Splitsing vak wereldoriëntatie valt niet in goede aarde

Het vak wereldoriëntatie in het basisonderwijs wordt opgesplitst in twee leergebieden: "wetenschappen en techniek" en "mens en maatschappij". Met deze beslissing wil de Vlaamse regering meer aandacht voor wetenschap en techniek in het basisonderwijs. Maar de beslissing valt zowel bij de onderwijskoepels als de christelijke onderwijzersvakbond niet in goede aarde.

De plannen om het vak wereldoriëntatie op te splitsen, vloeien voort uit het masterplan voor de hervorming van het secundair onderwijs. Daarin was afgesproken dat zou onderzocht worden of leerlingen via wereldoriëntatie het beoogde competentieniveau halen en dat zou gekeken worden of er een apart leergebied 'Wetenschap en techniek' kon komen. Die knoop is nu blijkbaar doorgehakt. WO verdwijnt en wordt opgesplitst in "wetenschappen en techniek" en "mens en maatschappij".

"Kinderen zien realiteit als één geheel"

"Met het doel, de aandacht voor wetenschappen en techniek in het basisonderwijs versterken, zijn we het eens. Met het middel, wereldoriëntatie splitsen in twee leergebieden helemaal niet, steekt het OVSG (Onderwijssecretariaat van de Steden en Gemeenten van de Vlaamse Gemeenschap) van wal.

Volgens het OVSG benaderen kinderen de realiteit als één geheel en is het precies daarom zo "waardevol om wereldoriëntatie met de domeinen tijd, ruimte, mens, maatschappij en natuur en techniek, als een geïntegreerd geheel aan te bieden". "Wereldoriënterend onderwijs helpt kinderen competenties te ontwikkelen die ze nodig hebben bij het functioneren in de maatschappij", klinkt het.

Dat er geïnvesteerd moet worden in voldoende aandacht voor wetenschap en techniek, daar is het OVSG het volmondig mee eens. Maar er zijn alternatieven voor een splitsing van het vak WO, denkt de organisatie. Ze wijst op de praktijkproef "techniek" in het zesde leerjaar en het werken met coaches voor wetenschap en techniek. "Voor een splitsing van het vak wereldoriëntatie bestaat echter geen draagvlak. Het is bovendien nog maar zeer de vraag of wetenschap en techniek hierdoor écht een centrale plaats zullen krijgen."

"Denigrerend voor leerkrachten"

Ook de christelijke onderwijsvakbond COV heeft haar bedenkingen. "Eerst onderzoeken en dan pas beslissen is een logische volgorde, maar in deze gebeurt het net andersom", zegt Marianne Coopman (COV). "En dat is de wereld op zijn kop. Het is denigrerend voor de leerkrachten die zich, dag in dag uit, inzetten voor hoogstaand onderwijs."

Ook het COV wijst erop dat een geïntegreerde aanpak het leren betekenisvoller maakt voor kinderen, "omdat het aansluit bij de manier waarop zij de wereld ervaren" en ook voor het COV is het "allesbehalve zeker dat de doelen wetenschap en techniek door een splitsing beter worden bereikt".

"Ad hoc experimenteren met de leerprocessen van kinderen getuigt van weinig respect voor het zorgvuldige werk van het onderwijspersoneel", besluit Coopman. "Wij vragen daarom aan de Vlaamse Parlementsleden om het politieke akkoord inhoudelijk te overstijgen en om samen het debat grondig te voeren. Dan pas kunnen we tot een oplossing komen."