Angelina Jolie: "Syrische kinderen behoeden voor catastrofe"

Een onderzoek van de VN-vluchtelingenorganisatie UNHCR bij Syrische kindvluchtelingen laat een erg somber beeld zien. Kindvluchtelingen in Jordanië en Libanon zijn psychologisch getekend, leven vaak alleen of leven gescheiden van hun ouders, hebben geen toegang tot onderwijs en moeten vaak illegaal werk opknappen.

Het rapport "The Future of Syria - Refugee Children in Crisis", samengesteld door UNHCR, is het eerste diepteonderzoek naar de situatie van Syrische kindvluchtelingen sinds de start van het conflict in maart 2011.

Een van de conclusies is dat veel Syrische kinderen opgroeien in gebroken gezinnen en dat ze vaak de broodwinners zijn in het huishouden. Meer dan 70.000 Syrische vluchtelingenfamilies leven zonder een vader in het gezin en meer dan 3.700 kindvluchtelingen zijn wees of zijn gescheiden van beide ouders.

"Als we niet snel handelen zal een generatie van onschuldige kinderen blijvend het slachtoffer worden van een afschuwelijke oorlog", zegt de Hoge Commissaris voor de Vluchtelingen bij de Verenigde Naties, António Guterres.

Ook Angelina Jolie, Speciaal Gezant bij de UNHCR, roept op tot snelle actie: "De internationale gemeenschap moet in actie komen om een hele generatie van getraumatiseerde, geïsoleerde en lijdende Syrische kinderen te behoeden van een catastrofe."

AP2013

Fysieke en psychische letsels

"Het 32 maanden durende conflict laat fysieke en emotionele littekens na," meldt de UNHCR nog. In Libanon werden in de eerste 6 maanden van 2013 meer dan 700 Syrische kindvluchtelingen doorverwezen naar een ziekenhuis vanwege verwondingen. In Jordanië zijn in het afgelopen jaar meer dan 1.000 kinderen in het vluchtelingenkamp Za'atri behandeld voor verwondingen die ze tijdens de oorlog hebben opgelopen.

Woede en andere emotionele reacties komen eveneens vaak voor: tijdens groepsdiscussies met gevluchte jongens bleek dat een aantal van hen naar Syrië wil terugkeren om mee te vechten. Er zijn ook berichten over jongens die als strijdkracht opgeleid worden als voorbereiding op hun terugkeer naar Syrië.

Kinderen kostwinner in 1 op de 2 gezinnen

In veel gevallen laten vluchtelingenfamilies - uit een gebrek aan financiële middelen - hun kinderen werken om te kunnen overleven. Zowel in Jordanië als in Libanon zagen onderzoekers kinderen van 7 jaar die lange dagen werkten en weinig betaald kregen.

Vaak ging het om werk in gevaarlijke omstandigheden of was er sprake van uitbuiting. In het vluchtelingenkamp Za'atri, in Jordanië, heeft het overgrote deel van de 680 winkels kinderen in dienst. Uit onderzoek in 11 van de 12 provincies in Jordanië bleek dat bijna 1 op 2 vluchtelinghuishoudens gedeeltelijk of volledig afhankelijk is van het inkomen van het kind.

Kindvluchtelingen leven vaak geïsoleerd of in onzekerheid. Van degenen die geïnterviewd zijn, zegt 29 procent dat ze hun huis maar 1 keer per week of minder verlaten. Hun thuis is vaak een geïmproviseerd onderkomen, een overvol appartement of een tent.

Nadia: "We gaan de ondergang tegemoet"

Meer dan de helft van de kindvluchtelingen in Jordanië gaat niet naar school. Er wordt geschat dat in Libanon tegen het einde van het jaar zo'n 200.000 Syrische kindvluchtelingen niet naar school gaan.

De jonge Nadia, een onlangs aangekomen vluchtelinge in Jordanië, klonk er hopeloos: "Onze levens zijn verwoest. We krijgen geen opleiding en zonder opleiding is er geen toekomst. We gaan de ondergang tegemoet."

Een ander nadelig effect van de crisis is het grote aantal baby's dat in ballingschap geboren wordt zonder geboortecertificaat - nochtans een essentieel document in de strijd tegen staatsloosheid.

"Creatieve inspanningen lonen"

Er is nog een beetje positief nieuws ook. Het rapport beschrijft de enorme inspanning van de Verenigde Naties, ngo's, lokale overheden en vluchtelingen zelf om het leed van vluchtelingkinderen te verminderen. UNHCR biedt financiële hulp aan arme vluchtelingfamilies.

UNHCR, UNICEF, Save the Children en andere ngo's doen "creatieve inspanningen" om vluchtelingkinderen de kans te geven hun school of opleiding te hervatten, klinkt het nog. "De vrijgevigheid en vriendelijkheid van de organisaties is een terugkerend thema."

E.Dorfman, 2013