Londen geeft betrokkenheid raid Amritsar toe

Groot-Brittannië heeft voor het eerst toegegeven dat het betrokken was bij de bestorming van de Gouden Tempel in de Indiase stad Amritsar in 1984. Daarbij kwamen honderden, zoniet duizenden sikhs om het leven. Volgens de Britse minister van Buitenlandse Zaken William Hague speelde Londen "een louter adviserende rol" en had het daarom maar een "beperkte invloed" op de hele operatie.
AP2014
De Gouden Tempel van Amritsar is het sikh-heiligdom bij uitstek.

Hague antwoordde op aantijgingen dat een officier van de SAS, de Special Air Service, meehielp met het plannen van de bestorming. Volgens Hague verleende de officier "enkel advies" en gebeurde dat bovendien maanden voor de feiten. "Het bezoek van de Britse militaire adviseur vond plaats in februari 1984. In de maanden die daarop volgden en de regeringsaanval op 5,6 en 7 juni zijn zowel de situatie als de plannen nog veranderd", aldus Hague.

De uitspraak van Hague is opmerkelijk omdat Groot-Brittannië hiermee voor het eerst toegeeft dat het wel degelijk een rol gespeeld heeft in een van de bloedigste episodes in de geschiedenis van zijn ex-kolonie. De bekentenis, hoe minimaal ook, rakelt een erg gevoelige kwestie weer op en zal zeker opschudding veroorzaken bij de grote Indiase gemeenschap in Groot-Brittannië.

Bloedige episode in Indiase geschiedenis

De sikhs in de opstandige Indiase regio Punjab leverden in de jaren 70 en 80 een bloedige strijd voor onafhankelijkheid. Op het moment van de bestorming hielden ze de tempel al maanden bezet. De Indiase regering wou met de bestorming de rebellie voor eens en voor altijd de kop indrukken. Maar ze had de verbetenheid van de sikhs zwaar onderschat. De aanval met zwaar geschut duurde maar liefst drie dagen en heeft mogelijk aan 3.000 mensen het leven hebben gekost. Het Indiase leger heeft het aantal slachtoffers steeds op 575 gehouden.

De aanval vormde de aanleiding voor nog meer geweld. Gelovige sikhs die altijd tegen de afscheuring van Punjab geweest waren, keerden zich nu uit afschuw tegen de gewelddadige aanval op hun heiligdom tegen de Indiase regering. De moord op de Indiase premier Indira Ghandi enkele maanden later gold een vergelding voor de slachtpartij in Amritsar en leidde op haar beurt tot nog meer geweld in heel het noorden van het land. De opstand kon uiteindelijk eind jaren 80 bezworen worden maar had tegen dan wel ruim 18.000 levens geëist.