Kerstman niet overal welkom in Turkije

Net als de Europese binnensteden baadt ook het centrum van Istanbul deze dagen in de kerstsfeer, inclusief kleurige straatverlichting, kerstbomen, kerstdeuntjes en de onvermijdelijke aan het balkon bengelende kerstmannen. Daar zijn voor- en tegenstanders van.

99% van de Turken viert Kerstmis niet, maar voor de meerderheid horen de versieringen gewoon bij de eindejaarsperiode. Maar tegelijk klinken er stemmen dat Kerstmis aan de Turkse publieke opinie opgedrongen wordt. Die roep gaat uit van de 'Anatolische Jongeren Vereniging', fanatieke moslims die menen dat de kerstsfeer van de Turkse straten en pleinen moet worden verbannen.

Volgens hen leidt het tolereren van wat zij zien als christelijke symbolen tot moreel verval en is het aanvaarden ervan het gevolg van missioneringswerk.

De anti-kerstcampagne wordt vooral via sociale media gevoerd en eindigt elk jaar met een bijeenkomst in Istanbul. Op de manifestatie vanmorgen kwamen een 200-tal mensen opdagen, die een opblaasbare kerstman met zich meedroegen.

In tegenstelling tot vorig jaar werd de kerstman niet in brand gestoken, wel werden hem lege blikjes en flesjes, een injectienaald en een kruis voor de voeten geworpen. De manifestanten lazen verzen uit de Koran voor, waaruit kon worden begrepen dat moslims geen vriendschap kunnen sluiten met joden en christenen.

Kerstman afgebeeld als afgezant van de duivel op aarde

De opkomst in Istanbul bewijst dat de groep klein is, maar hun impact mag dan weer niet worden onderschat. De bijval op sociale media is veel groter, maar opvallender nog was een spandoek dat deze week in de Istanbulse deelgemeente Sirinevler hing.

Het spandoek was opgehangen door de muhtar, een man met een semi-officiële functie als wijkverantwoordelijke. De boodschap daar was dat de kerstman niets te zoeken heeft in Sirinevler, omdat hij niets te maken heeft met de Turkse tradities en cultuur.

In de propaganda rond de acties is ook een element van geweld aanwezig. De kerstman wordt via sociale media en op leaflets afgebeeld als iemand met valse bedoeningen en afgezant van de duivel op aarde, en incasseert meppen van iemand die zich kenmerkt als moslim.

Dat de Turkse overheid de jaarlijkse manifestatie tolereert, contrasteert met de gevoeligheden voor religieuze vrijheden die de conservatieve regering typeert. In het "democratische hervormingspakket" dat premier Erdogan in oktober laatstleden lanceerde, ging veel aandacht naar het beschermen van religieuze overtuigingen. Discriminatie op basis van - of belediging van religie wordt beschouwd als een misdrijf en dient als dusdanig bestraft te worden.