Als de bank nee zegt - Karel Van Eetvelt

Een eigen zaak begint met een goed idee. En dat is ook zo. Maar eigenlijk begint een eigen zaak pas echt met een goede financiering. Je mag als ondernemer de meest wilde en ongeziene plannen hebben, is er geen geld, dan komt er geen zaak. Hetzelfde geldt voor investeringen in of uitbreidingen aan een bestaande zaak. Zonder centen kan je weinig beginnen. De eerste plek waar ondernemers aankloppen, is de bank. Maar daar volgt veelal de grote ontnuchtering.
opinie
Opinie
Aansturen van de 'opinie' teaser o.a. op de home pagina en 'opinie' weergave op een detail artikel. Deze tag zorgt er ook voor het automatisch aanvullen van de 'opinie' overzichtspagina

Weg droom van een eigen zaak

In tijden van economische crisis en piekende faillissementscijfers staan banken niet te springen om een lening toe te kennen. “Een onderneming houdt voor ons een te groot risico in”, klinkt het soms. Volgens een eigen rondvraag zou een derde van de ondernemers problemen hebben met het krijgen of houden van een krediet. Weg eigen zaak, weg droom, weg toekomstplannen. Want als de bank ‘neen’ zegt, haken veel ondernemers af.

De toekomst lijkt allerminst beterschap te brengen. Zo vreest een derde van de ondernemers dat banken nog strenger worden. 1 op 5 ondernemers denkt dat de kostprijs voor financiering nog stijgt en slechts 1 op 25 gelooft dat banken de kredietvoorwaarden zullen versoepelen. De helft van hen maakte voor het nieuwe jaar wel goede voornemens en probeert minder afhankelijk te zijn van de bank. Dat de ondernemers steeds minder rekenen op de bank moge duidelijk zijn.

Alternatieve financiering

Maar hoef je bij een ‘neen’ van de bank als ondernemers per se je dromen op te bergen? Kan je ondernemen zonder al te afhankelijk te zijn van Hét Spaarvarken? Zeer zeker. Vandaag bestaan tal van alternatieve financieringsvormen, zoals de win-winlening, de waarborgregeling, de achterstallige leningen bij het Participatiefonds of het meer exotische crowdfunding. Van wie er ooit gebruik van maakte, is 7 op 10 tevreden, zo blijkt uit onze rondvragen.

Alleen, de alternatieve financieringsvormen zijn te weinig bekend bij ondernemers. Bij bijna 1 op 2 om precies te zijn. Zoals crowdfunding bijvoorbeeld. Volgens onderzoek maakt nog maar slechts 2 procent van de ondernemers van deze financieringsvorm gebruik. De meest bekende cases, zoals die van schaatser Bart Swings, zijn dan nog eerder fundraisings dan echte ondernemersprojecten. Betere resultaten zien we bij de win-winlening (de zogenaamde vriendenlening) of de leningen via het Participatiefonds (de combinatie tussen eigen financiering, een banklening en een lening bij het Fonds aan gunstigere voorwaarden), maar hoge toppen scheren ze ook weer niet.

De overheid heeft nog werk om de alternatieve financieringsvormen bekend te maken. Ook wijzelf als ondernemersorganisatie, daar ben ik eerlijk in. Maar ook de ondernemer zelf heeft nog een weg af te leggen. Hij moet af van het idee dat enkel een bank kan zorgen voor financiering. Anderzijds moeten ondernemers ook beseffen dat niet alle financiering van elders kan komen. Eigen middelen zijn minstens even belangrijk. Dat typeert ook ondernemen. Risico nemen met eigen spaargeld.

Banken niet helemaal wegcijferen

Natuurlijk zijn alternatieve financieringsvormen niet zaligmakend. Ze bieden vooral bijkomende middelen, naast de reguliere financiering via de bank. De banken helemaal wegcijferen, is dus onmogelijk en ook niet wenselijk. En in een ideale wereld zou dat ook helemaal niet moeten. Dan zouden alternatieve financieringsvormen niet bestaan.

Banken zouden gewoon KMO’s van de noodzakelijke kredieten voorzien, uiteraard in ruil voor een degelijk doordacht en uitgekiend businessplan vanwege de ondernemer. Ze zouden ondernemers moeten stimuleren om te ondernemen met goedkopere formules voor kredieten op korte termijn en lagere tarieven voor kaskredieten. En ‘neen’ zou niet in hun woordenboek staan, tenzij voor echt onrealistische projecten. Maar dat we niet in een ideale wereld leven, weet iedereen. Al moeten we er wel naar blijven streven.

(Karel Van Eetvelt is afgevaardigd bestuurder van Unizo, belangenorganisatie van de zelfstandige ondernemers.)

VRT NWS wil op vrtnws.be een bijdrage leveren aan het maatschappelijk debat over actuele thema’s. Omdat we het belangrijk vinden om verschillende stemmen en meningen te horen publiceren we regelmatig opinieteksten. Elke auteur schrijft in eigen naam of in die van zijn vereniging. Zij zijn verantwoordelijk voor de inhoud van de tekst. Wilt u graag zelf een opiniestuk publiceren, contacteer dan VRT NWS via moderator@vrt.be.