorden laat de Comet Ison Observing Campaign van de NASA alsnog de mogelijkheid open dat de "komeet van de eeuw" zijn doortocht langs de zon heelhuids heeft doorstaan. Eerder hadden wetenschappelijke teams wereldwijd geconcludeerd dat Ison door de hitte van de ster was verpulverd.
De heldere vlek linksboven de zon zou wel eens Ison kunnen zijn.

Even over 19.30 uur gisteravond maakte Ison een bocht rakelings langs de zon. Eerder was de "komeet van de eeuw" al voorbij Mercurius gevlogen, maar deze keer was de inzet flink spannender. Omdat Ison zo dicht in de buurt van de zon zou komen, was de kans groot dat het hemellichaam ten onder zou gaan aan de extreme hitte en de enorme krachten van de ster.

Wetenschappers wereldwijd hielden dan ook de adem in. Kort na de doortocht van Ison, leek het erop dat hun vrees bewaarheid was geworden. Van achter de zon verscheen immers niet meer dan een vage sliert stof die deed vermoeden dat de kern van de komeet volledig was verpulverd. Op Twitter verklaarde de Europese ruimtevaartorganisatie ESA Ison dan ook "dood":

Groot was de verrassing bij de Comet Ison Observing Campagin (CIOC) van de Amerikaanse ruimtevaartorganisatie NASA dan ook toen enkele uren later alsnog tekenen van "leven" op de radar verschenen. "Op de laatste LASCO C3-beelden, zien we iets geleidelijk aan opnieuw oplichten", staat te lezen op de website van de CIOC. "Men zou het ons bijna vergeven als we in de beelden een komeet menen te ontwaren!"

Het CIOC geeft tegelijk toe dat het momenteel nog te vroeg is om victorie te kraaien. "We rukken ons de haren uit het hoofd omdat we weten dat zowel het brede publiek, de media als wetenschappelijke teams willen weten wat precies is gebeurd. We zouden dat ook heel graag willen weten! Momenteel kunnen we enkel hypotheses uitwerken."

Alsnog een "lichtshow"?

Eén van de hypotheses is dat de kern van de komeet tijdens de doortocht geen gigantische stukken is kwijtgespeeld, maar enkel grote fragmenten. Aanvankelijk verloor Ison hierdoor zijn staart. Nu de bocht rondom de zon is genomen, zou de resterende kern opnieuw stof en gas vrijgeven waardoor de komeet weer begint op te lichten en een staart "kweekt". CIOC benadrukt evenwel dat alles in dit stadium puur speculatief blijft.

Toch doen de jongste gegevens de hoop wereldwijd oplaaien dat Ison de doortocht langs de zon alsnog heeft overleefd. Als dat zo is, kan de verwachte "lichtshow" begin december alsnog plaatsvinden. Vanop aarde zou de komeet dan goed zichtbaar zijn als een heldere streep aan de hemel. De ESA heeft er in elk geval vertrouwen in:

Ison werd eind september 2012 in het International Scientific Optical Network (ISON) ontdekt. Omdat het hemellichaam vanop aarde goed zichtbaar is, werd het de "komeet van de eeuw" genoemd. Afkomstig uit de Oortwolk aan de rand van ons zonnestelsel, heeft de komeet al een lange weg afgelegd.

Wetenschappers kijken intussen alweer uit naar een nieuwe komeet die Siding Spring is gedoopt. Die zal in oktober volgend jaar op iets meer dan 100.000 kilometer langs de planeet Mars trekken. Ook in november 2014 wordt het spannend. Dan zal de Rosetta-missie van het ESA een sonde proberen te plaatsen op de kern van komeet 67P/Churyumov-Gerasimenko.

Op de website van de NASA kan u een rechtstreekse uitzending volgen waarin de gebeurtenissen rond Ison op de voet worden gevolgd. De baan die de komeet heeft afgelegd, kan u hieronder bekijken: