"Tijd van simpele maatregelen met grote impact is voorbij"

In België gebeuren in verhouding tot onze buurlanden nog steeds veel dodelijke verkeersongevallen. Alle sensibiliseringscampagnes ten spijt. De exacte redenen daarvoor zijn niet duidelijk.

"We weten dat België een uitzondering is in vergelijking met onze buurlanden", zegt docent Mobiliteitswetenschappen Stijn Daniels (UHasselt). "We weten niet exact wat de redenen daarvoor zijn. De ene steekt het op onze infrastructuur, de andere op ons rijgedrag." Ook binnen België zijn er regionale verschillen. Zo presteert Vlaanderen op dat gebied beter dan Wallonië, maar scoort ook Vlaanderen nog steeds onder het Europese gemiddelde.

Uitzonderlijk is Malta nu het veiligste land, maar de top 3 van de minste verkeersdoden bestaat meestal uit dezelfde landen die onderling wel eens haasje-over springen. "Top gear"-land Groot-Brittannië is momenteel het tweede veiligste verkeersland in Europa, daarna volgen Zweden en Nederland. Waarom deze drie landen net beter scoren dan de rest van Europa en dan ons land is niet eenvoudig te beantwoorden, meldt Daniels.

"De Britten lijken zich op de weg gedisciplineerder te gedragen, maar daar wordt dan weer minder gefietst dan bij ons", zegt Daniels. Fietsers hebben een grote kans om om te komen bij een verkeersongeval. Als er meer fietsers zijn, is de kans dus groter dat ze omkomen in het verkeer.

"In Nederland wordt dan weer meer gefietst dan bij ons", maar ook daar laten minder mensen het leven op de weg. Wellicht heeft dat volgens Daniels te maken met de betere weginfrastructuur bij onze noorderburen.

Het is belangrijk om te weten wat de verkeersongevallen veroorzaakt, om er ook effectief iets aan te doen. "Alcohol is wel een belangrijke oorzaak, maar zeker niet de belangrijkste", zegt de verkeersdeskundige. "Snelheid is ook belangrijk en bepaalt in erg grote mate de ernst van het letsel, maar bijvoorbeeld ook vermoeidheid, aandachtsafleiding, gebrek aan ervaring of ondermaatse infrastructuur kunnen een rol spelen."

Uit diepteonderzoek blijkt dat in 9 op de 10 verkeersongevallen de menselijke factor een van de voornaamste oorzaken is. "Als de mens geen fouten zou maken, dan zouden er nauwelijks verkeersongevallen zijn." Die menselijke factor hoeft trouwens geen opzettelijke verkeersovertreding te zijn. "Heel vaak gaat het om onbedoelde of onbewuste inschattingsfouten."

Doordat de oorzaken moeilijk vast te stellen zijn, is het niet eenvoudig om het aantal verkeersdoden nog verder naar beneden bij te stellen. "Iedere verkeersdode is er een te veel, maar het is al veel verminderd." Het is volgens Daniels moeilijk om nog algemene maatregelen te bedenken. "De tijd van simpele maatregelen met een grote impact is voorbij", zegt hij. "Al kan de infrastructuur nog beter en laat verkeersgedrag nog vaak veel te wensen over."