Het jaar van de volgende generatie

2013 is wellicht het drukste jaar ooit voor verschillende koninklijke families geworden. In Nederland en België komt de langverwachte troonswisseling, in Groot-Brittannië mogen ze dan weer een nieuw prinsje - én troonopvolger – verwelkomen. Maar in België zijn er ook de perikelen rond het Fonds Pereos, de dotaties voor het hof en de dagvaarding van Delphine Boël. Nederland krijgt een klap te verwerken met de dood van prins Friso.

Het jaar begint eind januari met de troonsafstand van de Nederlandse koningin Beatrix, enkele dagen voor haar 75e verjaardag. "Ik treed niet terug omdat het ambt mij te zwaar zou vallen, maar vanuit de overtuiging dat de verantwoordelijkheid voor ons land nu in handen van een nieuwe generatie moet liggen. Het is met het grootste vertrouwen dat ik op 30 april van dit jaar het koningschap zal overdragen aan mijn zoon, de prins van Oranje", kondigt Beatrix aan.

Op 30 april volgt de ondertekening van de Akte van Abdicatie waarmee prins Willem-Alexander en prinses Máxima officieel koning en koningin worden en Beatrix voortaan opnieuw als prinses door het leven gaat. De dag van de troonswisseling wordt in Nederland uitbundig gevierd. Duizenden Nederlanders trakteren hun nieuwe koningspaar op een Koningslied en een Koningsvaart over het IJ in Amsterdam. Niemand stelt zich echt vragen over hoe Willem-Alexander het als koning gaat doen. Hij is jarenlang voorbereid op zijn taak, heeft in alle rust een gezin kunnen stichten en heeft met de populaire Máxima een extra troef in handen.

AP2013

De nieuwe koning wil vooral zichzelf blijven -goedlachs en joviaal- en volgt daarmee de koers van zijn grootmoeder koningin Juliana: dicht bij het volk staan. Willem-Alexander heeft zich intussen ook neergelegd bij zijn louter ceremoniële functie als koning (in Nederland speelt de koningin of koningin sinds kort geen rol meer bij de regeringsformatie, nvdr.). "Lintjes knippen kan heel inhoudelijk zijn. Welke lintjes je knipt, bepalen waar jij voor staat", stelt de koning in een tv-interview.

Een zware domper op de feestvreugde bij het Nederlandse koningshuis is evenwel de dood van prins Friso, de jongere broer van Willem-Alexander. Friso raakt in 2012 betrokken bij een ski-ongeval: de prins belandt onder een lawine, wordt gereanimeerd maar loopt hersenschade op en blijft in een coma. Hij wordt ruim een jaar behandeld in een ziekenhuis in Londen, waar zijn vrouw Mabel Wisse Smit en twee dochtertjes wonen. Begin juli wordt hij overgebracht naar Paleis Huis ten Bosch, waar hij een maand later sterft.

AP2013
POOL/BART MAAT2013

Prins Filip wordt koning Filip

Al snel zijn er ook geruchten over een Belgische troonsafstand. Koning Albert II zou moe of het (koningschap) moe zijn. Begin juli is het dan zover. Albert kondigt zijn abdicatie op 21 juli aan en geeft aan dat zijn gezondheid hem parten speelt. “Ik ben mijn 80e jaar ingegaan, een leeftijd die geen enkele van mijn voorgangers in de uitoefening van zijn ambt heeft bereikt. Ik stel vast dat mijn leeftijd en mijn gezondheid mij niet meer toelaten mijn ambt uit te oefenen zoals ik dat zou willen doen”, luidt het bij Albert.

Het feest voor koning Filip en koningin Mathilde verloopt een pak bescheidener dan in Nederland. De Coburgs laten tijdens de plechtigheden ook hun emoties de vrije loop. Zo bedankt Albert koningin Paola tijdens de Akte van Troonsafstand. "Aan koningin Paola die mij heeft gesteund tijdens deze 20 jaar wens ik eenvoudigweg te zeggen: dank u. Et un gros kiss." Waarop een warm en lang applaus losbarst en Paola enkele tranen wegpinkt. Ook Filip krijgt een warme omhelzing en het volle vertrouwen van zijn vader, waarmee de moeilijke relatie tussen vader en zoon beslecht lijkt.

AP2013

Tijdens de festiviteiten probeert Filip meteen de kritiek, dat hij niet spontaan is, te pareren. Zo duikt hij 's avonds “onverwachts” met Mathilde op het balkon van het koninklijk paleis op. Hij bedankt het volk voor een prachtige dag en overlaadt zijn eega met talrijke kussen. Toch kan het charmeoffensief de pers niet overtuigen. “Een ongemakkelijke balkonscène”, kopt een krant.

In tegenstelling tot in Nederland worden wel vragen gesteld bij Filip, meer bepaald over zijn intellectuele capaciteiten als koning. Hamvraag is of de nieuwe koning volgend jaar een formatie in goede banen kan leiden en of er niet overwogen moet worden om te evolueren naar een louter ceremonieel koningschap.

AP2013

Coburgers in een lastig parket

Naast de troonswisseling komen de Coburgers ook voor heel wat andere zaken uitgebreid in het nieuws. Koningin Fabiola ontbindt haar zogenoemde Fonds Pereos. Met dat fonds wilde ze haar erfenis regelen en hoefden haar erfgenamen geen belastingen of successierechten te betalen. Het fonds veroorzaakt echter veel ophef en verontwaardiging langs beide zijden van de taalgrens. Fabiola drukt haar spijt in een brief uit en herhaalt dat ze de stichting enkel wilde financieren met geld dat ze erfde van haar peter en andere familieleden, en dus niet met dotatiegeld.

Door de heisa rond het Fonds Pereos komt de herziening van de dotaties van de leden van de koninklijke familie in een stroomversnelling. De regeringspartijen en de groenen sluiten een akkoord waarbij wordt gesnoeid in de dotaties en waarbij de koninklijke familie voortaan ook belastingen moet betalen. Zo valt Fabiola terug van 1,4 miljoen euro op 460.000 euro. De broers en zussen van de troonopvolger ontvangen in de toekomst geen dotatie meer. Voor prins Laurent en prinses Astrid is echter nog een uitzondering gemaakt. Zij ontvangen jaarlijks iets meer dan 300.000 euro. Koning Filip krijgt 11,5 miljoen euro. Koning Albert moet het sinds de troonswisseling stellen met 923.000 euro (hij kwam van 11,5 miljoen als koning). Dat Albert beduidend minder krijgt, zou volgens Le Soir moeilijk liggen. Albert zou de regering gevraagd hebben om een deel van de kosten te dragen, zoals de verwarming van zijn kasteel Belvédère en de brandstof van zijn koninklijke jacht. Premier Elio Di Rupo is alvast niet van plan tussen te komen in de kosten.

Dit jaar liet ook Delphine Boël van zich horen. Zij daagt koning Albert, koning Filip en prinses Astrid voor de rechter in een poging om via DNA te bewijzen dat zij de natuurlijke dochter van Albert is. Delphine zegt dat sinds de publicatie van het boek van Mario Danneels in 1999 (waarin staat dat ze de buitenechtelijke dochter is van Albert) ze het slachtoffer is geworden van discriminatie. Ze heeft het onder meer over afgesloten bankrekeningen en gedwarsboomde professionele activiteiten. Delphine zou al vele jaren opnieuw contact zoeken met de koning. Maar omdat die pogingen mislukten, besluit ze de juridische weg in te slaan. De rechtszaak wordt pas in het najaar van 2014 behandeld. De advocaat van het paleis laat weten dat Albert “de feiten ontkent” en dat hij “weigert om beschouwd te worden als de vader van Delphine”.

Delphine zelf krijgt steun van haar moeder Sybille de Selys Longchamps. Zij spreekt voor het eerst uitgebreid over haar relatie met Albert in “Onze dochter heet Delphine” op Vier. In de tweedelige reeks haalt ze zwaar uit naar Paola en beschrijft het leven van de toenmalige prins met Paola als “verschrikkelijk”. “Ze stelde hem (Albert, red.) constant op de proef. … Die drie kinderen, zeker de twee zonen, zijn gewoon slecht behandeld”, stelt Sybille. Ze benadrukt ook dat koning Boudewijn niet tegen een scheiding van zijn broer was, en dat de echtscheidingspapieren klaar lagen, maar dat zij die uiteindelijk niet tekende."Ik wilde niet dat de monarchie zou wankelen door mij”, legt Sybille uit.

Een andere reeks die in het oog springt, is “Albert II” op Eén, over 20 jaar Albert op de troon. “Albert II” wordt omschreven als een “fictiereeks binnen historische krijtlijnen”, maar die fictie veroorzaakt vooral ophef als zangeres Wendy Van Wanten ter sprake komt. De vermeende relatie tussen Laurent en Van Wanten komt aan bod en op een bepaald ogenblik noemt Paola de zangeres onverbloemd “een hoer”. Van Wanten en haar partner Frans Van Coppenolle dreigen met een rechtszaak, waarop de VRT de bewuste zin schrapt uit de aflevering in “Ooit gemist”, het video-op-aanvraag-aanbod van de VRT, en de dvd's van de reeks.

Terwijl Astrid een vlekkeloos parcours aflegt tijdens handelsmissies in Angola, Zuid-Afrika en India, doet een reisje van broer Laurent de wenkbrauwen fronsen. Hij trekt naar Israël op uitnodiging van het Joods Nationaal Fonds, een milieuorganisatie die volgens Amnesty International “in Israël alle grond voor Joden wil voorbehouden”. Minister van Buitenlanse zaken Didier Reynders (MR) ziet er geen graten in: “We hebben met een privéreis zonder politiek contact geen probleem.” Laurent benadrukt in een reactie dat "de organisatie fantastisch werk verricht" en betreurt alweer de kritieken. "Met spijt heb ik nog maar eens vastgesteld dat elk door mij ondernomen project of reis op een bepaalde manier geïnterpreteerd wordt. Al 25 jaar word ik in diskrediet gebracht”, zegt hij.

Toch krijgt de 50-jarige prins dit jaar eerherstel wanneer hij van zijn broer, de koning, de monarchie mag vertegenwoordigen bij plechtige openingen of gelegenheden. De sfeer tussen de twee blijkt opperbest. Laurent overweegt zelfs geen DNA af te staan in de rechtszaak tussen Delphine, Albert en Filip, omdat hij naar eigen zeggen “niets zal doen wat de verstandhouding met zijn broer in het gedrang kan brengen”.

It's a boy x 2

“Her Royal Highness The Dutchess of Cambridge was safely delivered of a son at 4.24 pm today”, zo luidt een simpele mededeling op een houten ezel aan Buckingham Palace op 22 juli. De hele Britse natie telt samen af met Kate Middleton en prins William tot de komst van de nieuwe troonopvolger. Het wordt een jongen die de massaal opgekomen pers een hele dag in broeierige temperaturen laat wachten voor het ziekenhuis St Mary in Londen.

Een dag na de bevalling stellen een trotse Kate en William het nieuwe prinsje al voor aan de wereld. Dat gebeurt gemoedelijk op de stoep voor de deur van het ziekenhuis, net zoals Charles en Diana dat deden bij de geboorte van William. Even later plaatst William voor het oog van tientallen camera's zijn zoon in de auto om daarna zelf huiswaarts te rijden.

AP2013

Het jongetje krijgt de namen George Alexander Louis en is derde in lijn om koningin Elizabeth op te volgen, na zijn grootvader Charles en zijn vader William. De kersverse ouders staan erop hun zoon een zo normaal mogelijke opvoeding te geven zonder veel tussenkomst van nanny's.

Ook in Monaco valt er heugelijk nieuws te rapen. Daar worden Andrea Casiraghi, de oudste zoon van prinses Caroline, en zijn vriendin Tatiana Santo Domingo voor het eerst ouders van een zoontje Sacha. Sacha kan de troonopvolger van Monaco worden als Carolines broer, prins Albert, geen kinderen krijgt met zijn vrouw Charlène Wittstock. Maar wie weet, bezorgt dat koppel ons volgend jaar wel het grote royaltynieuws?

AP2013
2013 Invision

Meest gelezen